مقیاس انگیزش تحصیلی والرند، نسخهٔ دبیرستان (AMS-HS 28)

۲۸

سنجه علمی

۸

دقیقه

۱۹۸٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

مقدمه

دو دانش‌آموز ممکن است هر روز ساعت هفت صبح از خانه بیرون بزنند، سر یک کلاس بنشینند و حتی نمره‌های مشابهی بگیرند، اما دلیل‌هایشان برای مدرسه رفتن کاملاً متفاوت باشد. یکی از یاد گرفتن لذت می‌برد، دیگری به آیندهٔ شغلی فکر می‌کند، سومی از ترس سرزنش درس می‌خواند و چهارمی دیگر نمی‌داند چرا می‌رود. این پرسشنامه همین «چرا» را می‌سنجد.

معرفی آزمون

مقیاس انگیزش تحصیلی، نسخهٔ دبیرستانی بیست‌وهشت‌گویه‌ای (AMS-HS 28)، را رابرت والرند، لوک پلتیه، مارک بله، ناتالی بریر، کارولین سنکال و اِولین والیر ساختند. نسخهٔ اصلی فرانسوی با نام مقیاس انگیزش در آموزش در ۱۹۸۹ در مجلهٔ کانادایی علوم رفتاری منتشر شد و نسخهٔ انگلیسی دانشگاهی در ۱۹۹۲ و ۱۹۹۳ در مجلهٔ سنجش آموزشی و روان‌شناختی آمد. نسخهٔ دبیرستانی از همان نسخهٔ دانشگاهی اقتباس شده و آزمایشگاه پژوهش رفتار اجتماعی دانشگاه کبک در مونترال آن را همراه با کلید نمره‌گذاری منتشر کرده است.
پایهٔ نظری این مقیاس، نظریهٔ خودتعیین‌گری ادوارد دسی و ریچارد رایان است که انگیزه را بر پیوستاری از خودمختاری می‌چیند: از بی‌انگیزگی، به انگیزهٔ بیرونی کنترل‌شده، تا انگیزهٔ همانندسازی‌شده و انگیزش درونی. ترجمهٔ فارسی این نسخه مستقیم از متن انگلیسی منتشرشده انجام شده و گویه‌ها، ترتیب و کلید آن عیناً با منبع تطبیق داده شده است.

هدف و سنجش

هدف این پرسشنامه، شناختن کیفیت انگیزهٔ تحصیلی است، نه مقدار آن. بیست‌وهشت گویه در هفت خرده‌مقیاس چهارگویه‌ای قرار دارند: سه نوع انگیزش درونی (برای دانستن، برای کسب موفقیت و برای تجربهٔ برانگیختگی)، سه نوع انگیزهٔ بیرونی (همانندسازی‌شده، درون‌فکنده و تنظیم بیرونی) و بی‌انگیزگی. نتیجه به شما کمک می‌کند ببینید کدام دلیل‌ها بیشتر شما را به مدرسه می‌برند.

ساختار و نمره‌گذاری

پرسشنامه ۲۸ گویه دارد و هر گویه از ۱ تا ۷ نمره می‌گیرد. هیچ گویهٔ معکوسی وجود ندارد. هر خرده‌مقیاس از جمع چهار گویه به دست می‌آید و دامنه‌اش از ۴ تا ۲۸ است. گویه‌های هر خرده‌مقیاس طبق کلید منتشرشده چنین‌اند: دانستن ۲، ۹، ۱۶ و ۲۳؛ کسب موفقیت ۶، ۱۳، ۲۰ و ۲۷؛ تجربهٔ برانگیختگی ۴، ۱۱، ۱۸ و ۲۵؛ همانندسازی‌شده ۳، ۱۰، ۱۷ و ۲۴؛ درون‌فکنده ۷، ۱۴، ۲۱ و ۲۸؛ تنظیم بیرونی ۱، ۸، ۱۵ و ۲۲؛ بی‌انگیزگی ۵، ۱۲، ۱۹ و ۲۶.
نمرهٔ کل گزارش نمی‌شود، چون هفت خرده‌مقیاس معنای متفاوت و گاه مخالف دارند. برای هر خرده‌مقیاس دو بازه گزارش می‌شود: ۴ تا ۱۵ و ۱۶ تا ۲۸. مرز این دو بازه بر پایهٔ نقطهٔ میانی طیف پاسخ، یعنی میانگین گویه‌ای ۴، تعیین شده است. هنجار ایرانی برای این نسخه منتشر نشده و از هنجار جهانی هم برای برش استفاده نشده است.

برای چه کسی مناسب است؟

این نسخه برای دانش‌آموزان دبیرستانی، تقریباً چهارده تا هجده سال، ساخته شده است. پاسخ‌دهنده خود دانش‌آموز است. دانش‌آموزان سال‌های آخر دورهٔ اول متوسطه هم می‌توانند آن را پر کنند، به شرط آنکه جمله‌ها را به‌خوبی بفهمند. برای دانشجویان، نسخهٔ دانشگاهی همین مقیاس مناسب‌تر است.

در چه موقعیت‌هایی به کار می‌آید؟

این پرسشنامه در موقعیت‌های زیر کمک‌کننده است:

وقتی افت تحصیلی بی‌دلیل به نظر می‌رسدپیش از انتخاب رشته و هدایت تحصیلیدر آغاز سال تحصیلی برای شناخت خودوقتی انگیزه پس از تغییر مدرسه کم شده استدر جلسه‌های مشاورهٔ تحصیلیبرای گفت‌وگوی خانواده دربارهٔ درس بدون سرزنشدر دوره‌های آمادگی کنکور برای پیشگیری از فرسودگی

نتیجه را همیشه در کنار گفت‌وگو و شناخت شرایط زندگی دانش‌آموز تفسیر کنید.

کاربرد در خانواده، مدرسه و مشاوره

مشاوران مدرسه می‌توانند از این پرسشنامه برای شناسایی دانش‌آموزانی که بی‌انگیزگی بالایی دارند استفاده کنند؛ پژوهش‌ها بی‌انگیزگی را با خطر بیشتر ترک تحصیل پیوند داده‌اند. معلمان می‌توانند با شناخت نیم‌رخ انگیزشی کلاس، شیوهٔ تدریس را به سوی حمایت از خودمختاری ببرند. خانواده‌ها هم با دیدن گزارش، زبان تازه‌ای برای گفت‌وگو دربارهٔ درس پیدا می‌کنند که از «درس بخوان» فراتر می‌رود.

تفسیر کاربردی

هفت نمره را با هم بخوانید، نه جداجدا. نیم‌رخی که در آن انگیزه‌های درونی و همانندسازی‌شده بالا و بی‌انگیزگی پایین است، در پژوهش‌ها با پشتکار و بهزیستی بیشتر همراه بوده است. انگیزهٔ بیرونی بالا به‌خودی‌خود بد نیست؛ بسیاری از دانش‌آموزان موفق هم به آیندهٔ شغلی و درآمد فکر می‌کنند. اما وقتی تنها دلیل مدرسه رفتن باشد، انگیزه شکننده‌تر می‌شود. انگیزهٔ درون‌فکنده، یعنی درس خواندن برای اثبات ارزش خود یا فرار از احساس گناه، گاهی با اضطراب همراه است.
نمرهٔ بی‌انگیزگی را جدی بگیرید. نمرهٔ بالای این بخش یعنی معنای مدرسه برای دانش‌آموز کم‌رنگ شده و نیازمند گفت‌وگوی دقیق‌تر است، نه سرزنش. نوجوانان در این سن گاهی دوره‌هایی از کاهش انگیزه را تجربه می‌کنند و این دوره‌ها با حمایت مناسب گذرا هستند.

محدودیت‌ها

این پرسشنامه خودگزارشی است و به صداقت و خودشناسی پاسخ‌دهنده وابسته است. هنجار ایرانی منتشرشده برای نسخهٔ دبیرستانی در دسترس نیست و بازه‌ها بر پایهٔ طیف پاسخ تعیین شده‌اند، نه بر پایهٔ مقایسه با هم‌سالان. ساختار هفت‌عاملی در بیشتر پژوهش‌ها تأیید شده، اما برخی پژوهش‌ها هم‌پوشانی میان سه نوع انگیزش درونی را گزارش کرده‌اند. این ابزار تشخیصی نیست.
همچنین نسخهٔ فارسی این گزارش هنوز در نمونهٔ ایرانی اعتباریابی نشده است و ترجمهٔ جمله‌ها باید از سوی ویراستار دوم بازبینی شود. پاسخ‌ها به خودگزارشی متکی‌اند و ممکن است تحت تأثیر خلق همان روز یا تمایل به نشان دادن تصویری مطلوب قرار گیرند.

ترکیب با سایر ابزارها

برای تصویر کامل‌تر، این پرسشنامه را می‌توان با ابزارهای خودکارآمدی تحصیلی، اضطراب امتحان، علاقه‌سنجی شغلی یا پرسشنامهٔ خودتنظیمی تحصیلی کنار هم گذاشت. اگر بی‌انگیزگی بالاست، غربالگری افسردگی و فرسودگی تحصیلی توسط متخصص هم توصیه می‌شود.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

زمان‌بندی تکرار

انگیزهٔ تحصیلی با تغییر شرایط تغییر می‌کند. تکرار پرسشنامه پس از سه تا شش ماه، یا پس از تغییر مهمی مثل آغاز سال تحصیلی تازه یا تغییر رشته، می‌تواند روند تغییر را نشان دهد. تکرار در فاصله‌های خیلی کوتاه معنای چندانی ندارد.
تکرار پس از تغییرهای مهم، مانند انتخاب رشته، تغییر مدرسه یا یک دورهٔ دشوار خانوادگی، به شما کمک می‌کند ببینید انگیزه‌هایتان چگونه به این رویدادها واکنش نشان داده‌اند.

ملاحظات فرهنگی و حریم خصوصی

در نظام آموزشی ما، فشار کنکور و نمره ممکن است انگیزهٔ بیرونی و درون‌فکنده را بالا ببرد. این وضعیت را در تفسیر در نظر بگیرید. گزارش متعلق به خود دانش‌آموز است؛ اگر والدین یا مدرسه آن را می‌بینند، بهتر است با رضایت نوجوان باشد و برای حمایت به کار رود، نه برای قضاوت یا تنبیه.

سؤالات متداول

این پرسشنامه چند سؤال دارد و چقدر طول می‌کشد؟

۲۸ سؤال دارد و حدود هشت دقیقه طول می‌کشد.

چه کسی باید آن را پر کند؟

خود دانش‌آموز دبیرستانی، نه والدین یا معلم.

آیا نمرهٔ کل دارد؟

نه. هفت خرده‌مقیاس جداگانه گزارش می‌شوند، چون معنای آن‌ها با هم فرق دارد.

آیا انگیزهٔ بیرونی بالا بد است؟

نه. فکر کردن به آینده و درآمد طبیعی است. مسئله وقتی پیش می‌آید که تنها دلیل مدرسه رفتن باشد.

نتیجه با چه کسانی مقایسه می‌شود؟

با هیچ گروهی. هنجار ایرانی منتشر نشده و بازه‌ها بر پایهٔ طیف پاسخ تعیین شده‌اند.

آیا این آزمون تشخیص می‌دهد؟

نه. این ابزار انگیزه را توصیف می‌کند و جای ارزیابی بالینی را نمی‌گیرد.

آیا گویهٔ معکوس دارد؟

نه. هیچ‌کدام از ۲۸ گویه معکوس نمره‌گذاری نمی‌شود.

هر چند وقت یک بار می‌توانم آن را تکرار کنم؟

پس از سه تا شش ماه یا پس از تغییر مهم در شرایط تحصیلی.

اگر نمرهٔ بی‌انگیزگی‌ام بالا باشد چه کنم؟

با یک بزرگسال مورد اعتماد یا مشاور مدرسه صحبت کنید. گزارش راهکارهای عملی هم پیشنهاد می‌دهد.

سلب مسئولیت

این آزمون برای آگاهی و خودشناسی طراحی شده و جای ارزیابی تخصصی روان‌شناس یا مشاور را نمی‌گیرد. اگر نشانه‌های افسردگی، اضطراب شدید یا افکار آسیب به خود دارید، فوراً با متخصص یا اورژانس اجتماعی ۱۲۳ تماس بگیرید. این سامانه وابستگی رسمی به سازندگان مقیاس ندارد.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی