موقعیت‌های دشوار بزرگسالان و نوجوانان (DSAAFN)

این پرسشنامه انباشت موقعیت‌های دشوار خانواده را در سال گذشته می‌سنجد. پاسخ‌دهنده نوجوان از ده سالگی یا یکی از والدین است و دربارهٔ رویدادهایی حرف می‌زند که برای خانواده رخ داده و چقدر اثر گذاشته‌اند. هدف، دیدن بار این رویدادها بر فضای خانه است، نه سنجش مهارت فرزندپروری و نه برچسب زدن به یک عضو.

این زیرمقیاس بخشی از مجموعهٔ «خانوادهٔ شما چگونه است؟» است که بنیاد کلوگ با همکاری سازمان بهداشت پان‌آمریکایی در سال ۱۹۹۶ منتشر کرده است. پرسش‌ها رخ دادن موقعیت‌های دشوار در سال گذشته و شدت اثر آن‌ها بر خانواده را می‌سنجند. متن فارسی ترجمه‌ای وفادار از فرم اصلی است و معادل اعتباریابی‌شدهٔ مستقلی برای جمعیت ایرانی منتشر نشده است. نمره‌ها برای خودشناسی و غربالگری آموزشی خوانده می‌شوند، نه برای تشخیص.

هدف این ابزار کمک به شماست تا بار سال گذشته را روشن‌تر ببینید. با دیدن اینکه کدام موقعیت‌ها رخ داده‌اند و چقدر خانواده را تحت‌تأثیر قرار داده‌اند، می‌توانید تصمیم بگیرید کجا گفت‌وگو کافی است و کجا حمایت بیرونی مفیدتر است. این شناخت جایگزین ارزیابی متخصص نمی‌شود.

این ابزار ۱۷ پرسش دارد و فقط یک نمرهٔ کل می‌سازد که نام آن «انباشت تنش‌های خانوادگی» است. در دفترچه، پرسش‌ها زیر دو عنوان سلامت و رویدادها آمده‌اند، اما این دو عنوان نمرهٔ جدا ندارند. موضوع‌ها بیماری یا ناتوانی، مشکل هیجانی، فقدان، مدرسه یا دانشگاه، تغییر کار، تعارض، جدایی، پول، خشونت، جابه‌جایی، شریک تازه، فرزند تازه، کمبود خوراک، بی‌مسکنی، نرفتن به پزشک هنگام نیاز، فرار از خانه و رها کردن خانواده است. نمرهٔ بالاتر یعنی رخداد و اثر بیشتر، نه تاب‌آوری بیشتر و نه کارکرد بهتر خانه.

این فرم را نوجوان از ۱۰ سال به بالا، یا یکی از والدین، دربارهٔ خانوادهٔ خودش پر می‌کند. سال گذشته را در نظر بگیرید و هر یک از ۱۷ موقعیت را با یکی از این گزینه‌ها علامت بزنید: «رخ نداد»، «رخ داد، اما خانوادهٔ مرا تحت‌تأثیر قرار نداد»، «رخ داد و خانوادهٔ مرا تا حدی تحت‌تأثیر قرار داد»، یا «رخ داد و خانوادهٔ مرا بسیار تحت‌تأثیر قرار داد». اگر رویدادی رخ نداده، گزینهٔ نخست را بزنید. اگر رخ داده، فقط میزان اثر آن بر خانواده را مشخص کنید.

نمرهٔ کل از ۱۷ تا ۶۸ است. نمرهٔ بالاتر یعنی انباشت بیشتر تنش در سال گذشته. خطوط خواندن از دفترچهٔ بنیاد کلوگ در سال ۱۹۹۶ است: ۱۷ تا ۳۴ پایین، ۳۵ تا ۴۶ میانه، و ۴۷ تا ۶۸ بالا. این خطوط غربالگری نویسندگان‌اند و تشخیص یک اختلال نیستند. یک رویداد جدی، اگر بقیهٔ موارد رخ نداده باشند، می‌تواند داخل نمرهٔ پایین بماند؛ پس هر پاسخ را جدا هم ببینید. این گزارش جای مصاحبهٔ بالینی را نمی‌گیرد و حکمی دربارهٔ ماندن یا جدا شدن خانواده نمی‌دهد.

این ارزیابی غربالگری آموزشی است و جای مصاحبهٔ بالینی را نمی‌گیرد. نتیجه فقط گزارش یک نفر از سال گذشته است. نمرهٔ پایین ثابت نمی‌کند خانه امن بوده، چون یک رویداد پراثر می‌تواند داخل همین خط بماند. دیدگاه نوجوان و والد می‌تواند فرق کند.

این پرسشنامه می‌تواند در کنار سایر ابزارهای سنجش عملکرد خانواده و وضعیت روان‌شناختی نوجوانان استفاده شود. بررسی ابزارهایی که کیفیت روابط و نقاط قوت اعضا را می‌سنجند، تصویر جامع‌تری از تاب‌آوری خانواده به دست می‌دهد. ترکیب ابزارها جای مصاحبه را نمی‌گیرد.

از آنجا که این ابزار رویدادهای سال گذشته را می‌سنجد، تکرار آن در فواصل کمتر از شش تا دوازده ماه چندان راهگشا نیست. بهترین زمان برای ارزیابی مجدد، پس از گذشت یک دورهٔ زمانی معنادار و سپری شدن تغییرات مهم یا دریافت حمایت‌های تخصصی است.

برخی از رویدادها یا تغییرات ممکن است در جوامع مختلف معنا و شدت متفاوتی داشته باشند. بنابراین در بررسی نتایج، بافت فرهنگی خانواده، سطح حمایت‌های اجتماعی در دسترس شما، و ارزش‌های بومی که می‌توانند تاب‌آوری را تقویت کنند نیز باید در نظر گرفته شوند.

این متن برای آگاهی و خودشناسی است و جای ارزیابی، مشاوره یا درمان متخصص را نمی‌گیرد. دربارهٔ جدایی، حضانت یا سرزنش یک عضو تصمیم نگیرید. اگر کمتر از هجده سال دارید و احساس خطر می‌کنید، با یک بزرگسال مورداعتماد یا مشاور مدرسه حرف بزنید.