مقیاس امنیت دلبستگی کودک به مادر (کرنز)

این مقیاس را کاترین کرنز و همکارانش در دانشگاه ایالتی کنت آمریکا ساختند و در سال ۱۹۹۶ در مجلهٔ «دولوپمنتال سایکولوژی» معرفی کردند. متن کامل پانزده پرسش در پیوست مقالهٔ سال ۲۰۰۱ کرنز و همکاران در «ژورنال آو فمیلی سایکولوژی» آمده است. ثبات نمره در فاصلهٔ حدود دو هفته ۰٫۷۵ بوده و پژوهش ون رایزین و لیو (۲۰۱۲) اعتبار آن را برای نوجوانان چهارده‌ساله هم نشان داد. نسخهٔ فارسی اعتباریابی‌شده پیدا نشد. در آزمون‌های اولیه، بچه‌هایی که امنیت بیشتری گزارش کردند، از سوی همسالان بیشتر دوست داشته می‌شدند و دوستی‌های دوطرفهٔ بیشتری داشتند. نمره‌ها با روش‌های دیگر سنجش دلبستگی هم رابطه داشته‌اند.

هر بچه‌ای به کسی نیاز دارد که وقتی می‌ترسد یا ناراحت است پیشش برود و وقتی می‌خواهد کار تازه‌ای را امتحان کند، پشتش باشد. روان‌شناسان به این «دلبستگی امن» می‌گویند. این پرسشنامه نشان می‌دهد تو این روزها چقدر مادرت را در دسترس، قابل‌اعتماد و پاسخگو احساس می‌کنی. نتیجه، قضاوتی دربارهٔ تو یا مادرت نیست؛ تصویری از احساس امروز توست که می‌تواند به گفت‌وگو و نزدیک‌تر شدن کمک کند. پر کردن آن حدود شش دقیقه طول می‌کشد. بهتر است در جایی آرام و بدون حضور مادر پر شود تا پاسخ‌ها آزادانه باشند.

هدف، سنجش احساس کودک از امنیت در رابطه با مادر است؛ یعنی اینکه مادر را پناهگاه و پایگاه امن بداند. پرسش‌ها این جنبه‌ها را می‌پوشانند:
• اعتماد و حساب کردن روی کمک مادر.
• در دسترس بودن: وقت کافی، بودن هنگام نیاز و ترک نکردن.
• گفت‌وگو: تعریف کردن فکر و احساس، فهمیده و شنیده شدن.
• پناه بردن به مادر هنگام ناراحتی و آرام شدن کنار او.
نتیجه یک نمرهٔ کلی است.
نمرهٔ بالاتر، که در جمع پانزده پرسش دیده می‌شود، یعنی احساس امنیت بیشتر؛ کیفیت عینی رفتار مادر جداگانه سنجیده نمی‌شود.

پرسشنامه ۱۵ پرسش در قالب «گروه اول … گروه دوم» دارد که سوزان هارتر برای کاهش پاسخ‌های «خوشایند» ساخت. هر پرسش از ۱ تا ۴ نمره می‌گیرد و ۴ یعنی بیشترین امنیت. در هفت پرسش (۱، ۳، ۴، ۹، ۱۰، ۱۳ و ۱۵) گروه اول توصیف امن است و در هشت پرسش دیگر گروه دوم. جمع از ۱۵ تا ۶۰ است. سه سطح بر پایهٔ میانگین ترکیبی بچه‌های کلاس سوم و ششم در پژوهش سال ۲۰۰۱ (۳٫۳۷ با انحراف معیار ۰٫۳۹ برای هر پرسش) ساخته شده است: ۱۵ تا ۴۴، ۴۵ تا ۵۶ و ۵۷ تا ۶۰. این سطح‌ها برش بالینی نیستند و فقط جایگاه نمره را نسبت به نمونهٔ پژوهش نشان می‌دهند.

بچه‌ها و نوجوانان ۹ تا ۱۴ ساله که خودشان پرسشنامه را پر می‌کنند. شواهد اعتبار اصلی برای سنین ۹ تا ۱۲ (کلاس سوم تا ششم) است و پژوهش‌های بعدی کاربرد آن را برای نوجوانان چهارده‌ساله هم تأیید کرده‌اند. بچه‌های کوچک‌تر ممکن است برای فهمیدن قالب دوگروهی به کمک یک بزرگسال نیاز داشته باشند.

پانزده سؤال را به ترتیب می‌خوانید و جواب می‌دهید. گزینه‌ها: «کاملاً مثل بچه‌های گروه اول هستم»، «تا حدی مثل بچه‌های گروه اول هستم»، «تا حدی مثل بچه‌های گروه دوم هستم» و «کاملاً مثل بچه‌های گروه دوم هستم». جواب درست و غلطی در کار نیست؛ نزدیک‌ترین گزینه به تجربهٔ واقعی کافی است.

نمرهٔ ۱۵ تا ۴۴ یعنی کودک در چند جنبه احساس امنیت کمتری از بیشتر هم‌سن‌هایش در پژوهش دارد. نمرهٔ ۴۵ تا ۵۶، که بیشتر بچه‌ها در آن‌اند، یعنی رابطه در کل امن است و چند جای ناراحتی دارد. نمرهٔ ۵۷ تا ۶۰ یعنی احساس امنیت بالا در تقریباً همهٔ جنبه‌ها. افزون بر نمرهٔ کل، پرسش‌هایی را که نمرهٔ ۱ یا ۲ گرفته‌اند ببین؛ این‌ها نشان می‌دهند گفت‌وگو را از کجا شروع کنی. یادت باشد این نمره احساس کودک را نشان می‌دهد، نه کیفیت عینی مادری. اگر کودک در پرسش‌های ۸، ۱۰ یا ۱۱ (نگرانی از محبت، ترک شدن یا نبودن مادر) نمرهٔ ۱ داده، به آن جداگانه توجه کنید.

این پرسشنامه ۱۵ پرسش دربارهٔ رابطه‌ات با مادرت دارد. هر پرسش دو گروه از بچه‌ها را توصیف می‌کند: «گروه اول» و «گروه دوم». اول تصمیم بگیر بیشتر شبیه کدام گروه هستی؛ بعد بگو «کاملاً» شبیه آن‌هایی یا «تا حدی». پس برای هر پرسش یکی از چهار گزینه را انتخاب می‌کنی. اگر با مادرت زندگی نمی‌کنی، زنی را در نظر بگیر که بیشتر از همه نقش مادر را برایت دارد. پاسخ درست و غلط وجود ندارد و پاسخ‌هایت فقط برای خودت نمایش داده می‌شود.

اگر با آرامش بخوانید، کار حول‌وحوش شش دقیقه طول می‌کشد. لازم نیست رکورد بزنید.

هنجار از نمونه‌ای آمریکایی آمده و هنجار ایرانی ندارد؛ میانگین ترکیبی کلاس سوم و ششم را خود این سایت محاسبه کرده است. همسانی درونی در کلاس سوم پایین‌تر (۰٫۶۳) و در کلاس ششم ۰٫۷۹ بود. پاسخ‌ها برداشت کودک از رابطه است و ممکن است تحت‌تأثیر حال همان روز باشد. نسخهٔ پدر جداگانه است و اینجا اجرا نمی‌شود. ترجمهٔ فارسی برای این سایت تهیه شده و جداگانه اعتباریابی نشده است. هنجار نوجوانان چهارده‌ساله جداگانه گزارش نشده است.

این پرسشنامه ابزاری برای آگاهی از احساس کودک دربارهٔ رابطه با مادر است و جای ارزیابی تخصصی را نمی‌گیرد. اختلال دلبستگی یا مشکل روانی را تشخیص نمی‌دهد و نتیجه‌اش برای قضاوت دربارهٔ والد یا تصمیم‌های حقوقی، مثل حضانت، مناسب نیست. اگر کودک در خانه آزار می‌بیند، با اورژانس اجتماعی ۱۲۳ تماس بگیرید. برای مشاوره با ۱۴۸۰ تماس بگیرید.

این مقیاس را می‌شود کنار نسخهٔ پدرِ همین مقیاس، یا کنار سنجش‌هایی دربارهٔ دوستی‌ها و حال هیجانی کودک به کار برد. اگر نمره پایین است و کودک نشانه‌های غم یا اضطراب دارد، بهتر است به‌جای پرسشنامه‌های بیشتر، با مشاور یا روان‌شناس کودک حرف بزنید. نتیجهٔ ترکیبی را بهتر است با متخصص تفسیر کنید، نه به‌تنهایی.

ثبات نمره‌ها در فاصلهٔ دو هفته بالا (۰٫۷۵) گزارش شده، پس تکرار خیلی زود معنای چندانی ندارد. پس از تغییری مهم در خانه، یا سالی یک بار، پر کردن دوباره نشان می‌دهد احساس امنیت تغییر کرده یا نه. نتیجه‌ها را کنار هم نگه دارید تا روند را ببینید، نه یک عدد را.

در خانواده‌های ایرانی رابطهٔ مادر و فرزند معمولاً نزدیک است و محبت اغلب با مراقبت و کار نشان داده می‌شود، نه همیشه با کلام؛ پرسش‌هایی مثل «تعریف کردن احساس» ممکن است در این بافت معنای کمی متفاوتی داشته باشند. پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها هم اغلب نقش مراقبتی پررنگی دارند. واژهٔ butts in در پرسش دوم «زیادی دخالت می‌کند» ترجمه شده است. حریم خصوصی: پاسخ‌های تو فقط برای خودت نمایش داده می‌شود و بدون اجازه‌ات با مادر، مدرسه یا دیگران در میان گذاشته نمی‌شود.