چک‌لیست قدرت فردی؛ پرسش‌نامهٔ خستگی (CIS-20R، ۲۰ جمله)

۲۰

سنجه علمی

۵

دقیقه

۱۴۸٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

معرفی آزمون

چک‌لیست قدرت فردی (Checklist Individual Strength، CIS-20R) پرسش‌نامه‌ای پرکاربرد برای سنجش چندبُعدی خستگی است. پزشکان، روان‌شناسان سلامت و متخصصان طب کار از آن برای سنجش خستگی در بیماران و شاغلان استفاده می‌کنند.
ویژگی اصلی این ابزار نگاه چندبُعدی است. خستگی را فقط «بی‌انرژی بودن» نمی‌داند و چهار جنبه را جدا می‌پرسد: احساس خستگی، تمرکز، انگیزه و میزان فعالیت. به همین دلیل، گزارش آن به شما کمک می‌کند بفهمید خستگی‌تان بیشتر از چه نوعی است و از کجا باید شروع کرد.

دربارهٔ سازندگان و پیشینه

این ابزار را ورکولن و همکارانش در هلند ساختند و در سال ۱۹۹۴ در مجلهٔ پژوهش‌های روان‌تنی منتشر کردند. هدف اولیه سنجش ابعاد خستگی در بیماران نشانگان خستگی مزمن بود. در سال ۲۰۰۰، گروه پژوهشی ماستریخت، با حضور بیورسکنز و بولتمن، ابزار را برای جمعیت شاغل اعتباریابی کردند و مرز نمرهٔ کل بالاتر از ۷۶ را برای خستگی طولانی‌مدت پیشنهاد دادند. در سال ۲۰۱۷، ورم‌اسمیتینک و همکاران در ۲۲۸۸ نفر از جمعیت عمومی هلند ساختار چهار بُعدی آن را دوباره تأیید کردند. ابزار به زبان‌های متعددی ترجمه و در کشورهایی مانند لهستان اعتباریابی شده است.

هدف آزمون

هدف این آزمون سنجش میزان خستگی شما در دو هفتهٔ اخیر با ۲۰ جمله است. نتیجه نشان می‌دهد نمرهٔ کل شما زیر مرز خستگی طولانی‌مدت قرار دارد یا بالای آن. این آزمون ابزار غربالگری و خودشناسی است و تشخیص بیماری نمی‌دهد.
هدف دوم، کمک به شناخت الگوی خستگی است. وقتی ببینید نمرهٔ شما بیشتر از کدام دسته از جمله‌ها آمده، می‌توانید با پزشک یا روان‌شناس دقیق‌تر صحبت کنید و تغییرهای مناسب‌تری در خواب، کار و فعالیت روزانه بدهید. هدف سوم پیگیری است: با تکرار آزمون پس از چند هفته، می‌توانید ببینید تغییرها اثر داشته‌اند یا نه.

ساختار و نمره‌گذاری

آزمون ۲۰ جمله دارد که در چهار بُعد قرار می‌گیرند: احساس خستگی (هشت جمله: ۱، ۴، ۶، ۹، ۱۲، ۱۴، ۱۶، ۲۰)، تمرکز (پنج جمله: ۳، ۸، ۱۱، ۱۳، ۱۹)، انگیزه (چهار جمله: ۲، ۵، ۱۵، ۱۸) و فعالیت (سه جمله: ۷، ۱۰، ۱۷). هر جمله از ۱ تا ۷ نمره می‌گیرد. نه جملهٔ مثبت (۲، ۵، ۶، ۷، ۸، ۱۱، ۱۲، ۱۵، ۲۰) معکوس نمره‌گذاری می‌شوند تا نمرهٔ بالاتر همیشه یعنی خستگی بیشتر. نمرهٔ کل جمع بیست جمله و بین ۲۰ تا ۱۴۰ است. گزارش در دو بازه ارائه می‌شود: ۲۰ تا ۷۶ و ۷۷ تا ۱۴۰.

مخاطبان

این آزمون برای بزرگسالان هجده سال به بالا طراحی شده است؛ به‌ویژه کسانی که مدتی است احساس خستگی، کاهش تمرکز یا بی‌انگیزگی دارند، شاغلانی که با شیفت کاری، کار سنگین یا فشار روانی سروکار دارند، و کسانی که با یک بیماری مزمن زندگی می‌کنند و می‌خواهند خستگی خود را پیگیری کنند.
این آزمون برای کودکان و نوجوانان طراحی نشده و برش‌های آن از بزرگسالان به دست آمده است. اگر بیماری حاد مانند سرماخوردگی یا آنفلوآنزا دارید، بهتر است پس از بهبودی پاسخ دهید تا نتیجه حال معمول شما را نشان دهد. زنان باردار و کسانی که به‌تازگی زایمان کرده‌اند هم می‌توانند پاسخ دهند، اما باید بدانند خستگی در این دوره‌ها بخشی طبیعی از تغییرات بدن است.

کاربرد در مسیر شغلی

نتیجهٔ این آزمون می‌تواند در این موقعیت‌های شغلی به شما کمک کند:

سنجیدن اثر شیفت شب یا شیفت چرخشی بر انرژیتصمیم دربارهٔ پذیرفتن اضافه‌کاری یا شغل دومگفت‌وگو با پزشک طب کار دربارهٔ تناسب کار با توان بدنبرنامه‌ریزی بازگشت تدریجی به کار پس از بیماریدیدن اثر تغییر شغل یا محل کار بر خستگیشناخت زودهنگام نشانه‌های فرسودگی پیش از افت عملکردپیگیری اثر تغییر برنامهٔ کاری در چند ماه

تصمیم شغلی نهایی را بر پایهٔ مجموعهٔ شرایط خود و مشورت با متخصص بگیرید.

کاربرد سازمانی

در هلند این ابزار در کوهورت بزرگ ماستریخت برای بررسی خستگی در شاغلان به کار رفت. سازمان‌ها می‌توانند آن را، با رضایت آگاهانه و حفظ محرمانگی، در برنامه‌های سلامت کارکنان برای دیدن تصویر کلی خستگی در بخش‌ها و ارزیابی اثر تغییرات به کار ببرند. نتیجهٔ فردی نباید مبنای استخدام، ارتقا یا اخراج باشد.
در سطح گروهی، نمرهٔ میانگین بخش‌ها می‌تواند نشان دهد کجا حجم کار، شیفت‌ها یا شرایط محیطی نیاز به بازنگری دارد. سازمان‌ها بهتر است نتایج را فقط به صورت گروهی و بی‌نام گزارش کنند و در کنار آن، مسیر روشنی برای مشاورهٔ محرمانه یا ارجاع به پزشک طب کار در اختیار کارکنان بگذارند.

راهنمای تفسیر

نمرهٔ ۲۰ تا ۷۶ زیر مرز خستگی طولانی‌مدت است و نمرهٔ ۷۷ تا ۱۴۰ بالای آن. مرز از پژوهش بولتمن و همکاران (۲۰۰۰) آمده است: نمرهٔ بالاتر از ۷۶ با ویژگی ۹۰ درصد و حساسیت ۷۳ درصد خستگی طولانی‌مدت را نشان داد. برای هشت جملهٔ احساس خستگی، مرز ۳۵ از ۵۶ برای خستگی شدید به کار می‌رود (ورم‌اسمیتینک و همکاران، ۲۰۱۷) که در گزارش توضیح داده شده است. چون برش‌ها از جمعیت هلند است، تفسیر با برچسب «هنجار جهانی» ارائه می‌شود.

محدودیت‌ها

این آزمون تشخیص پزشکی نیست و علت خستگی را نشان نمی‌دهد. برش‌ها از پژوهش‌های هلندی‌اند و هنجار ایرانی منتشرشده‌ای در دست نیست؛ پژوهش لهستانی نشان داد سطح خستگی در جمعیت‌ها متفاوت است. ترجمهٔ فارسی برای این سایت تهیه شده و نسخهٔ رسمی اعتباریابی‌شده نیست. این آزمون نمرهٔ هر بُعد را جداگانه گزارش نمی‌کند. حساسیت ۷۳ درصدی مرز یعنی برخی افراد با خستگی واقعی ممکن است کمی زیر مرز قرار بگیرند.

ترکیب با آزمون‌های دیگر

اگر خستگی با غم یا بی‌علاقگی همراه است، کنار این آزمون یک ابزار غربالگری خلق، مانند شاخص بهزیستی سازمان جهانی بهداشت، تصویر کامل‌تری می‌دهد. اگر خواب مسئلهٔ اصلی است، پرسش‌نامه‌های کیفیت خواب و خواب‌آلودگی روزانه مفیدند و اگر درد مزمن دارید، سنجش درد هم کمک می‌کند.
در محیط کار، این آزمون را می‌توان کنار سنجه‌های فرسودگی شغلی و نیاز به بازیابی به کار برد؛ بیورسکنز و همکاران (۲۰۰۰) نشان دادند نمرهٔ آن با همین سنجه‌ها هم‌خوانی دارد. ترکیب نتایج باید با کمک متخصص تفسیر شود.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

تکرار آزمون

چون آزمون حال دو هفتهٔ اخیر را می‌سنجد، می‌توان آن را هر چند هفته تکرار کرد. پایایی بازآزمایی خرده‌مقیاس‌ها در پژوهش ۲۰۱۷ بین ۰٫۷۴ و ۰٫۸۶ بود؛ پس اگر شرایط ثابت بماند، نمره پایدار است و تغییر محسوس معمولاً نشانهٔ تغییر واقعی در حال شماست.

ملاحظات فرهنگی

در فرهنگ ما، خستگی گاهی نشانهٔ سخت‌کوشی تلقی می‌شود و گفتن آن ممکن است ناشکری یا ضعف به نظر برسد. این آزمون فرصتی است تا بدون قضاوت به خستگی خود نگاه کنید. همچنین ساعت‌های کاری طولانی، رفت‌وآمد طولانی و شغل دوم در ایران رایج است و این عوامل را باید در تفسیر نمره در نظر گرفت.
برخی جمله‌ها، مانند «پر از برنامه هستم» یا «دلم می‌خواهد کارهای خوشایند گوناگونی انجام دهم»، ممکن است در شرایط سخت اقتصادی یا اجتماعی پاسخ متفاوتی بگیرند؛ نه به دلیل خستگی، بلکه به دلیل محدودیت‌های بیرونی. هنگام پاسخ دادن، به حال درونی خود فکر کنید.

پرسش‌های پرتکرار

این آزمون چند جمله دارد؟

بیست جمله که در چهار بُعد قرار می‌گیرند.

چقدر طول می‌کشد؟

حدود پنج دقیقه.

چرا برخی جمله‌ها مثبت‌اند؟

تا پاسخ‌های بی‌دقت نتیجه را گمراه نکنند؛ این جمله‌ها معکوس نمره‌گذاری می‌شوند.

مرز ۷۶ از کجا آمده است؟

از پژوهش بولتمن و همکاران در سال ۲۰۰۰ روی شاغلان هلندی.

آیا این آزمون نشانگان خستگی مزمن را تشخیص می‌دهد؟

نه؛ تشخیص فقط با ارزیابی پزشک ممکن است.

آیا پاسخ‌ها درست یا غلط دارند؟

نه؛ فقط حال دو هفتهٔ اخیر خود را صادقانه گزارش کنید.

چه زمانی دوباره آزمون بدهم؟

پس از چند هفته، یا وقتی شرایط کار، خواب یا درمانتان تغییر کرد.

اگر نمره‌ام بالا بود، اولین کار چیست؟

مراجعه به پزشک عمومی یا پزشک خانواده برای بررسی علت.

سلب مسئولیت

این آزمون جایگزین معاینه و تشخیص پزشکی یا روان‌شناختی نیست. اگر خستگی شدید، ناگهانی یا همراه با نشانه‌هایی مانند تب، کاهش وزن، تنگی نفس یا درد قفسهٔ سینه است، فوراً به پزشک مراجعه کنید یا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. اگر خستگی با غم پایدار یا فکر آسیب به خود همراه است، با اورژانس اجتماعی ۱۲۳ (شبانه‌روزی و رایگان) یا خط مشاورهٔ بهزیستی ۱۴۸۰ تماس بگیرید. نتیجهٔ این آزمون فقط برای آگاهی شخصی شماست و مسئولیت تصمیم‌های درمانی با پزشک معالج است.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی