پرسشنامهٔ پاسخ‌های مقابله‌ای نوجوانان (YCRI)

هر نوجوانی دیر یا زود با سختی روبه‌رو می‌شود. آنچه تفاوت می‌سازد، اغلب خود اتفاق نیست، بلکه شیوه‌ای است که با آن کنار می‌آییم. بعضی راه‌ها ذهن را آرام می‌کنند و زندگی را به جریان برمی‌گردانند، بعضی مستقیم سراغ مشکل می‌روند و بعضی در لحظه فشار را خالی می‌کنند اما بعداً هزینه دارند.

پرسشنامهٔ پاسخ‌های مقابله‌ای نوجوانان، این سه گروه را جداگانه می‌سنجد و برای هر کدام نمره‌ای می‌دهد. نتیجه به نوجوان، خانواده و مدرسه کمک می‌کند ببینند کدام ابزارها قوی‌اند و کدام نیاز به تقویت یا جایگزینی دارند.

نام انگلیسی این ابزار (Youth Coping Responses Inventory) و نام کوتاه آن YCRI است. بریتانی هرناندز، جولیا ویگنا و مری لو کلی آن را در دانشگاه ایالتی لوئیزیانا ساختند و در سال ۲۰۱۰ در مجلهٔ روان‌شناسی بالینی (Journal of Clinical Psychology) منتشر کردند. پایهٔ آن، پایان‌نامهٔ ۲۰۰۸ هرناندز بود.

جمله‌ها از گفت‌وگو با کودکان و نوجوانان و از ابزارهای پیشین مقابله گرد آمدند. ۴۵۰ نوجوان ده تا شانزده ساله در نیواورلئان و باتون‌روژ، حدود نوزده ماه پس از توفان کاترینا، نسخهٔ آزمایشی را پر کردند و تحلیل عاملی سه عامل را آشکار کرد. نسخهٔ نهایی ۴۴ جمله دارد.

هدف این ابزار، توصیف شیوه‌های کنار آمدن نوجوان با یک فشار مشخص است؛ نه تشخیص اختلال. ۴۴ جمله سه عامل را می‌سنجند: سرگرم‌سازی و بازگشت به روال با ۲۰ جمله، مقابلهٔ بهبودبخش با ۱۱ جمله و مقابلهٔ مخرب با ۱۳ جمله.

سرگرم‌سازی شامل بازگشت به کارهای روزمره، وقت گذراندن با خانواده، ورزش و سرگرمی، دعا و فکر مثبت است. مقابلهٔ بهبودبخش شامل حرف زدن با دوستان، کمک خواستن، حل مسئله و بیان احساس است. مقابلهٔ مخرب شامل خشم و پرخاشگری، کناره‌گیری، پنهان‌کاری، انکار و انتظار بدترین نتیجه است.

هر جمله از یک تا چهار نمره می‌گیرد: هرگز ۱، گاهی ۲، اغلب ۳ و تقریباً همیشه ۴. هیچ جملهٔ معکوسی وجود ندارد. نمرهٔ هر عامل، جمع جمله‌های همان عامل است.

دامنهٔ سرگرم‌سازی ۲۰ تا ۸۰ است و بازه‌ها: ۲۰ تا ۳۹ کم، ۴۰ تا ۵۹ متوسط، ۶۰ تا ۸۰ زیاد. دامنهٔ مقابلهٔ بهبودبخش ۱۱ تا ۴۴ است: ۱۱ تا ۲۱ کم، ۲۲ تا ۳۲ متوسط، ۳۳ تا ۴۴ زیاد. دامنهٔ مقابلهٔ مخرب ۱۳ تا ۵۲ است: ۱۳ تا ۲۵ کم، ۲۶ تا ۳۸ متوسط، ۳۹ تا ۵۲ زیاد. هنجار منتشرشده‌ای وجود ندارد؛ بازه‌ها بر اساس معنای پاسخ‌ها ساخته شده‌اند: میانگین کمتر از ۲، بین ۲ و ۳، و ۳ یا بیشتر. نمرهٔ کل گزارش نمی‌شود، چون راه‌های سازگار و ناسازگار را با هم جمع می‌کند.

این ابزار برای نوجوانان ده تا شانزده ساله ساخته شده که بتوانند جمله‌ها را بخوانند و یک مشکل مشخص را به یاد بیاورند. برای کودکان کوچک‌تر ممکن است لازم باشد بزرگسالی جمله‌ها را بخواند. پاسخ‌دهنده باید خود نوجوان باشد، چون بسیاری از واکنش‌ها، مثل فکرها و احساس‌ها، از بیرون دیده نمی‌شوند.

در خانه، والدین می‌توانند نتیجه را بهانه‌ای برای گفت‌وگو دربارهٔ راه‌های کنار آمدن کنند؛ بدون قضاوت و با کنجکاوی. در مدرسه، مشاوران می‌توانند آن را در برنامه‌های غربالگری پس از رویدادهای پرفشار به کار ببرند و نوجوانانی را که نمرهٔ زیاد مقابلهٔ مخرب دارند، برای گفت‌وگوی فردی دعوت کنند.

در مشاوره، نیمرخ سه‌گانه کمک می‌کند هدف‌های روشن تعریف شود: تقویت ابزارهای سازگار و جایگزین کردن واکنش‌های مخرب. اجرای دوباره پس از چند ماه، تغییر را نشان می‌دهد.

سه نمره را همیشه با هم بخوانید. نیمرخ متعادل معمولاً سرگرم‌سازی متوسط یا زیاد، مقابلهٔ بهبودبخش متوسط و مقابلهٔ مخرب کم دارد. نمرهٔ زیاد مقابلهٔ مخرب، به‌ویژه همراه با دو نمرهٔ کم دیگر، مهم‌ترین نشانهٔ نیاز به حمایت است.

نمرهٔ زیاد مقابلهٔ بهبودبخش را باید با احتیاط خواند؛ در پژوهش سازندگان با اضطراب همبستگی داشت، احتمالاً چون نوجوانان تحت فشار بیشتر از این راه‌ها استفاده می‌کنند. همچنین به جملهٔ «عصبانیتم را سر خودم خالی می‌کنم» جداگانه نگاه کنید؛ پاسخ «اغلب» یا «تقریباً همیشه» به آن، حتی با نمرهٔ کلی پایین، پیگیری لازم دارد.

نمونهٔ ساخت، نوجوانان آمریکایی پس از یک فاجعهٔ طبیعی بودند و هنجار ایرانی یا ترجمهٔ اعتباریابی‌شدهٔ فارسی پیدا نشد. بازه‌ها هنجاری نیستند و فقط معنای پاسخ‌ها را نشان می‌دهند. پاسخ‌ها خودگزارشی‌اند و ممکن است تحت تأثیر تمایل به پاسخ پسندیده باشند.

عضویت جمله‌ها در عامل‌ها از متن پایان‌نامهٔ سازنده و جدول‌های عاملی آن استخراج شده و با دامنهٔ گزارش‌شده در یک پایان‌نامهٔ مستقل تطبیق داده شده است. همبستگی‌های گزارش‌شده علیت را نشان نمی‌دهند. این ابزار تشخیص بالینی نمی‌دهد.

برای تصویر کامل‌تر، این ابزار را می‌توان کنار پرسشنامه‌های اضطراب، افسردگی و علائم استرس پس از آسیب به کار برد. پرسشنامه‌های حمایت اجتماعی هم کمک می‌کنند ببینید منابع نوجوان چقدرند. اطلاعات والدین و معلمان دربارهٔ رفتار روزمره، مکمل خودگزارشی نوجوان است. اگر سنجش سریع‌تری لازم است، کیدکوپ می‌تواند غربالگری اولیه باشد و این ابزار برای تصویر دقیق‌تر به کار رود.

شیوه‌های مقابله با موقعیت و زمان تغییر می‌کنند. اجرای دوباره پس از سه تا شش ماه، یا پس از پایان یک برنامهٔ مداخله، مناسب است. در اجرای دوباره، از نوجوان بخواهید دربارهٔ همان مشکل یا یک مشکل تازه فکر کند و این را یادداشت کنید.

دو جمله نیاز به توجه فرهنگی دارند. جملهٔ رقص و موسیقی به‌عنوان سرگرمی در ترجمه حفظ شده است؛ و جملهٔ رفتن به کلیسا به «رفتن به مسجد، کلیسا یا هر عبادتگاه دیگر» برگردانده شده تا برای نوجوانان با پیشینه‌های گوناگون معنا داشته باشد.

پاسخ‌ها، به‌ویژه در بخش مقابلهٔ مخرب، اطلاعات حساسی‌اند. نتیجه را بدون رضایت نوجوان در اختیار دیگران نگذارید، مگر وقتی خطر آسیب به خود یا دیگران وجود دارد. در این صورت، هماهنگی با خانواده و متخصص ضروری است.

این پرسشنامه ابزار آگاهی و گفت‌وگوست و جای ارزیابی تخصصی را نمی‌گیرد. اگر نوجوان از آسیب زدن به خود یا دیگران حرف می‌زند، یا مدتی طولانی غمگین و ناامید است، فوراً با متخصص سلامت روان، اورژانس ۱۱۵، اورژانس اجتماعی ۱۲۳ یا صدای مشاور ۱۴۸۰ تماس بگیرید.