مقیاس‌های اعتماد والدین به مدرسه و مدیر مدرسه (PTS و PTP)

مقیاس‌های اعتماد والدین را کرت آدامز و پاتریک فورسایت در سال ۲۰۰۴ در دانشگاه اوکلاهما ساختند و در کتاب «اعتماد جمعی» نوشتهٔ فورسایت، آدامز و هوی، منتشرشده در سال ۲۰۱۱، شرح داده شده‌اند. فرم‌ها، دستورالعمل و کلید نمره‌گذاری از راه وبگاه پژوهشی وین هوی، استاد بازنشستهٔ مدیریت آموزشی دانشگاه ایالتی اوهایو، در دسترس پژوهشگران قرار گرفته است. متن جمله‌ها، ترتیب، گزینه‌ها و شیوهٔ نمره‌گذاری گویه‌به‌گویه با همان فرم‌ها تطبیق داده شده است.

هر روز صبح که فرزندتان را به مدرسه می‌فرستید، بخشی از مراقبت از او را به دیگران می‌سپارید. اینکه چقدر با خیال راحت این کار را می‌کنید، به اعتماد شما به مدرسه و کسانی که آن را اداره می‌کنند بستگی دارد. پژوهش‌های آموزشی نشان داده‌اند که اعتماد میان خانه و مدرسه نه فقط آرامش والدین، بلکه همکاری، مشارکت و حتی پیشرفت بچه‌ها را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد. این دو مقیاس کوتاه به شما کمک می‌کنند ببینید این اعتماد امروز در چه وضعی است.

هدف این مقیاس‌ها، سنجش اعتماد والدین به مدرسه و به مدیر مدرسه است. سازندگان اعتماد را آمادگی برای سپردن چیزی ارزشمند به دیگری تعریف می‌کنند، بر پایهٔ این اطمینان که او خیرخواه، قابل‌اتکا، توانا، صادق و گشوده است. ۲۵ جمله این پنج جنبه را دربارهٔ مدرسه و مدیر می‌سنجند. این مقیاس‌ها کیفیت آموزشی مدرسه را به‌طور عینی اندازه نمی‌گیرند؛ آنچه نشان می‌دهند، تجربه و احساس شما به‌عنوان یک پدر یا مادر است. نمرهٔ هر مقیاس جداگانه خوانده می‌شود، چون ممکن است به مدرسه اعتماد داشته باشید اما به مدیر نه، یا برعکس.

این آزمون ۲۵ جمله دارد و از دو مقیاس ساخته شده است: اعتماد به مدرسه با ده جمله و اعتماد به مدیر مدرسه با پانزده جمله. هر جمله هشت گزینه دارد: «کاملاً مخالفم» یک امتیاز، «مخالفم» دو، «تا حدی مخالفم» سه، «اندکی مخالفم» چهار، «اندکی موافقم» پنج، «تا حدی موافقم» شش، «موافقم» هفت و «کاملاً موافقم» هشت. هیچ جمله‌ای معکوس نیست. طبق کلید سازندگان، امتیازها برای هر مقیاس جمع می‌شوند: اعتماد به مدرسه از ۱۰ تا ۸۰ و اعتماد به مدیر از ۱۵ تا ۱۲۰؛ نمرهٔ بالاتر یعنی اعتماد بیشتر. سازندگان سپس نمرهٔ والدین هر مدرسه را میانگین می‌گیرند؛ این آزمون نمرهٔ خود شما را تفسیر می‌کند. هنجار ایرانی یا جهانی منتشرشده‌ای در سطح فرد پیدا نکردیم؛ پس سطح‌ها بر پایهٔ معنای گزینه‌ها تعریف شده‌اند: میانگین کمتر از چهار و نیم یعنی بیشتر مخالفت (مدرسه ۱۰ تا ۴۴، مدیر ۱۵ تا ۶۷، «کم»)؛ چهار و نیم تا کمتر از شش یعنی موافقت اندک تا نسبی (مدرسه ۴۵ تا ۵۹، مدیر ۶۸ تا ۸۹، «متوسط»)؛ و شش یا بیشتر یعنی موافقت روشن (مدرسه ۶۰ تا ۸۰، مدیر ۹۰ تا ۱۲۰، «زیاد»). این سطح‌ها مقایسه با والدین دیگر نیستند.

این مقیاس‌ها برای پدر، مادر یا سرپرستی ساخته شده‌اند که فرزندش در مدرسه درس می‌خواند، از دبستان تا دبیرستان. پاسخ‌دهنده باید دست‌کم چند ماه با مدرسه و مدیر آن سروکار داشته باشد تا بتواند دربارهٔ جمله‌ها نظر بدهد؛ برای خانواده‌هایی که تازه وارد مدرسه شده‌اند، بهتر است پاسخ را به پایان ترم اول موکول کنند. هر دو والد می‌توانند جداگانه پاسخ دهند و مقایسهٔ پاسخ‌هایشان اغلب روشنگر است، چون معمولاً یکی از والدین بیشتر با مدرسه در تماس است و تجربهٔ دیگری دارد.

بیست‌وپنج سؤال را به ترتیب می‌خوانید و جواب می‌دهید. طیف از «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» است. جواب درست و غلطی در کار نیست؛ نزدیک‌ترین گزینه به تجربهٔ واقعی کافی است. بخش‌ها ممکن است پشت سر هم بیایند؛ لازم نیست خودتان حساب کنید هر جمله مال کدام نمره است.

نمرهٔ دو مقیاس را جداگانه بخوانید و با هم مقایسه کنید. فاصلهٔ زیاد میان آن‌ها معنادار است؛ مثلاً اعتماد بالا به مدرسه و پایین به مدیر ممکن است نشان دهد تجربهٔ شما بیشتر از معلمان آمده تا از مدیریت. به جمله‌ها جداگانه هم نگاه کنید؛ شاید به توانایی مدرسه اطمینان دارید اما احساس نمی‌کنید حرفتان شنیده می‌شود، یا برعکس. یک ماجرای اخیر هم می‌تواند پاسخ‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. سطح‌ها بر پایهٔ معنای گزینه‌ها هستند، نه میانگین والدین دیگر.

این مقیاس‌ها را پدر یا مادر پر می‌کند. در ادامه ۲۵ جمله می‌خوانید: ده جمله دربارهٔ مدرسهٔ فرزندتان و پانزده جمله دربارهٔ مدیر همان مدرسه. برای هر جمله بگویید چقدر با آن موافق یا مخالفید؛ گزینه‌ها از «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» هشت درجه دارند و هر چه به دو سر طیف نزدیک‌تر باشید، یعنی احساستان روشن‌تر و شدیدتر است. اگر چند فرزند در مدرسه‌های مختلف دارید، پیش از شروع یکی از مدرسه‌ها را در نظر بگیرید و همهٔ جمله‌ها را دربارهٔ همان مدرسه و مدیرش پاسخ دهید. به تجربهٔ معمول خودتان در این سال تحصیلی فکر کنید، نه به یک ماجرای خاص. پاسخ درست یا غلط وجود ندارد و پاسخ دادن حدود شش دقیقه طول می‌کشد.

برای این نسخه حدود شش دقیقه زمان گذاشته شده است. راهنمای اول صفحه را هم در همین وقت حساب کنید.

این مقیاس‌ها برای سنجش اعتماد جمعی در سطح مدرسه ساخته شده‌اند و پایایی و اعتبارشان در همان سطح گزارش شده است؛ تفسیر نمرهٔ یک والد، اطلاعات کمتری دارد و باید با احتیاط خوانده شود. پاسخ‌ها برداشت شخصی‌اند و ممکن است از یک تجربهٔ خاص، خوب یا بد، اثر بگیرند. هنجار ایرانی یا جهانی منتشرشده‌ای در سطح فرد برای آن‌ها وجود ندارد و نسخهٔ فارسی آن‌ها اعتباریابی نشده است. برخی جمله‌ها، مثل باز بودن در اتاق مدیر، در مدرسه‌های ایرانی ممکن است معنای کمی متفاوتی داشته باشند.

این مقیاس‌ها ابزاری برای تأمل والدین دربارهٔ رابطه‌شان با مدرسه‌اند و ارزیابی رسمی مدرسه، مدیر یا معلمان به شمار نمی‌آیند. اگر نگرانی جدی دربارهٔ امنیت یا سلامت فرزندتان در مدرسه دارید، آن را با مدیر، مشاور مدرسه یا ادارهٔ آموزش‌وپرورش منطقه در میان بگذارید. برای مشاورهٔ تلفنی دربارهٔ مسائل خانواده و فرزند، صدای مشاور بهزیستی با شمارهٔ ۱۴۸۰ و در موقعیت‌های بحرانی اورژانس اجتماعی با شمارهٔ ۱۲۳ در دسترس‌اند.

برای تصویری کامل‌تر، این مقیاس‌ها را می‌توان کنار سنجه‌های مشارکت والدین در مدرسه و سنجه‌های اعتماد دانش‌آموز به معلمان به کار برد. سازندگان، مقیاس‌های همتایی هم برای اعتماد دانش‌آموزان و معلمان ساخته‌اند و مقایسهٔ اعتماد گروه‌های مختلف در یک مدرسه، تصویر کامل‌تری از فضای آن می‌دهد. سنجه‌های جوّ سازمانی مدرسه هم مکمل خوبی‌اند.

اعتماد به مدرسه ممکن است در طول سال تحصیلی تغییر کند. اگر ماجرایی رخ داده یا گفت‌وگویی با مدرسه شکل گرفته، تکرار مقیاس پس از دو تا سه ماه می‌تواند نشان دهد که اعتماد شما چطور تغییر کرده است. در غیر این صورت، سالی یک بار، مثلاً در پایان سال تحصیلی یا با تغییر مدیر یا مدرسه، کافی است.

در نظام آموزشی ایران، تفاوت مدرسه‌های دولتی، غیردولتی، نمونه و تیزهوشان، و شهریه‌هایی که برخی خانواده‌ها می‌پردازند، انتظارها از مدرسه را شکل می‌دهد. نقش مدیر هم در مدرسه‌های ایرانی، به‌ویژه در دبستان، اغلب پررنگ‌تر و شخصی‌تر است. در برخی خانواده‌ها هم انتقاد از مدرسه ناپسند یا پرخطر دانسته می‌شود. لطفاً صادقانه پاسخ دهید؛ نتیجهٔ این آزمون اطلاعاتی خصوصی است و فقط با کسانی که خودتان انتخاب می‌کنید در میان گذاشته می‌شود.