رایگان

مقیاس آمادگی روانی برای بازگشت به ورزش پس از آسیب (I-PRRS)، ۶ پرسش

۶

سنجه علمی

۲

دقیقه

رایگان

ورود و شروع رایگان

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

مقدمه

آسیب ورزشی فقط بدن را درگیر نمی‌کند. بسیاری از ورزشکاران پس از پایان توان‌بخشی بدنی، هنوز در ذهن آماده نیستند: نگران‌اند دوباره آسیب ببینند، نمی‌دانند بدنشان فشار مسابقه را تحمل می‌کند یا نه، یا تردید دارند به سطح پیشین برگردند. این تردیدها می‌توانند حرکت‌ها را محتاط و ناهماهنگ کنند و حتی خطر آسیب دوباره را بالا ببرند.

این مقیاس کوتاه کمک می‌کند ببینید از نظر روانی چقدر برای بازگشت آماده‌اید و کدام جنبه از بازگشت هنوز به توجه بیشتری نیاز دارد. نتیجه را می‌توانید با مربی، پزشک یا فیزیوتراپیست خود در میان بگذارید.

معرفی آزمون

مقیاس آمادگی روانی برای بازگشت به ورزش پس از آسیب را داگلاس گلیزر در سال ۲۰۰۹ در مجلهٔ Journal of Athletic Training منتشر کرد. او جمله‌ها را با روش دلفی و کمک هفت کارشناس، یعنی چهار مربی آمادگی جسمانی و توان‌بخشی ورزشی که استاد دانشگاه هم بودند و سه مربی تیم‌های دانشگاهی، تدوین کرد. سپس مقیاس را روی ۲۲ ورزشکار آسیب‌دیده از سه دانشگاه آمریکایی، در چهار زمان از آسیب تا پس از نخستین مسابقه، آزمود.

نسخهٔ فارسی این مقیاس را نقدی، نخستین انصاری و همکاران از دانشگاه علوم پزشکی تهران، با همکاری خود گلیزر، در سال ۲۰۱۶ روی ۱۰۰ ورزشکار آسیب‌دیده و ۵۰ ورزشکار سالم اعتباریابی کردند. نسخه‌های هلندی هم در سال ۲۰۱۹ اعتباریابی شده‌اند؛ یکی روی ۱۶۸ ورزشکار در آستانهٔ بازگشت پس از آسیب اندام تحتانی و ۱۶۲ ورزشکار در آغاز فیزیوتراپی، با همسانی درونی ۰٫۸۵، و دیگری روی ۱۵۰ بیمار پس از بازسازی رباط صلیبی قدامی، با همسانی درونی ۰٫۹۴.

هدف و سنجش

هدف این ابزار سنجش اطمینان ورزشکار آسیب‌دیده برای بازگشت به ورزش در همان لحظه است. ۶ جملهٔ آن اطمینان را در شش جنبه می‌سنجند: اطمینان کلی برای بازی، بازی بدون درد، تلاش صد درصد، تمرکز نکردن روی آسیب، توانایی عضو آسیب‌دیده برای تحمل فشار و سطح مهارت.

این مقیاس آمادگی بدنی را نمی‌سنجد و جایگزین ارزیابی پزشکی و آزمون‌های عملکردی نیست. هدف آن کامل کردن تصویر آمادگی با بخش روانی است.

ساختار و نمره‌گذاری

مقیاس ۶ جمله دارد و هر جمله با عددی از ۰ تا ۱۰۰، با فاصله‌های ده‌تایی، پاسخ داده می‌شود. جمع شش پاسخ تقسیم بر ده، نمرهٔ کل بین ۰ تا ۶۰ را می‌دهد. جملهٔ معکوس ندارد و نمرهٔ بالاتر یعنی اطمینان بیشتر.

گلیزر فقط سه نقطهٔ راهنما داد: ۶۰ یعنی بالاترین اطمینان، ۴۰ یعنی اطمینان متوسط و ۲۰ یعنی اطمینان پایین. او نقطهٔ برشی برای «آماده» یا «ناآماده» تعیین نکرد؛ مرز ۵۰ را برخی پژوهش‌های بعدی به کار برده‌اند و مثلاً یک مطالعه نمرهٔ کمتر از ۵۰ را «ناآماده» شمرد. در این گزارش، نمره‌ها در سه سطح تفسیر می‌شوند: ۰ تا ۲۹، ۳۰ تا ۴۹ و ۵۰ تا ۶۰. مرز ۳۰ را گلیزر پیشنهاد نکرده و نقطهٔ برش بالینی نیست؛ فقط بر پایهٔ دامنهٔ نمره گذاشته شده است.

مخاطبان

این گزارش برای ورزشکاران از شانزده سال به بالا تنظیم شده است؛ پژوهش‌های اعتباریابی روی ورزشکاران دانشگاهی و بزرگسال انجام شده‌اند. مخاطب اصلی ورزشکارانی‌اند که به‌دلیل آسیب ورزشی دست‌کم یک هفته از تمرین یا مسابقه دور مانده‌اند و در مسیر بازگشت‌اند؛ در هر رشته و هر سطحی، از تفریحی تا حرفه‌ای. سازنده جمله‌هایی را که فقط برای برخی رشته‌ها معنا داشتند، مثل بازگشت به ترکیب اصلی یا بازی با هم‌تیمی‌ها، کنار گذاشت تا مقیاس برای ورزش‌های فردی و تیمی هر دو مناسب باشد.

مربیان، فیزیوتراپیست‌ها و متخصصان توان‌بخشی ورزشی هم می‌توانند از آن برای پیگیری آمادگی روانی ورزشکاران خود استفاده کنند.

کاربرد در زندگی و کار

نتیجهٔ این مقیاس در موقعیت‌های گوناگون مسیر بازگشت کاربرد دارد:

پیگیری روند بهبود روانی در طول توان‌بخشیتصمیم‌گیری دربارهٔ زمان رفتن به مرحلهٔ بعدی بازگشتشناسایی جنبه‌ای از اطمینان که هنوز پایین استگفت‌وگوی دقیق‌تر با مربی و کادر درمانتشخیص نیاز به کمک روان‌شناس ورزشیآماده شدن برای نخستین تمرین کامل و نخستین مسابقهپیگیری پایداری اطمینان پس از بازگشت

هر یک از این کاربردها با تکرار مقیاس در زمان‌های مختلف دقیق‌تر می‌شود.

کاربرد سازمانی و درمانی

باشگاه‌ها و تیم‌ها می‌توانند این مقیاس را در پروتکل بازگشت به ورزش در کنار آزمون‌های بدنی به کار ببرند. فیزیوتراپیست‌ها و متخصصان توان‌بخشی ورزشی از آن برای شناسایی ورزشکارانی استفاده می‌کنند که از نظر بدنی آماده‌اند اما هنوز تردید روانی دارند.

نتیجهٔ مقیاس نباید به‌تنهایی مبنای تصمیم دربارهٔ انتخاب یا کنار گذاشتن ورزشکار باشد و پاسخ‌ها باید محرمانه بمانند تا ورزشکار با صداقت پاسخ دهد.

تفسیر کاربردی

مرز ۵۰ از راهنمای سازنده نیست؛ برخی پژوهش‌های بعدی نمرهٔ کمتر از ۵۰ را «ناآماده» شمرده‌اند و این گزارش هم همین مرز را به کار می‌برد. مرز ۳۰ میان دو سطح پایین‌تر را این گزارش بر پایهٔ دامنهٔ پاسخ‌ها گذاشته است. این سطح‌بندی با برچسب «هنجار جهانی» آمده است؛ نسخهٔ فارسی اعتباریابی شده، اما نمرهٔ هنجار ایرانی در این گزارش به کار نرفته است.

نمره را همیشه در کنار مرحلهٔ توان‌بخشی ببینید. نمرهٔ پایین در هفته‌های اول پس از آسیب طبیعی است، اما نمرهٔ پایین در زمانی که بدن آماده است، نشانهٔ نیاز به کار روی بخش روانی است. در پژوهش هلندی، تغییر کمتر از حدود ۶ نمره ممکن است فقط خطای اندازه‌گیری باشد.

محدودیت‌ها

این مقیاس کوتاه و خودگزارشی است و اطمینان را در یک لحظه می‌سنجد؛ پس نمره ممکن است با تجربه‌های روز، مثل یک تمرین خوب یا بد، تغییر کند. پژوهش اصلی سازنده روی گروه کوچکی از ورزشکاران دانشگاهی انجام شد و شواهد بیشتر از نسخه‌های ترجمه‌شده آمده است. نسخهٔ فارسی در تحلیل عاملی دو گروه جمله نشان داد: اطمینان برای بازی، و اطمینان به عضو آسیب‌دیده و سطح مهارت؛ اما سازنده و بیشتر پژوهش‌ها نمرهٔ کل را گزارش می‌کنند.

این مقیاس آمادگی بدنی را نمی‌سنجد و نمی‌تواند به‌تنهایی دربارهٔ زمان بازگشت تصمیم بگیرد. یکی از نسخه‌های هلندی پیشنهاد کرده است فقط نمرهٔ کل تفسیر شود، چون پاسخ تک‌جمله‌ها پایداری کمتری دارد.

ترکیب با سایر ابزارها

برای تصویر کامل‌تر، این مقیاس را می‌توان کنار آزمون‌های بدنی بازگشت به ورزش و ابزارهای سنجش ترس از حرکت یا آسیب دوباره، اضطراب ورزشی و خلق به کار برد. در پژوهش هلندی، نمرهٔ این مقیاس با ترس از حرکت رابطه داشت و در پژوهش اصلی با آشفتگی خلق.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

زمان‌بندی تکرار

در طول توان‌بخشی، تکرار مقیاس هر دو تا چهار هفته یا پیش از هر مرحلهٔ مهم، مثل نخستین تمرین کامل یا نخستین مسابقه، مفید است. پس از بازگشت هم یکی دو ماه بعد آن را دوباره پر کنید تا از پایداری اطمینان مطمئن شوید. در نسخهٔ فارسی، پاسخ‌های ورزشکاران آسیب‌دیده پس از یک هفته بسیار پایدار بود؛ پس تغییرهای بزرگ‌تر در فاصله‌های طولانی‌تر معمولاً نشانهٔ تغییر واقعی اطمینان‌اند، نه نوسان تصادفی.

ملاحظات فرهنگی و حریم خصوصی

در فضای ورزشی ایران، فشار برای بازگشت سریع گاهی زیاد است و ورزشکار ممکن است تردیدهای خود را پنهان کند تا جایگاهش را از دست ندهد. پاسخ صادقانه به این مقیاس به نفع خود شماست و کمک می‌کند بازگشت امن‌تری داشته باشید.

پاسخ‌های شما محرمانه است و فقط برای ساختن گزارش خودتان به کار می‌رود.

پرسش‌های رایج

این مقیاس چند جمله دارد؟

۶ جمله که یکی دو دقیقه طول می‌کشد.

آیا این مقیاس آمادگی بدنی را می‌سنجد؟

خیر. فقط اطمینان روانی را می‌سنجد و تصمیم بدنی با پزشک است.

نمرهٔ چند یعنی آماده‌ام؟

سازنده فقط ۶۰ را بالاترین، ۴۰ را متوسط و ۲۰ را پایین دانست؛ مرز ۵۰ را پژوهش‌های بعدی برای آمادگی به کار برده‌اند.

آیا نسخهٔ فارسی معتبر است؟

بله. نسخهٔ فارسی در سال ۲۰۱۶ روی ورزشکاران ایرانی اعتباریابی شده است.

چند وقت یک بار پرش کنم؟

هر دو تا چهار هفته در طول توان‌بخشی یا پیش از هر مرحلهٔ مهم.

اگر نمره‌ام پایین باشد چه کنم؟

نتیجه را با کادر درمان در میان بگذارید و در صورت نیاز از روان‌شناس ورزشی کمک بگیرید.

برای چه آسیب‌هایی مناسب است؟

برای هر آسیب ورزشی که دست‌کم یک هفته شما را از تمرین دور کرده باشد.

آیا مربی هم می‌تواند آن را پر کند؟

در پژوهش اصلی، متخصص توان‌بخشی هم آمادگی ورزشکار را با همین جمله‌ها برآورد کرد.

سلب مسئولیت

این مقیاس ابزاری برای خودشناسی و پیگیری آمادگی روانی است و جایگزین ارزیابی پزشکی، فیزیوتراپی یا روان‌شناختی نیست. تصمیم بازگشت به ورزش باید با تأیید پزشک یا فیزیوتراپیست گرفته شود. اگر نگران سلامت روان خود هستید، با روان‌شناس مشورت کنید یا با صدای مشاور ۱۴۸۰ تماس بگیرید.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی