مقیاس انتظارات پیامد پایداری تحصیلی (APOE، کوزلوفسکی و فواد) — ۱۵ جمله

۱۵

سنجه علمی

۵

دقیقه

۹۹٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

مقدمه

تصمیم به ماندن در دانشگاه هر سال دوباره گرفته می‌شود، گاهی آگاهانه و گاهی بی‌صدا. کنار هزینه‌هایی مثل وقت، پول و فشار روانی، فایده‌هایی مثل پیشرفت حرفه‌ای، امید و هدف هم در این تصمیم نقش دارند. این آزمون کمک می‌کند ببینید از ادامهٔ تحصیل در امسال چه هزینه‌ها و چه فایده‌هایی انتظار دارید؛ دو تصویری که با هم، انگیزه و پایداری شما را شکل می‌دهند.

بسیاری از دانشجویان دست‌کم یک بار در طول تحصیل به رها کردن یا وقفه فکر می‌کنند. این فکر طبیعی است و نشانهٔ ضعف نیست. دیدن روشن هزینه‌ها و فایده‌ها کمک می‌کند این فکر را با آرامش و اطلاعات بیشتری بررسی کنید.

معرفی آزمون

این آزمون «مقیاس انتظارات پیامد پایداری تحصیلی» است که مایکل کوزلوفسکی و نادیا فواد در دانشگاه ویسکانسین میلواکی آمریکا ساختند. کوزلوفسکی نسخهٔ اولیه را در رسالهٔ دکتری‌اش در سال ۲۰۲۰ روی دو گروه ۲۱۶ و ۳۰۱ نفری از دانشجویان آزمود و نسخهٔ نهایی در سال ۲۰۲۳ در «مجلهٔ سنجش مسیر شغلی» منتشر شد. پایهٔ نظری مقیاس، نظریهٔ شناختی اجتماعی مسیر شغلی رابرت لنت و همکاران است که در آن انتظار پیامد، کنار خودکارآمدی، در تصمیم‌های تحصیلی و شغلی نقش دارد. نسخهٔ فارسی اعتباریابی‌شده ندارد.

در تحلیل‌های رساله، همسانی درونی بخش پیامدهای ناخوشایند ۰٫۸۳ و ۰٫۸۲ و بخش پیامدهای خوشایند ۰٫۹۰ و ۰٫۹۳ در دو گروه نمونه بود؛ این ارقام مربوط به مجموعهٔ گسترده‌تر جمله‌های آن مرحله است. نمره‌های مقیاس با مقیاس‌های قدیمی‌تر انتظار پیامد تحصیلی و شغلی هم همبستگی معنادار داشت.

هدف آزمون

هدف این آزمون نشان دادن دو تصویر جداگانه است: پیامدهای ناخوشایندی که از ادامهٔ تحصیل انتظار دارید، مثل اضطراب، کمبود وقت و پول یا احساس عقب ماندن؛ و پیامدهای خوشایندی که انتظار دارید، مثل پیشرفت حرفه‌ای، امید و احساس هدف. شناختن این دو تصویر به تصمیم آگاهانه‌تر دربارهٔ ادامه، وقفه یا تغییر مسیر کمک می‌کند.

هر بخش گزارشی جداگانه با توضیح، مثال فرضی، یافته‌های پژوهشی و پیشنهادهای عملی دارد تا بتوانید از نتیجه برای برنامه‌ریزی مشخص استفاده کنید.

ساختار آزمون

این آزمون ۱۵ جمله دارد. هشت جملهٔ اول پیامدهای ناخوشایند مورد انتظار را می‌سنجند: اضطراب، افسردگی، نداشتن وقت، کمبود پول، ندیدن دوستان، احساس عقب بودن، برنیامدن از پس مسئولیت‌ها و فشار روانی. هفت جملهٔ بعد پیامدهای خوشایند مورد انتظار را می‌سنجند: حرکت در مسیر درست شغلی، نزدیک شدن به حرفه، امید به آیندهٔ بهتر، پیشرفت مسیر شغلی، خوش‌بینی، احساس هدف و شور. هر پاسخ از یک (مخالفم) تا پنج (موافقم) امتیاز می‌گیرد و هیچ جمله‌ای معکوس نیست. نمرهٔ پیامدهای ناخوشایند از ۸ تا ۴۰ و نمرهٔ پیامدهای خوشایند از ۷ تا ۳۵ است. نمرهٔ کل ندارد. پاسخ دادن حدود پنج دقیقه طول می‌کشد.

مخاطبان آزمون

این آزمون برای دانشجویان دانشگاه ساخته شده است، به‌ویژه دانشجویان کارشناسی که دربارهٔ ادامهٔ تحصیل در سال جاری فکر می‌کنند. دانشجویان کاردانی و تحصیلات تکمیلی هم می‌توانند از آن استفاده کنند، با این توجه که نمونه‌های اصلی پژوهش بیشتر دانشجویان کارشناسی بودند. برای دانش‌آموزان دبیرستان مناسب نیست.

پاسخ دادن به آزمون برای خود دانشجوست؛ والدین یا استادان نباید به جای او پاسخ دهند.

کاربردهای آزمون

این آزمون در موقعیت‌های زیر می‌تواند مفید باشد:

وقتی به ادامه، مرخصی یا انصراف فکر می‌کنیددر شروع سال تحصیلی برای مرور انگیزه‌ها و نگرانی‌هاپیش از جلسهٔ مشاورهٔ تحصیلی یا شغلیوقتی پس از یک ترم سخت دربارهٔ آینده تردید داریدبرای مشاوران دانشجویی در شناسایی دانشجویانی که به حمایت نیاز دارنددر کنار برنامه‌های مهارت‌آموزی و هدایت شغلی دانشگاهبرای مقایسهٔ انتظارها پیش و پس از کارآموزی یا تغییر رشته

این آزمون جایگزین مشاورهٔ تخصصی تحصیلی یا ارزیابی سلامت روان نیست.

کاربرد در دانشگاه و مراکز مشاوره

مراکز مشاورهٔ دانشجویی و استادان راهنما می‌توانند با رضایت دانشجو از این آزمون برای شروع گفت‌وگو دربارهٔ انگیزه، فشارها و برنامه‌ریزی تحصیلی استفاده کنند. نتیجه نباید مبنای تصمیم‌های آموزشی، پذیرش یا اخراج قرار گیرد و بدون رضایت دانشجو با دیگران در میان گذاشته نشود. در اجرای گروهی، گزارش‌ها باید بدون نام و فقط برای برنامه‌ریزی خدمات حمایتی باشد.

تفسیر نتیجه

هر بخش دو سطح دارد که بر پایهٔ معنای گزینه‌ها ساخته شده است: اگر میانگین پاسخ‌هایتان زیر «مطمئن نیستم» باشد، سطح کم و در غیر این صورت سطح زیاد. سازندگان هنجار یا برش رسمی منتشر نکرده‌اند؛ پس نتیجه با گروه دیگری مقایسه نمی‌شود. نمرهٔ کم پیامدهای ناخوشایند و نمرهٔ زیاد پیامدهای خوشایند معمولاً با پایداری بیشتر همراه است. ترکیب هزینهٔ زیاد و فایدهٔ کم، بیشترین نیاز به حمایت را نشان می‌دهد.

برای مثال، هزینهٔ کم و فایدهٔ زیاد به وضعیتی پایدار اشاره دارد. هزینهٔ زیاد و فایدهٔ زیاد، دانشجویی با انگیزه اما زیر فشار را نشان می‌دهد که مدیریت هزینه‌ها برایش مهم است. هزینهٔ کم و فایدهٔ کم ممکن است به بی‌انگیزگی یا ادامه از سر عادت اشاره کند.

محدودیت‌ها

این آزمون انتظارها را می‌سنجد، نه رفتار آینده را. حال روز، نتیجهٔ یک امتحان یا خبر اخیر ممکن است بر پاسخ‌ها اثر بگذارد. مقیاس در آمریکا ساخته شده و در ایران اعتباریابی نشده است و هنجار ایرانی ندارد. فهرست نهایی پانزده جمله از گزارش منتشرشدهٔ نسخهٔ ۲۰۲۳ گرفته شده و همهٔ جمله‌ها در مجموعهٔ آزموده‌شدهٔ رسالهٔ ۲۰۲۰ با همان دو بخش دیده می‌شوند. منبع اجازه می‌دهد نمرهٔ هر بخش به صورت جمع یا میانگین گزارش شود؛ این سایت جمع را نشان می‌دهد.

این آزمون فقط انتظار پیامدها را می‌سنجد و عامل‌های دیگر ماندگاری، مثل خودکارآمدی، علاقه، حمایت اجتماعی و شرایط مالی واقعی، را مستقیم نمی‌سنجد.

ترکیب با آزمون‌های دیگر

برای تصویر کامل‌تر می‌توان این آزمون را کنار سنجش خودکارآمدی تحصیلی، علاقهٔ شغلی، سازگاری با دانشگاه یا فشار روانی دید. در نظریهٔ لنت، انتظار پیامد و خودکارآمدی با هم کار می‌کنند؛ پس دانستن باور به توانایی خود کنار انتظار پیامدها، مفید است.

اگر به تغییر رشته فکر می‌کنید، سنجش علاقه‌های شغلی کنار این آزمون کمک می‌کند ببینید کم‌رنگ بودن فایده‌ها از رشته می‌آید یا از شرایط دیگر.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

تکرار آزمون

تکرار آزمون در شروع هر سال تحصیلی یا پس از تغییر مهمی، مثل شروع کار، تغییر رشته، کارآموزی یا تغییر وضعیت مالی، معنادار است. تکرار در فاصلهٔ کوتاه بیشتر حال لحظه را نشان می‌دهد.

مقایسهٔ نتیجه‌ها در دو زمان کمک می‌کند ببینید کدام اقدام، مثلاً کارآموزی یا کاهش ساعت کار، بر انتظارهایتان اثر داشته است.

نکته‌های فرهنگی

در ایران، نوع دانشگاه، شهریه، هزینهٔ زندگی در شهرهای بزرگ، فشار خانواده برای گرفتن مدرک، وضعیت بازار کار و برای برخی دانشجویان خدمت سربازی یا فکر مهاجرت، بر انتظار هزینه‌ها و فایده‌ها اثر می‌گذارد. هنگام خواندن نتیجه، این بافت را در نظر بگیرید. جمله‌های مقیاس، مثل کمبود پول یا امید به آیندهٔ شغلی، برای دانشجویان ایرانی هم بسیار آشناست.

همچنین در فرهنگ ما گاهی گفتن اینکه از تحصیل خسته شده‌اید یا فایده‌ای در آن نمی‌بینید سخت است، چون ممکن است ناسپاسی یا ضعف تلقی شود. پاسخ صادقانه به این جمله‌ها، اولین قدم برای تصمیم درست است.

پرسش‌های رایج

چرا این آزمون ۱۵ جمله دارد؟

چون نسخهٔ نهایی کوزلوفسکی و فواد همین تعداد جمله را در دو بخش نگه داشته است.

آیا نمرهٔ کل دارد؟

نه. هزینه‌ها و فایده‌ها دو عامل جدا هستند و جداگانه گزارش می‌شوند.

آیا نتیجه می‌گوید باید ادامه دهم یا نه؟

نه. فقط انتظارهای شما را روشن می‌کند تا تصمیم آگاهانه‌تری بگیرید.

برای دانشجویان ارشد و دکتری هم مناسب است؟

بله، با این توجه که نمونه‌های اصلی بیشتر دانشجویان کارشناسی بودند.

اگر کار تمام‌وقت دارم چه؟

آزمون برای شما هم معتبر است؛ جمله‌های وقت و مسئولیت احتمالاً پررنگ‌ترند.

آیا نتیجه به دانشگاه داده می‌شود؟

نه، مگر اینکه خودتان آن را با مشاور در میان بگذارید.

چرا سطح‌ها فقط دو تا هستند؟

چون هنجار رسمی منتشر نشده و مرز بر پایهٔ گزینهٔ «مطمئن نیستم» گذاشته شده است.

اگر نتیجه نگرانم کرد چه کنم؟

با مرکز مشاورهٔ دانشگاه یا استاد راهنمایتان حرف بزنید.

سلب مسئولیت

این آزمون ابزاری برای خودشناسی و برنامه‌ریزی تحصیلی است و تشخیص روان‌شناختی نمی‌دهد. نتیجه نباید به‌تنهایی مبنای تصمیم به انصراف یا تغییر رشته باشد. اگر دچار غم یا اضطراب شدید هستید یا فکر آسیب به خودتان دارید، با مرکز مشاورهٔ دانشگاه، خط مشاورهٔ بهزیستی ۱۴۸۰ یا اورژانس اجتماعی ۱۲۳ تماس بگیرید.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی