گفت‌وگوی هدفمند پدر و مادر با فرزند دربارهٔ الکل (TPCCA)

این پرسشنامه را میشل میلر-دی و جنیفر کم ساختند و در سال ۲۰۱۰ در مجلهٔ «هلث کامیونیکیشن» منتشر کردند. آن را با ۱۴۰۷ دانش‌آموز پایهٔ پنجم و ششم از ۲۹ مدرسهٔ دولتی شهر فینیکس آمریکا آزمودند. نسخهٔ اصلی ده جمله داشت؛ جملهٔ «اشارهٔ غیرمستقیم» با بقیه هماهنگ نبود و سازندگان آن را کنار گذاشتند. نُه جملهٔ باقی‌مانده همسانی درونی ۰٫۹۲ داشتند. نسخهٔ فارسی اعتباریابی‌شده‌ای پیدا نشد. ده جمله از میان پانزده جملهٔ اولیه، با کمک دو گروه گفت‌وگو، برگزیده شده بودند تا هر کدام یک شیوهٔ گفت‌وگو را نشان دهند. در همان پژوهش، این سنجه از دو سنجهٔ «تعداد دفعه‌های گفت‌وگو» و «باز بودن رابطه» جدا بود.

خیلی از نوجوانان دیر یا زود در جایی با الکل، سیگار یا مواد دیگر روبه‌رو می‌شوند. اینکه پیش از آن روز در خانه چه حرف‌هایی شنیده‌اند، می‌تواند به تصمیمشان کمک کند. اما همهٔ گفت‌وگوها یکسان نیستند: بعضی فقط هشدارند، بعضی قانون می‌گذارند و بعضی یاد می‌دهند چطور نه بگویی. این پرسشنامه نشان می‌دهد پدر و مادرت تا امروز با کدام شیوه‌ها و چقدر با تو دربارهٔ الکل حرف زده‌اند. نتیجه، قضاوتی دربارهٔ تو یا خانواده‌ات نیست. پر کردن آن حدود سه دقیقه طول می‌کشد.

هدف، سنجش «گفت‌وگوی هدفمند» پدر و مادر با فرزند دربارهٔ الکل است؛ یعنی شیوه‌های مشخص حرف زدن، نه فقط تعداد دفعه‌ها. جمله‌ها این شیوه‌ها را می‌پوشانند:
• نصیحت، هشدار، قانون و ابراز ناامیدی (جمله‌های ۱، ۲، ۴ و ۷).
• آمادگی برای موقعیت: راه نه گفتن، نظر دربارهٔ صحنهٔ فیلم، داستان‌ها و خبرها (جمله‌های ۳، ۵، ۶ و ۸).
• پرسیدن نظر خود نوجوان (جملهٔ ۹).
نتیجه یک نمرهٔ کلی است.
نمرهٔ بالاتر یعنی گفت‌وگوی مستقیم و گوناگون بیشتر؛ کیفیت لحن جداگانه سنجیده نمی‌شود.

پرسشنامه ۹ جمله دارد که هر کدام از ۱ (خیلی مخالفم) تا ۵ (خیلی موافقم) نمره می‌گیرد؛ هیچ جمله‌ای معکوس نیست. جمع نمره از ۹ تا ۴۵ است. در نمونهٔ سازندگان، میانگین هر جمله ۳٫۶۴ و انحراف معیار ۰٫۹۹ بود (برابر جمع حدود ۳۳ با انحراف معیار حدود ۹). سه سطح بر پایهٔ همین هنجار جهانی ساخته شده است: ۹ تا ۲۳ (بیش از یک انحراف معیار پایین‌تر از میانگین)، ۲۴ تا ۴۱ (در محدودهٔ میانگین) و ۴۲ تا ۴۵ (بیش از یک انحراف معیار بالاتر). این سطح‌ها برش بالینی نیستند و فقط جایگاه نمره را نسبت به نمونهٔ پژوهش نشان می‌دهند.

نوجوانان ۱۰ تا ۱۴ ساله که خودشان پرسشنامه را پر می‌کنند. نمونهٔ اصلی دانش‌آموزان پایهٔ پنجم و ششم با میانگین سنی دوازده سال بودند. پدر و مادرها هم می‌توانند نتیجه را، با اجازهٔ فرزند، ببینند تا بدانند کدام شیوه‌ها در گفت‌وگوهایشان کم است. برای نوجوانان بزرگ‌تر هم قابل استفاده است، اما با احتیاط تفسیر شود.

نه سؤال را به ترتیب می‌خوانید و جواب می‌دهید. طیف از «خیلی مخالفم» تا «خیلی موافقم» است. جواب درست و غلطی در کار نیست؛ نزدیک‌ترین گزینه به تجربهٔ واقعی کافی است.

نمرهٔ ۹ تا ۲۳ یعنی پدر و مادر کمتر به‌طور مستقیم و با شیوه‌های گوناگون دربارهٔ الکل حرف زده‌اند. نمرهٔ ۲۴ تا ۴۱، که بیشتر نوجوانان در آن‌اند، یعنی گفت‌وگو هست اما همهٔ شیوه‌ها را در بر نمی‌گیرد. نمرهٔ ۴۲ تا ۴۵ یعنی گفت‌وگوی پربار و گوناگون. افزون بر نمرهٔ کل، نگاه کن کدام جمله‌ها کمترین نمره را گرفته‌اند؛ آن‌ها نشان می‌دهند گفت‌وگو را از کجا می‌شود کامل کرد. در پژوهش، نمرهٔ بالاتر با انتظار مثبت کمتر از الکل و نوشیدن کمتر همراه بود. یادت باشد این نمره دربارهٔ گفت‌وگوی پدر و مادر است، نه دربارهٔ رفتار یا ارزش تو.

این پرسشنامه ۹ جمله دارد که همه با «دست‌کم یکی از پدر و مادرم…» شروع می‌شوند. هر جمله دربارهٔ یکی از شیوه‌هایی است که پدر یا مادر ممکن است با فرزندشان دربارهٔ نوشیدن الکل حرف بزنند. برای هر جمله بگو چقدر با آن موافقی: «خیلی مخالفم»، «کمی مخالفم»، «نه موافقم نه مخالف»، «کمی موافقم» یا «خیلی موافقم». اگر فقط یکی از پدر و مادرت یا کسی که مثل آن‌ها از تو مراقبت می‌کند چنین کاری کرده، کافی است. پاسخ درست و غلط وجود ندارد و پاسخ‌هایت فقط برای خودت نمایش داده می‌شود.

کوتاه است. حدود سه دقیقه، اگر بدون وقفه جواب بدهید. همان چند دقیقه را یک‌جا بگذارید کنار.

این پرسشنامه فقط دربارهٔ الکل است، نه سیگار، قلیان یا مواد دیگر. هنجار از یک نمونهٔ آمریکایی با اکثریت مکزیکی‌تبار آمده و هنجار ایرانی ندارد. پژوهش اصلی داده‌های یک‌زمانه داشت و نمی‌تواند ثابت کند گفت‌وگو علت نوشیدن کمتر است. پاسخ‌ها برداشت نوجوان از گفت‌وگوهاست و ممکن است با گزارش پدر و مادر فرق کند. ترجمهٔ فارسی برای این سایت تهیه شده و جداگانه اعتباریابی نشده است. هر جمله فقط یک شیوه را با یک پرسش می‌سنجد.

این پرسشنامه ابزاری برای آگاهی از گفت‌وگوهای خانه است و جای مشاورهٔ تخصصی را نمی‌گیرد. مصرف الکل یا مواد را تشخیص نمی‌دهد و نتیجه‌اش دربارهٔ آیندهٔ یک نوجوان پیش‌بینی قطعی نمی‌کند. اگر کسی پس از نوشیدن مشروب دچار تاری دید، سردرد شدید یا گیجی شد، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیر. برای مشاوره با ۱۴۸۰ تماس بگیر.

این پرسشنامه را می‌شود کنار سنجش‌هایی دربارهٔ کیفیت کلی رابطه و صمیمیت با پدر و مادر به کار برد؛ پژوهش اصلی نشان داد این دو با هم مرتبط اما جدا هستند. اگر نگرانی دربارهٔ مصرف واقعی مواد وجود دارد، به‌جای پرسشنامه با مشاور یا متخصص حرف بزنید. در پژوهش اصلی، سه پرسش دربارهٔ باز بودن کلی رابطه هم کنار همین جمله‌ها پرسیده شد.

گفت‌وگوهای خانواده با بزرگ‌تر شدن نوجوان تغییر می‌کند. پر کردن دوباره پس از چند ماه، یا سالی یک بار، نشان می‌دهد شیوه‌های تازه‌ای به گفت‌وگوها اضافه شده یا نه. ثبات نمره در فاصله‌های زمانی در پژوهش اصلی گزارش نشده است. تغییر نمره را با گفت‌وگو دربارهٔ اینکه چه چیزی عوض شده، همراه کن.

در ایران نوشیدن مشروبات الکلی برای مسلمانان قانوناً ممنوع است و بسیاری از خانواده‌ها دربارهٔ آن با دلیل‌های دینی و فرهنگی حرف می‌زنند یا اصلاً حرفی نمی‌زنند. خطر ویژهٔ مشروب تقلبی و مسمومیت با متانول هم در ایران جدی است. برخی شیوه‌ها، مثل نظر دادن دربارهٔ صحنهٔ مشروب‌خواری در فیلم، ممکن است در خانه‌های ایرانی کمتر پیش بیاید. حریم خصوصی: پاسخ‌های تو فقط برای خودت نمایش داده می‌شود و بدون اجازه‌ات با پدر و مادر، مدرسه یا دیگران در میان گذاشته نمی‌شود.