مشارکت والدین در زندگی نوجوان (مطالعهٔ رشد جوانان شیکاگو، فرم مراقب)

این ابزار بخشی از «مطالعهٔ رشد جوانان شیکاگو» است که پاتریک تولان، دبورا گورمن-اسمیت و همکارانشان از سال ۱۹۹۰ با پسران نوجوان پایه‌های ششم و هشتم محله‌های کم‌درآمد شیکاگو و مراقبان اصلی آن‌ها انجام دادند. گزارش اصلی در سال ۱۹۹۶ در مجلهٔ روان‌شناسی خانواده منتشر شد و مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا (CDC) در سال ۲۰۰۵ پرسش‌ها را با شمارهٔ G3 بازنشر کرد. همسانی درونی فرم مراقب ۰٫۷۸ است. نسخهٔ فارسی اعتباریابی‌شده یا هنجار ایرانی پیدا نشد. پرسش‌ها از فرم مراقبِ همین مجموعه، بدون حذف یا افزودن، ترجمه شده‌اند.

در سال‌های نوجوانی، فرزندان بیشتر به دوستان رو می‌آورند و پدر و مادرها گاهی نمی‌دانند هنوز چه جایی در زندگی روزمرهٔ آن‌ها دارند. گفت‌وگوهای کوتاه دربارهٔ روز، وقت گذاشتن برای شنیدن و کارها و تفریح‌های مشترک، رشته‌هایی‌اند که خانواده را در این سال‌ها به هم وصل نگه می‌دارند. این پرسشنامه کمک می‌کند ببینید این رشته‌ها در خانهٔ شما چقدر محکم‌اند. نتیجه قضاوتی دربارهٔ شما نیست؛ تصویری است برای فکر کردن و برنامه‌ریزی. پاسخ دادن حدود چهار دقیقه طول می‌کشد.

هدف این پرسشنامه سنجش میزان مشارکت مراقب در زندگی روزمرهٔ نوجوان است:
• گفت‌وگو دربارهٔ روز: آخرین گفت‌وگو و تکرار آن دربارهٔ برنامه‌ها و کارهای انجام‌شده.
• فعالیت‌های خانوادگی: شرکت و کمک نوجوان در تفریح‌ها، کارهای خانه و گردش‌ها.
• گفت‌وگوی حمایتی: وقت گذاشتن برای شنیدن، حرف دوستانه و پرسیدن از مدرسه.
این سه دسته را سازندگان رسماً جدا نکرده‌اند و نتیجه یک نمرهٔ کلی است.
نمرهٔ بالاتر یعنی مشارکت و همراهی بیشتر؛ دامنه از ۱۲ تا ۶۰ است و بیشتر پرسش‌ها هم رفتار شما و هم رفتار نوجوان را در بر می‌گیرند.

پرسشنامه ۱۲ پرسش دارد و هیچ پرسش معکوسی ندارد. در پرسش‌های ۱ و ۲ گزینه‌ها از «نمی‌دانم» (۱) تا «دیروز یا امروز» (۵) و در پرسش‌های ۳ و ۴ از «نمی‌دانم» (۱) تا «تقریباً هر روز» (۵) نمره می‌گیرند. در پرسش‌های ۵ تا ۱۲، «به‌ندرت» ۱، «گاهی» ۳ و «اغلب» ۵ است؛ همان‌طور که در منبع اصلی آمده است. دستور سازندگان میانگین گرفتن است؛ این سایت نمره‌ها را جمع می‌زند و دامنه از ۱۲ تا ۶۰ است. سه سطح «کم» (۱۲ تا ۲۷)، «متوسط» (۲۸ تا ۴۳) و «زیاد» (۴۴ تا ۶۰) بر پایهٔ معنای گزینه‌ها ساخته شده‌اند، چون هنجار یا برش منتشر نشده است.

این فرم برای پدر، مادر یا مراقب اصلی نوجوانان ۱۱ تا ۱۸ ساله است. نمونهٔ اصلی پسران نوجوان محله‌های شهری آمریکا و مراقبانشان بودند؛ در ترجمه از «فرزند نوجوانتان» استفاده شده تا برای دختران هم قابل استفاده باشد، اما این کاربرد اعتباریابی نشده است. فرم نوجوان جداگانه است و اینجا ارائه نشده است.

دوازده سؤال را به ترتیب می‌خوانید و دربارهٔ کسی که در عنوان آزمون آمده جواب می‌دهید. گزینه‌ها: «بیش از یک ماه پیش»، «در یک ماه گذشته»، «در هفتهٔ گذشته» و «دیروز یا امروز». اگر واقعاً نتوانستید انتخاب کنید، «نمی‌دانم» هم میان گزینه‌ها هست. جواب درست و غلطی در کار نیست؛ نزدیک‌ترین گزینه به تجربهٔ واقعی کافی است.

نمرهٔ کم (۱۲ تا ۲۷) یعنی گفت‌وگوی روزانه و فعالیت مشترک کم است و فرزند نوجوان کمتر در زندگی خانوادگی شریک است. نمرهٔ متوسط (۲۸ تا ۴۳) یعنی تماس هست اما نامنظم؛ معمولاً یک دسته از پرسش‌ها قوی‌تر از بقیه است. نمرهٔ زیاد (۴۴ تا ۶۰) یعنی تماس روزانه و همراهی پررنگ. هیچ سطحی خوب یا بد مطلق نیست. گزینهٔ «نمی‌دانم» در چهار پرسش اول کمترین نمره را دارد؛ اگر آن را زیاد زده‌اید، دستهٔ گفت‌وگو ممکن است کمتر از واقعیت به نظر برسد. برای فهم بهتر، نمرهٔ هر دسته را جداگانه ببینید و آن را با شرایط فعلی زندگی خانواده، مثل کار، بیماری یا امتحان‌ها، کنار هم بگذارید.

این پرسشنامه ۱۲ پرسش دربارهٔ رابطهٔ روزمرهٔ شما با یکی از فرزندان نوجوانتان دارد. چهار پرسش اول می‌پرسند آخرین بار کی و هر چند وقت یک بار با او دربارهٔ برنامه‌های روزش و کارهایی که انجام داده حرف زده‌اید؛ هر کدام پنج گزینه دارد که یکی از آن‌ها «نمی‌دانم» است. هشت پرسش بعدی سه گزینه دارند: «به‌ندرت»، «گاهی» و «اغلب». دربارهٔ یک فرزند مشخص و بر پایهٔ چند ماه اخیر پاسخ دهید. اگر چند فرزند نوجوان دارید، برای هر کدام جداگانه پر کنید. پاسخ درست یا غلط وجود ندارد.

حدود چهار دقیقه وقت می‌خواهد. ارزشش به این است که وسطش سراغ کار دیگری نروید.

هنجار، برش یا اعتباریابی ایرانی وجود ندارد و سطح‌ها فقط از معنای گزینه‌ها ساخته شده‌اند. نمونهٔ اصلی پسران نوجوان محله‌های کم‌درآمد شیکاگو بودند و تعمیم به دختران یا خانواده‌های ایرانی آزموده نشده است. پاسخ‌ها برداشت مراقب‌اند و ممکن است با نگاه نوجوان متفاوت باشد. این ابزار کیفیت عاطفی رابطه را مستقیم نمی‌سنجد. بیشتر پرسش‌ها هم به رفتار نوجوان وابسته‌اند و فقط رفتار شما را نمی‌سنجند.

این پرسشنامه ابزاری آموزشی و خودآگاهی است و تشخیص روان‌شناختی یا ارزیابی صلاحیت والدین به شمار نمی‌رود. سطح‌ها بر هنجار ایرانی یا جهانی تکیه ندارند و فقط از معنای گزینه‌ها ساخته شده‌اند. اگر نگران سلامت روان، امنیت یا رفتارهای پرخطر فرزندتان هستید، با صدای مشاور ۱۴۸۰ یا اورژانس اجتماعی ۱۲۳ تماس بگیرید یا از روان‌شناس کودک و نوجوان کمک بخواهید.

برای تصویر کامل‌تر، می‌توان این فرم را با فرم نوجوانِ همین ابزار، ابزارهای نظارت والدین یا پرسشنامه‌های کیفیت رابطهٔ والد و نوجوان همراه کرد. در همین مجموعهٔ CDC، مشارکت والدین در مطالعهٔ رشد جوانان روچستر هم وجود دارد که بیشتر بر فعالیت‌های مشترک تمرکز دارد. هر ابزار باید جداگانه نمره بگیرد. نتیجهٔ ترکیبی را بهتر است با کمک مشاور تفسیر کنید.

اگر تغییری در برنامهٔ خانوادگی داده‌اید، دو تا سه ماه بعد دوباره پر کنید تا اثر آن را ببینید. در غیر این صورت، سالی یک بار یا پس از تغییرهای بزرگ زندگی کافی است. چون پرسش‌های ۳ و ۴ دربارهٔ ۱۲ ماه گذشته‌اند، تکرار زودتر از دو ماه تصویر تازه‌ای نمی‌دهد.

در خانواده‌های ایرانی، با هم بودن اغلب در دورهمی‌های بزرگ‌تر خانوادگی و مناسبت‌ها معنا پیدا می‌کند و ممکن است تماس روزمرهٔ دونفره کمتر دیده شود. نقش پدربزرگ‌ها، مادربزرگ‌ها و خویشاوندان در این پرسش‌ها جداگانه سنجیده نمی‌شود. حریم خصوصی: پاسخ‌های شما فقط برای خودتان نمایش داده می‌شود و بدون اجازه با فرزندتان، مدرسه یا دیگران در میان گذاشته نمی‌شود؛ اگر نتیجه را به فرزندتان نشان می‌دهید، آن را وسیلهٔ سرزنش قرار ندهید.