پرسش‌نامهٔ نگرش به صبحانه (BAQ، تپر و همکاران، ۱۳ جمله)

۱۳

سنجه علمی

۵

دقیقه

۱۴۸٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

نمونه گزارش آزمون

نگاهی کلی به آنچه در پایان خواهید دید

مشاهده ←

معرفی آزمون

پرسش‌نامهٔ نگرش به صبحانه (Breakfast Attitudes Questionnaire) ابزاری کوتاه برای سنجش نگاه کودکان ۹ تا ۱۱ ساله به صبحانه است. این پرسش‌نامه احساس‌ها، باورها و رفتارهای کودک دربارهٔ صبحانه را با هم می‌سنجد و یک نمرهٔ کل می‌دهد. نتیجه به کودک و خانواده کمک می‌کند ببینند صبحانه چه جایی در صبح‌های کودک دارد و از کجا می‌شود آن را دلچسب‌تر کرد. پس از پایان، گزارشی متناسب با نمرهٔ کودک نمایش داده می‌شود که توضیح نمره، نمونه‌ای فرضی، پیشنهادهای عملی برای کودک و نکته‌هایی برای پدر و مادر را در بر دارد. زبان گزارش ساده و رو به خود کودک است و بخش‌های ویژهٔ خانواده جداگانه مشخص شده‌اند.

دربارهٔ سازندگان و پیشینه

این پرسش‌نامه را تپر، مورفی، لینچ، کلارک، مور و مور در سال ۲۰۰۸ در مجلهٔ اروپایی تغذیهٔ بالینی منتشر کردند. آن‌ها پرسش‌نامه را در جریان ارزیابی طرح صبحانهٔ رایگان دبستان‌های ولز و با شرکت بیش از دو هزار کودک ساختند. در سال ۲۰۲۰ نسخهٔ ترکی آن با ۶۴۶ کودک بررسی و معتبر شناخته شد. ترجمهٔ فارسی این سایت برای همین سایت تهیه شده و نسخهٔ رسمی اعتباریابی‌شدهٔ فارسی نیست.

هدف آزمون

هدف این پرسش‌نامه سنجش نگرش کودک به صبحانه با ۱۳ جمله است: آیا صبحانه را دوست دارد، آن را مهم می‌داند و واقعاً آن را می‌خورد. نتیجه می‌تواند نقطهٔ شروع گفت‌وگوی خانواده دربارهٔ عادت‌های صبح باشد و نشان دهد کدام بخش، یعنی احساس، باور یا رفتار، به توجه بیشتری نیاز دارد. این پرسش‌نامه تشخیص پزشکی یا تغذیه‌ای نمی‌دهد. سازندگان آن را بیشتر برای ارزیابی برنامه‌های تغذیهٔ مدرسه و شناخت کودکانی که ممکن است به حمایت بیشتر نیاز داشته باشند پیشنهاد کرده‌اند.

ساختار و نمره‌گذاری

پرسش‌نامه ۱۳ جمله دارد و هر جمله پنج گزینه از «کاملاً موافقم» (۵) تا «کاملاً مخالفم» (۱) دارد. سه جملهٔ مثبت (۱، ۱۲ و ۱۳) مستقیم نمره می‌گیرند و ده جملهٔ منفی (۲ تا ۱۱) معکوس، تا نمرهٔ بالاتر همیشه یعنی نگرش مثبت‌تر. نمرهٔ کل جمع جمله‌ها و بین ۱۳ تا ۶۵ است. سازندگان میانگین نمره را گزارش کرده‌اند، که همان نمرهٔ کل تقسیم بر ۱۳ است. جمله‌ها سه جزء را پوشش می‌دهند: احساس (۳ جمله)، باور (۴ جمله) و رفتار (۶ جمله). این سه جزء جداگانه نمره نمی‌گیرند، چون تحلیل عاملی سازندگان یک عامل واحد را نشان داد؛ اما در گزارش برای توضیح الگوی پاسخ‌ها از آن‌ها استفاده می‌شود.

مخاطبان

این پرسش‌نامه برای کودکان ۹ تا ۱۱ ساله ساخته و بررسی شده است؛ یعنی معمولاً دانش‌آموزان پایه‌های چهارم تا ششم دبستان. کودک باید خودش پاسخ دهد، اما پدر و مادر می‌توانند در خواندن جمله‌ها کمک کنند. سازندگان نوشته‌اند که استفاده از آن برای کودکان بزرگ‌تر منعی ندارد و برای بزرگسالان به تغییر سه جمله نیاز است؛ با این حال، این سایت آن را فقط برای همان سن بررسی‌شده عرضه می‌کند. گزارش برای کودک و خانواده نوشته شده است.

کاربرد در مسیر شغلی

این پرسش‌نامه به انتخاب شغل مربوط نیست، اما نتیجهٔ آن برای بزرگ‌ترهایی که با کودکان کار می‌کنند کاربرد دارد:

معلمان دبستان برای گفت‌وگوی کلاسی دربارهٔ صبحانهمشاوران مدرسه برای شناخت عادت‌های صبح دانش‌آموزانکارشناسان تغذیه برای شروع گفت‌وگو با کودکمراقبان سلامت مدرسه در برنامه‌های آموزش تغذیهپژوهشگران ارزیابی طرح‌های تغذیهٔ مدارسمربیان پیش‌دبستانی و دبستانی برای آگاه‌سازی خانواده‌ها

نتیجهٔ هر کودک باید محرمانه بماند و فقط با رضایت خانواده با دیگران در میان گذاشته شود. در هر کاربرد گروهی هم بهتر است فقط میانگین کلاس یا مدرسه گزارش شود، نه نام کودکان.

کاربرد سازمانی

این پرسش‌نامه برای ارزیابی طرح صبحانهٔ رایگان مدارس ولز ساخته شد و برای سنجش اثر برنامه‌های تغذیهٔ مدرسه کاربرد دارد. مدارس می‌توانند آن را پیش و پس از برنامهٔ آموزشی اجرا کنند و میانگین گروهی را مقایسه کنند. برای تصمیم‌گیری دربارهٔ یک کودک خاص، نتیجه باید در کنار گفت‌وگو با خانواده دیده شود و هرگز برای برچسب زدن یا مقایسهٔ کودکان به کار نرود.

راهنمای تفسیر

نمرهٔ کل در سه بازه تفسیر می‌شود: ۱۳ تا ۳۸، نگرش منفی (میانگین کمتر از ۳ در هر جمله)؛ ۳۹ تا ۵۱، نگرش میانه (میانگین ۳ تا کمتر از ۴)؛ ۵۲ تا ۶۵، نگرش مثبت (میانگین ۴ یا بیشتر). این مرزها از معنای طیف پاسخ آمده‌اند و برش بالینی نیستند. میانگین کودکان در پژوهش اصلی حدود ۳٫۸ برای هر جمله بود. تفسیر با برچسب «هنجار جهانی» ارائه می‌شود. علاوه بر نمرهٔ کل، به جمله‌هایی که کودک با آن‌ها موافق یا مخالف بوده نگاه کنید؛ دو کودک با نمرهٔ یکسان ممکن است دلیل‌های متفاوتی برای نگرششان داشته باشند.

محدودیت‌ها

این پرسش‌نامه فقط نگرش به صبحانه را می‌سنجد و کیفیت کل تغذیهٔ کودک را نشان نمی‌دهد. تشخیص مشکل خوردن نمی‌دهد. پایایی بازآزمایی آن متوسط (۰٫۶۵) گزارش شده است، پس نمرهٔ یک روز ممکن است کمی با روز دیگر فرق کند. ترجمهٔ فارسی این سایت نسخهٔ رسمی نیست و برای کودکان ایرانی هنجار منتشر نشده است. برخی جمله‌ها، مثل خوراکی زنگ تفریح، به شرایط مدرسه بستگی دارند. کودکان ممکن است گاهی پاسخی بدهند که فکر می‌کنند بزرگ‌ترها می‌پسندند؛ اجرای آرام و بدون قضاوت این خطر را کم می‌کند.

ترکیب با آزمون‌های دیگر

برای تصویر کامل‌تر از تغذیهٔ کودک، می‌توان این پرسش‌نامه را کنار یادداشت چندروزهٔ غذای کودک یا گفت‌وگو با کارشناس تغذیه به کار برد. سازندگان هم برای بررسی اعتبار، آن را کنار یادآمد غذایی و پرسش از والدین اجرا کردند. اگر نگرانی دربارهٔ خواب کودک هست، توجه به ساعت خواب هم کمک می‌کند. سازندگان یادآوری کرده‌اند که چون این ابزار رفتار را هم در بر دارد، برای پژوهش‌هایی که نگرش را فقط باورهای ارزشی می‌دانند کمتر مناسب است.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

تکرار آزمون

پرسش‌نامه را می‌توان پس از چند هفته یا پس از یک برنامهٔ آموزشی دوباره اجرا کرد. در پژوهش اصلی، همبستگی نمره‌ها در فاصلهٔ یک هفته ۰٫۶۵ بود؛ پس تغییرهای کوچک ممکن است از نوسان طبیعی باشد و تغییرهای بزرگ‌تر معنادارترند. فاصلهٔ سه تا چهار هفته برای دیدن اثر یک عادت تازه مناسب است. هنگام تکرار، شرایط اجرا را مشابه نگه دارید؛ مثلاً هر دو بار در یک ساعت از روز و در محیطی آرام. نتیجهٔ دو بار را با کودک مرور کنید و هر پیشرفت کوچکی را تشویق کنید.

ملاحظات فرهنگی

پرسش‌نامه در ولز ساخته شده و برخی جمله‌ها، مثل خوراکی زنگ تفریح صبح، در مدارس ایران هم آشناست. صبحانهٔ ایرانی معمولاً نان و پنیر و چای است و «غذای سالم» و «ناسالم» را باید با همین بافت فهمید؛ مثلاً نان و پنیر و گردو سالم، و کیک و پفک ناسالم. نسخهٔ ترکی ساختار تک‌عاملی مشابه نسخهٔ اصلی را نشان داد، اما برای ایران هنوز پژوهش منتشرشده‌ای در دست نیست. در خانواده‌هایی که ساعت شروع کار یا مدرسه زود است، صبحانهٔ ساده و آماده از شب قبل راه حل رایجی است و گزارش‌ها پیشنهادهایی در همین بافت می‌دهند.

پرسش‌های پرتکرار

این پرسش‌نامه چند سؤال دارد؟

۱۳ جمله دارد و حدود پنج دقیقه طول می‌کشد.

برای چه سنی است؟

برای کودکان ۹ تا ۱۱ ساله ساخته و بررسی شده است.

نمرهٔ بالا یعنی چه؟

یعنی نگرش مثبت‌تر به صبحانه.

چرا بعضی جمله‌ها منفی‌اند؟

تا کودک بدون فکر همه را یکسان جواب ندهد؛ این جمله‌ها معکوس نمره می‌گیرند.

آیا نتیجه تشخیص است؟

نه، فقط تصویری از نگرش کودک به صبحانه است.

آیا پدر و مادر می‌توانند کمک کنند؟

در خواندن جمله‌ها بله، اما جواب را خود کودک باید انتخاب کند.

چه وقت دوباره آن را پر کنیم؟

پس از سه تا چهار هفته یا پس از تغییر عادت‌های صبح.

اگر نمرهٔ کودک پایین بود چه کنیم؟

بدون سرزنش با او حرف بزنید و صبحانه را ساده‌تر و دلچسب‌تر کنید.

سلب مسئولیت

این پرسش‌نامه برای آگاهی و گفت‌وگوی خانوادگی است و جایگزین نظر پزشک کودک یا کارشناس تغذیه نیست. اگر کودک وعده‌های زیادی را جا می‌اندازد، وزنش کم شده یا نگرانی شدیدی دربارهٔ وزن و ظاهر دارد، با پزشک مشورت کنید. در شرایط بحرانی با اورژانس اجتماعی ۱۲۳ و برای اورژانس پزشکی با ۱۱۵ تماس بگیرید. تفسیرها با برچسب «هنجار جهانی» ارائه می‌شوند.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی