مصاحبهٔ بار مراقبت زاریت (ZBI-22)

۲۲

سنجه علمی

۸

دقیقه

۱۴۸٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

مقدمه

مراقبت از یک عزیز بیمار یا ناتوان، کاری پرارزش و در عین حال سنگین است. بسیاری از مراقبان، در کنار عشق و تعهد، خستگی، نگرانی، کمبود وقت، فشار مالی یا تنهایی را هم تجربه می‌کنند. مصاحبهٔ بار مراقبت زاریت (ZBI-22) کمک می‌کند بفهمید مراقبت تا چه اندازه بر زندگی خود شما اثر گذاشته است.

شناختن این بار، نخستین گام برای سبک کردن آن است. نتیجه به شما نشان می‌دهد آیا وقت آن رسیده که کمک بیشتری بگیرید، استراحت‌های منظم داشته باشید یا با یک متخصص دربارهٔ حال خودتان صحبت کنید.

پرسش‌نامه حال شما را می‌سنجد، نه عزیزتان را.

دربارهٔ پرسش‌نامه

این ابزار را استیون زاریت و همکاران ساختند و نخست در سال ۱۹۸۰ برای مراقبان سالمندان دچار زوال عقل معرفی کردند. نسخهٔ ۲۲ جمله‌ای آن در پژوهش‌ها برای مراقبان بیماری‌ها و ناتوانی‌های گوناگون به کار می‌رود. حق نشر آن با سازنده است و مجوز استفاده از طریق Mapi Research Trust داده می‌شود. ترجمهٔ فارسی جمله‌ها در این صفحه از متن انگلیسی منتشرشده برگردانده و ویرایش شده است.

پژوهش نخست زاریت نشان داد احساس بار مراقبان، بیش از شدت بیماری یا رفتارهای سالمند، با میزان حمایتی پیوند داشت که از دیگر اعضای خانواده دریافت می‌کردند. این یافته پیامی امیدبخش دارد: بار مراقبت با حمایت قابل تغییر است.

هدف

هدف، سنجش «احساس بار» مراقب است: اینکه مراقبت تا چه اندازه بر سلامت جسمی و روانی، زندگی اجتماعی، وقت و امور مالی شما فشار آورده است. نتیجه به شما کمک می‌کند بدانید کجا بیشتر به کمک نیاز دارید و آیا گفت‌وگو با یک متخصص سودمند است.

همچنین نتیجه می‌تواند نقطهٔ آغاز گفت‌وگو با خانواده یا تیم درمانی عزیزتان باشد؛ گفت‌وگویی دربارهٔ تقسیم مسئولیت‌ها، استراحت مراقب و برنامه‌ریزی برای آینده.

ساختار

پرسش‌نامه ۲۲ جمله دارد. هر جمله از صفر تا چهار نمره می‌گیرد: در ۲۱ جملهٔ نخست، «هرگز» صفر تا «تقریباً همیشه» چهار؛ و در جملهٔ آخر، «اصلاً» صفر تا «بی‌نهایت» چهار. جملهٔ معکوس وجود ندارد. نمرهٔ کل، جمع همهٔ جمله‌ها، از ۰ تا ۸۸ است و نمرهٔ بالاتر یعنی بار بیشتر.

جمله‌ها جنبه‌های گوناگون بار را می‌پوشانند: وقت و مسئولیت‌ها، سلامت و زندگی اجتماعی، احساس‌های دشوار، وابستگی و انتظارهای عزیزتان، نگرانی از آینده و توان ادامه، و احساس اینکه باید بیشتر کار کنید.

برای خوانش دقیق‌تر، گزارش جمله‌ها را در چند گروه نشان می‌دهد؛ این گروه‌بندی جزء نمره‌گذاری رسمی نیست و نمرهٔ رسمی تنها نمرهٔ کل است.

مخاطبان

این پرسش‌نامه برای بزرگسالانی است که از یک عزیز بیمار، سالمند یا دارای ناتوانی مراقبت می‌کنند؛ چه در خانهٔ خودشان، چه از راه دور. در اصل برای مراقبان افراد دچار زوال عقل ساخته شد، اما در مراقبان بیماران سکته، پارکینسون، سرطان، بیماری‌های روانی، آسیب مغزی و ناتوانی‌های رشدی هم به کار رفته است.

اگر از بیش از یک نفر مراقبت می‌کنید، پرسش‌نامه را برای کسی پر کنید که بیشترین وقت و انرژی شما را می‌گیرد، یا برای هر کدام جداگانه.

پیوند با کار و زندگی روزانه

بار مراقبت بر جنبه‌های گوناگون کار و زندگی اثر دارد، از جمله:

تمرکز، حضور و پیشرفت در کاروقت شخصی و استراحتسلامت جسمی و کیفیت خوابدوستی‌ها و زندگی اجتماعیروابط با همسر، فرزندان و دیگر اعضای خانوادهامور مالی و هزینه‌های زندگیحال روحی و احساس کنترل بر زندگی

شناختن این پیوندها کمک می‌کند بدانید کدام بخش زندگی‌تان بیشترین حمایت را لازم دارد.

کاربرد سازمانی

در مراکز درمانی، توان‌بخشی و خدمات اجتماعی، ZBI برای شناسایی مراقبانی که به حمایت نیاز دارند و سنجش اثر برنامه‌های حمایتی به کار می‌رود. نتیجهٔ هر فرد محرمانه است و تنها با رضایت او با تیم درمانی در میان گذاشته می‌شود. کارفرمایان می‌توانند با آگاهی از بار مراقبت در کارکنان، سیاست‌های انعطاف‌پذیرتری طراحی کنند.

انجمن‌های بیماران و گروه‌های حمایتی هم می‌توانند با استفاده از این پرسش‌نامه، مراقبانی را که به کمک فوری‌تری نیاز دارند زودتر شناسایی کنند.

تفسیر نمره

سازندگان هنجار رسمی محاسبه نکردند، اما بر پایهٔ یافته‌های اولیه، این برآورد را پیشنهاد دادند: ۰ تا ۲۰ کم یا بدون بار، ۲۱ تا ۴۰ خفیف تا متوسط، ۴۱ تا ۶۰ متوسط تا شدید، و ۶۱ تا ۸۸ شدید. برخی پژوهشگران این مرزها را قراردادی دانسته‌اند؛ آن‌ها را راهنمای تقریبی ببینید. این سطح‌ها برآوردی بین‌المللی‌اند، نه هنجار ایرانی. علاوه بر نمرهٔ کل، به جمله‌هایی که بالاترین امتیاز را داده‌اید نگاه کنید.

نمره‌های نزدیک مرزها، مانند ۲۰ و ۲۱ یا ۴۰ و ۴۱، را میان دو سطح ببینید و بخش‌های هر دو سطح را بخوانید.

محدودیت‌ها

ZBI بر احساس خود مراقب تکیه دارد و دربارهٔ کیفیت مراقبت یا شدت بیماری چیزی نمی‌گوید. جنبه‌های مثبت مراقبت، مانند احساس معنا یا نزدیکی، را نمی‌سنجد. مرزهای سطح‌بندی تقریبی‌اند و برای جمعیت ایران هنجاریابی نشده‌اند. پرسش‌نامه افسردگی یا اضطراب را تشخیص نمی‌دهد؛ اگر نگران حال روحی خود هستید، با یک متخصص صحبت کنید.

همچنین پاسخ‌ها ممکن است تحت تأثیر یک روز یا هفتهٔ بسیار سخت باشند؛ اگر در دوره‌ای استثنایی پر کرده‌اید، چند هفته بعد دوباره پر کنید.

ترکیب با ابزارهای دیگر

برای تصویر کامل‌تر، ZBI را می‌توان با پرسش‌نامه‌های افسردگی، اضطراب و کیفیت خواب مراقب، و سنجش حمایت اجتماعی همراه کرد. ارزیابی نیازهای فرد تحت مراقبت، که تیم درمانی او انجام می‌دهد، هم به برنامه‌ریزی حمایت کمک می‌کند.

اگر خواب شما مدام قطع می‌شود یا نشانه‌های جسمی دارید، معاینهٔ پزشکی خودتان را هم فراموش نکنید.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

تکرار پرسش‌نامه

بار مراقبت با گذشت زمان و تغییر شرایط تغییر می‌کند. پیشنهاد می‌شود هر چند ماه یک بار، یا پس از تغییری مهم مانند پیشرفت بیماری یا آغاز یک برنامهٔ حمایتی، پرسش‌نامه را دوباره پر کنید و نتیجه را با قبل مقایسه کنید. نمرهٔ امروز را یادداشت کنید.

اگر برنامهٔ حمایتی، مانند کمک در منزل یا گروه حمایتی، را آغاز کرده‌اید، پر کردن دوبارهٔ پرسش‌نامه پس از دو تا سه ماه نشان می‌دهد آن برنامه چقدر به شما کمک کرده است.

ملاحظات فرهنگی

در فرهنگ ایرانی، مراقبت از والدین و خویشاوندان وظیفه‌ای ارزشمند و ریشه‌دار است. همین ارزش گاهی باعث می‌شود مراقبان از گفتن سختی‌ها یا درخواست کمک احساس گناه کنند. پاسخ صادقانه به این پرسش‌نامه، بی‌احترامی به عزیزتان نیست؛ راهی است برای اینکه مراقبت را پایدار نگه دارید. همچنین جملهٔ چهارم، یعنی شرمندگی از رفتار عزیزتان، ممکن است در فرهنگ ما رنگ ویژه‌ای داشته باشد؛ صادقانه پاسخ دهید.

در خانواده‌های ایرانی، مراقبت اغلب میان چند نسل و چند خانوار تقسیم می‌شود؛ اگر چنین است، به سهم واقعی خودتان در مراقبت فکر کنید و بر پایهٔ آن پاسخ دهید.

پرسش‌های پرتکرار

آیا این پرسش‌نامه تنها برای مراقبان بیماران آلزایمر است؟

نه؛ برای مراقبان بیماری‌ها و ناتوانی‌های گوناگون به کار می‌رود.

اگر از راه دور مراقبت می‌کنم، می‌توانم پر کنم؟

بله؛ پاسخ‌ها را بر پایهٔ تجربهٔ خودتان بدهید.

آیا احساس‌های منفی یعنی مراقب بدی هستم؟

نه؛ این احساس‌ها در مراقبان رایج‌اند.

آیا نتیجه با کسی در میان گذاشته می‌شود؟

تنها اگر خودتان بخواهید.

آیا نمرهٔ بالا یعنی افسردگی دارم؟

نه لزوماً، اما خطر آن بیشتر است و ارزش بررسی دارد.

چند وقت یک بار پر کنم؟

هر چند ماه یک بار یا با تغییر شرایط.

آیا جملهٔ آخر با بقیه فرق دارد؟

بله؛ بار کلی را با گزینه‌های «اصلاً» تا «بی‌نهایت» می‌پرسد.

آیا این نتیجه تشخیص است؟

نه؛ تنها احساس بار را می‌سنجد.

یادآوری

این نتیجه برای آگاهی شخصی است و تشخیص پزشکی یا روان‌شناختی نیست. اگر احساس می‌کنید دیگر توان ادامه ندارید، یا افکار آسیب به خود یا عزیزتان دارید، همین حالا با صدای مشاور بهزیستی (۱۴۸۰)، اورژانس اجتماعی (۱۲۳) یا اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی