مقیاس بازنگری‌شدهٔ خودکارآمدی مراقبت (RSCSE، استفن و همکاران، ۱۵ پرسش)

۱۵

سنجه علمی

۶

دقیقه

۱۴۸٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

معرفی آزمون

مراقبت از پدر، مادر، همسر یا خویشاوندی که حافظه و توانایی‌های ذهنی‌اش کم شده، یکی از سخت‌ترین نقش‌های خانوادگی است. در این نقش، فقط دانستن کار درست کافی نیست؛ اطمینان به اینکه می‌توانید آن را انجام دهید هم اهمیت دارد. روان‌شناسان به این اطمینان «خودکارآمدی» می‌گویند.
این آزمون خودکارآمدی را در سه بخش جداگانه می‌سنجد، چون ممکن است کسی در آرام ماندن برابر پرسش‌های تکراری بیمار بسیار توانا باشد، اما برای کمک خواستن از اقوام یا رها کردن فکرهای ناراحت‌کننده دشواری داشته باشد. نتیجه به شما نشان می‌دهد کدام بخش‌ها نقطهٔ قوت و کدام‌ها جای حمایت بیشتر دارند.

دربارهٔ ابزار

این مقیاس را آن استفن و همکارانش، مک‌کیبین، زایس، گالاگر-تامپسون و آلبرت بندورا، ساختند و در سال ۲۰۰۲ در مجلهٔ پیری‌شناسی منتشر کردند. آنها نسخهٔ بازنگری‌شده را در دو مطالعه با ۱۶۹ و ۱۴۵ مراقب خانوادگی سالمندان دچار آسیب شناختی آزمودند. هر سه بخش همسانی درونی قوی و پایایی بازآزمایی قابل قبولی داشتند و نمره‌ها با افسردگی، اضطراب، خشم، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و میزان انتقاد در نمونه‌های گفتار مراقبان رابطه داشتند.
به گزارش انجمن روان‌شناسی آمریکا، این ابزار ریشه در نظریهٔ یادگیری اجتماعی دارد و به عربی، چینی، فرانسوی، ایتالیایی و اسپانیایی ترجمه شده است.

هدف آزمون

هدف این آزمون سنجیدن اطمینان شما به توانایی‌تان در سه بخش مراقبت است: گرفتن فرصت استراحت، پاسخ به رفتارهای دشوار بیمار و مهار فکرهای آزاردهنده دربارهٔ مراقبت. آزمون ۱۵ پرسش دارد و هر بخش پنج پرسش را شامل می‌شود.
این آزمون میزان فشار مراقبت یا افسردگی را نمی‌سنجد و دربارهٔ اینکه مراقب خوبی هستید یا نه قضاوت نمی‌کند. فقط کمک می‌کند ببینید در کدام موقعیت‌ها احساس توانایی دارید و در کدام‌ها حمایت، آموزش یا کمک عملی می‌تواند اطمینانتان را بیشتر کند.

ساختار آزمون

آزمون ۱۵ پرسش در سه بخش پنج‌تایی دارد. پرسش‌های ۱ تا ۵ دربارهٔ گرفتن فرصت استراحت‌اند، یعنی اینکه چقدر می‌توانید از دوستان یا اعضای خانواده بخواهید کنار بیمار بمانند یا کارهای بیرون را برایتان انجام دهند. پرسش‌های ۶ تا ۱۰ دربارهٔ پاسخ به رفتارهای دشوار بیمارند، مثل پرسیدن چندبارهٔ یک سؤال یا گله کردن. پرسش‌های ۱۱ تا ۱۵ دربارهٔ مهار فکرهای آزاردهنده‌اند، مثل فکر کردن به آنچه از دست رفته یا نگرانی دربارهٔ آینده.
هر پرسش از ۰ تا ۱۰۰ نمره می‌گیرد و نمرهٔ هر بخش جمع پنج پرسش آن، بین ۰ تا ۵۰۰ است. این آزمون نمرهٔ کل ندارد، چون سازندگان سه بخش را جداگانه گزارش کرده‌اند.

این آزمون برای چه کسانی است

این آزمون برای بزرگسالان هجده سال به بالاست که از یک عزیز دچار مشکل حافظه، مانند زوال عقل یا آلزایمر، مراقبت می‌کنند. پژوهش‌های اصلی روی مراقبان خانوادگی سالمندان انجام شده است، اما پرسش‌ها برای فرزند، همسر، عروس یا داماد و هر کسی که بخش مهمی از مراقبت را بر عهده دارد قابل استفاده است.
اگر به تازگی وارد نقش مراقبت شده‌اید، آزمون می‌تواند تصویری از نقطهٔ شروعتان بدهد. اگر سال‌هاست مراقبت می‌کنید، می‌تواند نشان دهد کدام بخش‌ها با گذر زمان سخت‌تر یا آسان‌تر شده‌اند. این آزمون برای مراقبان حرفه‌ای در مراکز نگهداری طراحی نشده است.

کاربردهای شخصی

این آزمون در موقعیت‌های گوناگونی به کار می‌آید:

شناختن بخشی از مراقبت که بیشترین نیاز به حمایت را داردآماده شدن برای گفت‌وگو با خواهر و برادرها دربارهٔ تقسیم کار مراقبتپیدا کردن موقعیت‌هایی که در آنها راحت‌تر عصبانی یا خسته می‌شویدتصمیم‌گیری دربارهٔ شرکت در کلاس‌های آموزش مراقبت یا گروه‌های حمایتیگفت‌وگو با پزشک یا روان‌شناس دربارهٔ فشار مراقبتدیدن تغییر اطمینانتان پس از چند ماه تمرین یا آموزشیادآوری اینکه استراحت خودتان هم بخشی از مراقبت خوب است

هیچ‌کدام از این کاربردها جای مشاورهٔ تخصصی را نمی‌گیرد.

کاربرد در پژوهش و برنامه‌های حمایت از مراقبان

این مقیاس در پژوهش‌های بین‌المللی دربارهٔ مراقبان زیاد به کار رفته است. مروری که استفن و همکاران منتشر کردند، ۵۸ مطالعه با مراقبان خانوادگی افراد دچار زوال عقل را بررسی کرد. ۷۲ درصد این مطالعه‌ها از ترجمه‌های غیرانگلیسی استفاده کرده بودند و نمره‌ها پس از برخی برنامه‌های روانی‌اجتماعی برای مراقبان تغییر کرده بودند؛ یعنی ابزار به اثر این برنامه‌ها حساس است.
به همین دلیل، برنامه‌های آموزش و حمایت از مراقبان می‌توانند از آن برای دیدن نیازهای شرکت‌کنندگان در آغاز و تغییر آنها در پایان دوره استفاده کنند.

تفسیر نتایج

برای هر بخش یک نمره بین ۰ تا ۵۰۰ می‌گیرید. نمرهٔ ۰ تا ۲۴۹ یعنی میانگین اطمینان شما در آن بخش کمتر از ۵۰ از ۱۰۰ است و آن را «اطمینان کمتر» نامیده‌ایم. نمرهٔ ۲۵۰ تا ۵۰۰ یعنی میانگین اطمینان شما ۵۰ یا بیشتر است و آن را «اطمینان بیشتر» نامیده‌ایم.
این مرز از میانهٔ مقیاس پاسخ آمده است، نه از مقایسه با مراقبان دیگر؛ سازندگان نقطهٔ برش منتشر نکرده‌اند. برای دانستن میانگین هر بخش از ۱۰۰، کافی است نمرهٔ آن را بر ۵ تقسیم کنید. سه بخش را جداگانه ببینید؛ معمولاً الگوی تفاوت بین آنها از هر عدد تنها مفیدتر است.

محدودیت‌ها

این آزمون اطمینان را می‌سنجد، نه رفتار واقعی را. کسی ممکن است اطمینان کمی داشته باشد و در عمل خیلی خوب از پس کار برآید، یا برعکس. پاسخ‌ها هم ممکن است به حال آن روز شما بستگی داشته باشد.
سازندگان پیشنهاد کرده بودند پرسش‌ها به صورت مصاحبه خوانده شوند؛ اما مرور استفن و همکاران نشان داد پایایی در اجرای خودگزارشی هم قوی بوده است. همین مرور یادآوری کرده که این ابزار محدودیت‌هایی دارد و ابزارهای بیشتری برای سنجش خودکارآمدی در بخش‌های دیگر مراقبت لازم است. پرسش‌های مربوط به توان جسمی و گزینهٔ «به من مربوط نیست» در این نسخه حذف شده‌اند.

ترکیب با آزمون‌های دیگر

نتیجهٔ این آزمون کنار ابزارهای سنجش فشار مراقبت، افسردگی، اضطراب یا حمایت اجتماعی معنای بیشتری پیدا می‌کند. پژوهش در مالزی نشان داد مراقبانی که حمایت همسالان و اطرافیان را احساس می‌کردند، کمتر فشار و افسردگی گزارش کردند و خودکارآمدی بیشتری داشتند. پس اگر در این آزمون اطمینان کمتری دارید، بررسی میزان حمایتی که دریافت می‌کنید می‌تواند قدم بعدی باشد.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

تکرار آزمون

وضعیت بیمار و شرایط مراقبت با گذر زمان تغییر می‌کند و اطمینان شما هم ممکن است تغییر کند. می‌توانید چند ماه بعد، یا پس از شرکت در یک دورهٔ آموزش مراقبت، آزمون را تکرار کنید. مرور پژوهشی نشان داده نمره‌های این ابزار پس از برخی برنامه‌های آموزشی تغییر می‌کنند.
هنگام مقایسه، به هر بخش جداگانه نگاه کنید و تغییر چند نمره‌ای را بیش از حد جدی نگیرید.

ملاحظات فرهنگی

این ابزار در آمریکا ساخته شده و نمونه‌هایش، مثل پرسیدن چندبارهٔ وقت ناهار یا رفتن به کارهای بیرون، از زندگی خانواده‌های آمریکایی آمده است. در بسیاری از خانواده‌های فارسی‌زبان، مراقبت میان چند عضو خانواده تقسیم می‌شود یا خویشاوندان در نزدیکی هم زندگی می‌کنند؛ این ممکن است بر پاسخ پرسش‌های بخش استراحت اثر بگذارد. از سوی دیگر، گاهی کمک خواستن از دیگران با احساس شرمندگی یا دین همراه است.
مرور بین‌المللی نشان داد ترجمه‌های مختلف این ابزار در کشورهای گوناگون عملکرد مشابهی داشته‌اند. با این حال، این آزمون در ایران هنجاریابی نشده است.

پرسش‌های رایج

این آزمون چند پرسش دارد؟

۱۵ پرسش در سه بخش پنج‌تایی.

چقدر وقت می‌گیرد؟

حدود شش دقیقه.

چرا نمرهٔ کل ندارد؟

چون سازندگان سه بخش را جداگانه گزارش کرده‌اند و هر کدام معنای متفاوتی دارد.

اگر کسی را ندارم که از او کمک بخواهم چه پاسخی بدهم؟

صادقانه پاسخ دهید؛ نمرهٔ پایین در این بخش نشانهٔ کمبود حمایت است، نه کوتاهی شما.

بیمار من هنوز این رفتارها را ندارد؛ چه کنم؟

تصور کنید اگر پیش بیاید چقدر می‌توانید آرام پاسخ دهید.

آیا نمرهٔ کم یعنی مراقب بدی هستم؟

نه؛ این آزمون اطمینان را می‌سنجد، نه کیفیت مراقبت.

مرز ۲۵۰ از کجا آمده؟

از میانهٔ مقیاس پاسخ، یعنی میانگین ۵۰ از ۱۰۰؛ نقطهٔ برش رسمی منتشر نشده است.

چه کسی این مقیاس را ساخته؟

استفن و همکاران، از جمله آلبرت بندورا، در سال ۲۰۰۲.

آیا نتیجه تشخیص است؟

نه؛ ابزار خودشناسی است و جای مشاوره را نمی‌گیرد.

هشدار

این آزمون ابزار خودشناسی است و جای مشاورهٔ پزشکی یا روان‌شناسی را نمی‌گیرد. مراقبت طولانی می‌تواند به خستگی شدید، افسردگی یا اضطراب بینجامد. اگر احساس می‌کنید دیگر توان ادامه ندارید، خوابتان به هم ریخته یا گاهی می‌ترسید کنترل خودتان را با بیمار از دست بدهید، با پزشک یا روان‌شناس صحبت کنید.
اگر احساس ناامیدی شدید یا فکر آسیب به خود یا دیگری دارید، فوراً کمک بگیرید: اورژانس اجتماعی با شمارهٔ ۱۲۳ و صدای مشاور بهزیستی با شمارهٔ ۱۴۸۰ در دسترس‌اند.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی