پرسش‌نامهٔ کوتاه دانش اچ‌آی‌وی کری و شرودر (HIV-KQ-18، ۱۸ جمله)

۱۸

سنجه علمی

۵

دقیقه

۱۴۸٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

مقدمه

بسیاری از ما دربارهٔ اچ‌آی‌وی چیزهایی شنیده‌ایم، اما کمتر کسی دانسته‌هایش را با منبعی معتبر سنجیده است. این پرسش‌نامه کمک می‌کند ببینید کدام باورهایتان درست است و کدام نیاز به اصلاح دارد. دانستن راه‌های واقعی انتقال و پیشگیری، هم از شما محافظت می‌کند و هم ترس‌های بی‌پایه و رفتار ناعادلانه با افراد مبتلا را کم می‌کند.
در این آزمون، پاسخ درست یا غلط به معنای خوب یا بد بودن شما نیست. هدف فقط این است که بدانید کجا اطلاعات کافی دارید و کجا نیاز به یادگیری بیشتر هست. گزارش نهایی، بسته به نمره‌تان، توضیح می‌دهد کدام موضوع‌ها را مرور کنید و از چه منابعی کمک بگیرید.

معرفی آزمون

پرسش‌نامهٔ کوتاه دانش اچ‌آی‌وی، نسخهٔ هجده‌جمله‌ای، را مایکل کری و کیت شرودر در ۲۰۰۲ در نشریهٔ «آموزش و پیشگیری ایدز» منتشر کردند. آن‌ها این نسخه را از میان ۲۷ جملهٔ نامزد و بر پایهٔ پاسخ‌های ۱۰۱۹ زن و مرد کم‌درآمد ساختند. این ابزار نسخهٔ کوتاه پرسش‌نامهٔ ۴۵ جمله‌ای کری و همکاران (۱۹۹۷) است و برای افراد کم‌سواد هم قابل‌استفاده است.

این آزمون جایگزین مقیاس قبلی دانش و باورهای ایدز در نوجوانان شده است، چون کلید و منبع اولیهٔ آن مقیاس قابل‌تأیید نبود. متن جمله‌ها و کلید پاسخ از جدول دوم مقالهٔ اصلی گرفته شده و ترجمهٔ فارسی از همان متن انجام شده است. اعتباریابی ایرانی منتشرشده‌ای برای این نسخه در دسترس ما نبود.
نسخهٔ فارسی این پرسش‌نامه با زبانی ساده و روان نوشته شده تا معنای هر جمله روشن باشد. جمله‌هایی که در متن اصلی دو صورت جنسیتی داشتند، اینجا به شکلی آمده‌اند که برای همهٔ پاسخ‌دهندگان قابل‌فهم باشد.

هدف و سنجش

هدف این پرسش‌نامه، سنجش دانش واقعی دربارهٔ اچ‌آی‌وی است: اینکه ویروس از چه راه‌هایی منتقل می‌شود و از چه راه‌هایی نه، کدام روش‌ها واقعاً محافظت می‌کنند، آزمایش چه زمانی قابل‌اعتماد است و عفونت چه سیری دارد. این ابزار نگرش، رفتار یا وضعیت سلامت شما را نمی‌سنجد و آزمایش پزشکی نیست.
جمله‌ها سه حوزه را پوشش می‌دهند. حوزهٔ اول راه‌های انتقال است، از جمله تماس‌هایی که مردم به اشتباه خطرناک می‌پندارند. حوزهٔ دوم روش‌های پیشگیری است، از جمله روش‌هایی که فقط ظاهر محافظت دارند. حوزهٔ سوم آزمایش، واکسن، بارداری و سیر عفونت است.

ساختار و نمره‌گذاری

پرسش‌نامه ۱۸ جمله دارد که پنج جملهٔ آن درست و سیزده جملهٔ آن نادرست است. هر پاسخ درست یک امتیاز دارد و پاسخ نادرست یا «نمی‌دانم» صفر امتیاز. نمرهٔ کل بین صفر تا ۱۸ است و زیرمقیاس رسمی ندارد.

برای این ابزار هنجار رسمی منتشر نشده است. نتیجه در سه بازه گزارش می‌شود که بر پایهٔ نسبت پاسخ‌های درست تعیین شده‌اند: صفر تا ۹ یعنی نیمی از جمله‌ها یا کمتر، ۱۰ تا ۱۴ یعنی بیش از نیمی تا حدود سه‌چهارم، و ۱۵ تا ۱۸ یعنی بیش از پنج‌ششم جمله‌ها. میانگین تقریبی شرکت‌کنندگان در پژوهش‌های سازندگان، که از روی جدول مقاله محاسبه می‌شود، حدود دوازده و نیم تا سیزده بود.
نتیجهٔ شما فقط عددی از صفر تا هجده نیست. گزارش هر بازه شامل توضیح معنای نمره، باورهای نادرست رایج، یک برنامهٔ چهارهفته‌ای یادگیری، نشانه‌هایی که نیاز به کمک تخصصی را نشان می‌دهند و منابع اصلی است.

برای چه کسی مناسب است؟

این پرسش‌نامه برای بزرگسالان و نوجوانان پانزده سال به بالا مناسب است. ابزار اصلی با بزرگسالان ساخته و آزموده شده و برخی جمله‌ها دربارهٔ رابطهٔ جنسی صریح‌اند. برای نوجوانان، بهتر است در کنار یک برنامهٔ آموزش سلامت یا با راهنمایی یک بزرگسال مطمئن به کار رود.

در چه موقعیت‌هایی به کار می‌آید؟

این پرسش‌نامه در موقعیت‌های زیر به کار می‌آید:

سنجش دانش پیش و پس از کلاس‌های آموزش سلامت در مدرسه یا دانشگاهآمادگی برای کارگاه‌های پیشگیری از بیماری‌های آمیزشیخودارزیابی پیش از ازدواج یا شروع یک رابطهٔ تازهبازآموزی کارکنان بهداشت، آموزش و مددکاریبرنامه‌های آموزش همسالان در مدرسه و دانشگاهکنجکاوی شخصی و اصلاح باورهای نادرست

این ابزار جایگزین مشاورهٔ پزشکی یا آزمایش اچ‌آی‌وی نیست.

کاربرد در خانواده، مدرسه و مشاوره

مراقبان سلامت مدرسه، مشاوران دانشگاه و آموزش‌دهندگان سلامت می‌توانند با این پرسش‌نامه نقطه‌های کور دانش یک گروه را پیدا کنند و آموزش را بر همان نقطه‌ها متمرکز کنند. اجرای دوباره پس از آموزش نشان می‌دهد برنامه چقدر اثر داشته است. در اجرای گروهی، نتایج باید بی‌نام و محرمانه بماند و هرگز برای داوری دربارهٔ افراد به کار نرود.

تفسیر کاربردی

نمرهٔ پایین یعنی اطلاعات ناقص است، نه اینکه شما در خطرید. نمرهٔ بالا یعنی دانش خوبی دارید، نه اینکه از هر خطری در امانید. در تفسیر، به جمله‌هایی که اشتباه پاسخ داده‌اید بیشتر از خود عدد توجه کنید، به‌ویژه جمله‌هایی که دربارهٔ روش‌های پیشگیری و زمان آزمایش‌اند.
اگر نمره‌تان پایین است، از آن ناامید نشوید؛ این ابزار در پژوهش‌ها به آموزش حساس بوده و نمره پس از یادگیری به‌سرعت بالا می‌رود. اگر نمره‌تان بالاست، به یاد داشته باشید که دانش و رفتار دو چیز جدا هستند و آمادگی برای موقعیت‌های واقعی هم به اندازهٔ دانستن اهمیت دارد.

محدودیت‌ها

این ابزار در اوایل دههٔ دو هزار میلادی نوشته شده و پیشرفت‌های تازه مانند داروی پیشگیری پیش از تماس و این یافته را که بار ویروسی غیرقابل‌تشخیص به معنای نبود انتقال جنسی است نمی‌سنجد. هنجار رسمی و اعتباریابی ایرانی ندارد و ترجمهٔ فارسی هنوز با روش ترجمه و بازترجمه بررسی نشده است. نمونه‌های اصلی، بزرگسالان کم‌درآمد آمریکایی بودند و کاربرد آن برای نوجوانان ایرانی نیاز به بررسی بیشتر دارد. در نمره‌های بالا، اثر سقف تفاوت‌های ظریف را پنهان می‌کند.

ترکیب با سایر ابزارها

برای تصویری کامل‌تر، می‌توان این پرسش‌نامه را کنار ابزارهای سنجش نگرش به افراد مبتلا، خودکارآمدی در استفاده از کاندوم یا مهارت گفت‌وگو با شریک به کار برد. دانش فقط یکی از پایه‌های رفتار محافظتی است و ترکیب آن با سنجش انگیزه و مهارت، برنامه‌های آموزشی را هدفمندتر می‌کند.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

زمان‌بندی تکرار

اگر برای یادگیری وقت گذاشته‌اید، پس از سه تا چهار هفته می‌توانید پرسش‌نامه را دوباره پر کنید. در برنامه‌های آموزشی، اجرای پیش و پس از آموزش و سپس یک اجرای پیگیری چندماهه، ماندگاری یادگیری را نشان می‌دهد.
اگر پرسش‌نامه را بار دوم پر می‌کنید، سعی کنید پاسخ‌ها را از حافظه تکرار نکنید و دوباره دربارهٔ هر جمله فکر کنید؛ این کار تصویر واقعی‌تری از یادگیری‌تان می‌دهد.

ملاحظات فرهنگی و حریم خصوصی

موضوع این پرسش‌نامه در فرهنگ ایرانی حساس است و برخی جمله‌ها ممکن است برای شما ناخوشایند باشند. این جمله‌ها عیناً از ابزار اصلی ترجمه شده‌اند، چون حذف یا نرم کردن آن‌ها اعتبار سنجش را از بین می‌برد. پاسخ‌های شما دربارهٔ دانش است، نه دربارهٔ رفتار یا اخلاق شما. نتیجه را فقط خودتان می‌بینید و اگر خواستید، می‌توانید آن را با یک مشاور سلامت در میان بگذارید.

سؤالات متداول

این پرسش‌نامه چند جمله دارد؟

هجده جمله که پر کردن آن حدود پنج دقیقه طول می‌کشد.

آیا این آزمون نشان می‌دهد من اچ‌آی‌وی دارم؟

نه. فقط آزمایش خون یا آزمایش‌های تأییدشدهٔ دیگر می‌تواند وضعیت شما را مشخص کند.

چرا «نمی‌دانم» امتیاز ندارد؟

چون پرسش‌نامه دانسته‌ها را می‌سنجد. اما انتخاب صادقانهٔ آن، نتیجه را دقیق‌تر می‌کند.

آیا نمرهٔ من با دیگران مقایسه می‌شود؟

نه. برای این ابزار هنجار رسمی وجود ندارد و بازه‌ها بر پایهٔ نسبت پاسخ‌های درست تعیین شده‌اند.

چرا برخی جمله‌ها صریح‌اند؟

چون سنجش دانش دربارهٔ انتقال جنسی بدون صراحت ممکن نیست و جمله‌ها از ابزار اصلی ترجمه شده‌اند.

آزمایش رایگان اچ‌آی‌وی کجا انجام می‌شود؟

در مراکز مشاورهٔ بیماری‌های رفتاری وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی، به‌صورت رایگان و محرمانه.

اگر تماس پرخطر داشته‌ام چه کنم؟

هرچه زودتر به مرکز درمانی مراجعه کنید؛ داروی پیشگیری پس از تماس باید تا ۷۲ ساعت شروع شود.

آیا نوجوانان می‌توانند این پرسش‌نامه را پر کنند؟

برای پانزده سال به بالا مناسب است، ترجیحاً همراه آموزش سلامت.

سلب مسئولیت

این پرسش‌نامه ابزار آموزشی و خودارزیابی دانش است و جایگزین مشاوره، معاینه یا آزمایش پزشکی نیست. اطلاعات این گزارش بر پایهٔ منابع معتبر بین‌المللی تنظیم شده، اما برای تصمیم دربارهٔ آزمایش، درمان یا پیشگیری، با پزشک یا مرکز مشاورهٔ بیماری‌های رفتاری مشورت کنید.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی