نیمرخ سبک زندگی ارتقادهندهٔ سلامت، ویرایش دوم (HPLP-II، ۵۲ جمله)

۵۲

سنجه علمی

۱۲

دقیقه

۱۹۸٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

مقدمه

سلامت فقط نبودِ بیماری نیست؛ مجموعه‌ای از انتخاب‌های روزانه است که بر انرژی، خلق، رابطه‌ها و توان کنار آمدن با سختی‌ها اثر دارد. این پرسش‌نامه شش حوزه از سبک زندگی را کنار هم می‌گذارد تا ببینید کجا قوی هستید و کجا جای رشد دارید. بسیاری از مردم در یکی دو حوزه عادت‌های خوبی دارند و در حوزه‌های دیگر کمتر؛ این طبیعی است و نتیجه برای شناختن است، نه داوری.

شش حوزهٔ این پرسش‌نامه به هم پیوسته‌اند. خواب بهتر انرژی ورزش را بیشتر می‌کند؛ ورزش استرس را کم می‌کند؛ رابطه‌های حمایت‌گر انگیزهٔ مراقبت از خود را بالا می‌برند؛ و معنا و امید، دلیل ادامه دادن می‌دهند. به همین دلیل، یک تغییر کوچک در یک حوزه اغلب به حوزه‌های دیگر هم می‌رسد.

دربارهٔ پرسش‌نامه

نیمرخ سبک زندگی ارتقادهندهٔ سلامت (HPLP) را سوزان نوبل واکر، کارن سکریست و نولا پندر در سال ۱۹۸۷ در مجلهٔ Nursing Research معرفی کردند. پایهٔ آن الگوی ارتقای سلامت پندر است. ویرایش دوم (HPLP-II) را واکر و هیل‌پولرکی در مرکز پزشکی دانشگاه نبراسکا آماده کردند. در گزارش سازندگان، همسانی درونی کل پرسش‌نامه ۰٫۹۴ و زیرمقیاس‌ها حدود ۰٫۷۹ تا ۰٫۸۷ بود. ترجمهٔ فارسی جمله‌ها در این صفحه از متن انگلیسی منتشرشده برگردانده و ویرایش شده است.

راهنمای نمره‌گذاری واکر نمرهٔ کل و زیرمقیاس‌ها را به‌صورت میانگین پیشنهاد می‌کند.

هدف

هدف، دیدن تصویری از رفتارهای ارتقادهندهٔ سلامت در زندگی کنونی شماست: کدام حوزه‌ها قوی‌اند، کدام کم‌رنگ‌ترند و از کجا می‌توان با یک گام کوچک شروع کرد. نتیجه به شما کمک می‌کند برای تغییر، اولویت بگذارید و پس از چند ماه پیشرفت خود را ببینید.

این صفحه شما را با دیگران مقایسه نمی‌کند و برچسب «خوب» یا «بد» نمی‌زند. نتیجه نقطهٔ شروعی برای فکر کردن است: کدام عادت‌ها همین حالا به شما کمک می‌کنند، کدام کم‌رنگ شده‌اند و کدام گام کوچک ارزش امتحان کردن دارد.

ساختار

این پرسش‌نامه ۵۲ جمله دارد که شش زیرمقیاس را می‌سنجند. هر جمله از ۱ («هرگز») تا ۴ («همیشه») نمره می‌گیرد و هیچ جمله‌ای معکوس نیست.
مسئولیت‌پذیری در سلامت، ۹ جمله: ۳، ۹، ۱۵، ۲۱، ۲۷، ۳۳، ۳۹، ۴۵، ۵۱؛ دامنهٔ ۹ تا ۳۶.
فعالیت بدنی، ۸ جمله: ۴، ۱۰، ۱۶، ۲۲، ۲۸، ۳۴، ۴۰، ۴۶؛ دامنهٔ ۸ تا ۳۲.
تغذیه، ۹ جمله: ۲، ۸، ۱۴، ۲۰، ۲۶، ۳۲، ۳۸، ۴۴، ۵۰؛ دامنهٔ ۹ تا ۳۶.
رشد معنوی، ۹ جمله: ۶، ۱۲، ۱۸، ۲۴، ۳۰، ۳۶، ۴۲، ۴۸، ۵۲؛ دامنهٔ ۹ تا ۳۶.
روابط بین‌فردی، ۹ جمله: ۱، ۷، ۱۳، ۱۹، ۲۵، ۳۱، ۳۷، ۴۳، ۴۹؛ دامنهٔ ۹ تا ۳۶.
مدیریت استرس، ۸ جمله: ۵، ۱۱، ۱۷، ۲۳، ۲۹، ۳۵، ۴۱، ۴۷؛ دامنهٔ ۸ تا ۳۲.
نمرهٔ کل جمع همهٔ ۵۲ جمله است؛ دامنهٔ ۵۲ تا ۲۰۸.

مخاطبان

بزرگسالانی که می‌خواهند تصویری از سبک زندگی خود داشته باشند: دانشجویان، کارمندان، والدین، سالمندان، بیماران مزمن و مراقبان. این پرسش‌نامه در گروه‌های گوناگون، از جوانان تا سالمندان، به کار رفته است. جمله‌ها ساده‌اند، اما برخی، مانند پایش ضربان قلب یا واحدهای غذایی، ممکن است برای برخی ناآشنا باشند.

اگر بیماری مزمن یا ناتوانی جسمی دارید، برخی جمله‌ها، مانند ورزش شدید، ممکن است برایتان کاربرد نداشته باشند؛ پاسخ صادقانه بدهید و نتیجه را با توجه به شرایط خودتان بخوانید.

کاربردهای پیشنهادی

این پرسش‌نامه در این موقعیت‌ها سودمند است:

شناخت شخصی سبک زندگی و انتخاب اولویت برای تغییرپیش و پس از برنامه‌های آموزش سلامت یا تغییر سبک زندگیدر مراکز سلامت و پزشکی خانواده، برای آغاز گفت‌وگو دربارهٔ رفتارهای سالمدر مشاورهٔ تغذیه، ورزش یا سلامت روان، برای دیدن تصویر کلیدر برنامه‌های سلامت کارکنان و دانشجویاندر پژوهش‌های سلامت و پرستاری

نتیجه را همیشه کنار گفت‌وگو با کارکنان سلامت و شرایط زندگی فرد به کار ببرید.

کاربرد سازمانی

سازمان‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز سلامت می‌توانند از نتایج گروهی و بی‌نام برای طراحی برنامه‌های ارتقای سلامت استفاده کنند. نتایج فردی نباید برای استخدام، ارزیابی کارکنان یا تصمیم‌های بیمه‌ای به کار رود. پاسخ‌ها محرمانه‌اند.

در برنامه‌های گروهی، گزارش‌ها فقط به‌صورت جمعی و بی‌نام ارائه شوند.

تفسیر نمره

هر زیرمقیاس و نمرهٔ کل جداگانه خوانده می‌شوند. این صفحه هنجار ایرانی به کار نمی‌برد؛ هر نمره در دو سطح گزارش می‌شود که بر پایهٔ معنای گزینه‌ها (مقیاس پاسخ) تعیین شده‌اند، نه مقایسه با دیگران: میانگین پاسخ کمتر از ۲٫۵ «کمتر» و ۲٫۵ یا بیشتر «بیشتر».
زیرمقیاس‌های ۹ جمله‌ای: ۹ تا ۲۲ کمتر، ۲۳ تا ۳۶ بیشتر.
زیرمقیاس‌های ۸ جمله‌ای: ۸ تا ۱۹ کمتر، ۲۰ تا ۳۲ بیشتر.
نمرهٔ کل: ۵۲ تا ۱۲۹ کمتر، ۱۳۰ تا ۲۰۸ بیشتر.
واکر پیشنهاد می‌کند نمره‌ها به‌صورت میانگین (۱ تا ۴) خوانده شوند تا حوزه‌ها قابل‌مقایسه باشند: نمرهٔ هر زیرمقیاس را بر تعداد جمله‌هایش و نمرهٔ کل را بر ۵۲ تقسیم کنید.
نمونه: اگر در هشت جملهٔ فعالیت بدنی پاسخ‌های ۳، ۲، ۳، ۲، ۳، ۳، ۱ و ۱ داده باشید، نمرهٔ شما ۱۸ است (۳ + ۲ + ۳ + ۲ + ۳ + ۳ + ۱ + ۱ = ۱۸)، میانگین ۱۸ ÷ ۸ = ۲٫۲۵ و سطح «کمتر».

محدودیت‌ها

این پرسش‌نامه گزارش خود فرد است و ممکن است با رفتار واقعی تفاوت داشته باشد. برخی جمله‌ها از راهنماهای دههٔ ۱۹۹۰ آمده‌اند، مانند مقدارهای واحد غذایی و پایش ضربان قلب، و با توصیه‌های امروزی کاملاً یکسان نیستند. برخی رفتارهای مهم، مانند سیگار، الکل، آب کافی یا ایمنی، پرسیده نمی‌شوند. سطح‌ها بر پایهٔ مقیاس پاسخ‌اند و هنجار نیستند. ترجمهٔ فارسی ویرایش‌شده است و نمره‌ها را نباید مستقیم با پژوهش‌های دیگر مقایسه کرد. این پرسش‌نامه سلامت یا بیماری را تشخیص نمی‌دهد.

همچنین نمرهٔ کل ممکن است الگوهای متفاوت را یکسان نشان دهد؛ همیشه زیرمقیاس‌ها را هم ببینید.

ترکیب با ابزارهای دیگر

برای تصویر کامل‌تر، این پرسش‌نامه را می‌توان با ابزارهای سنجش استرس، کیفیت خواب، افسردگی یا کیفیت زندگی همراه کرد. HPLP-II نشان می‌دهد چه می‌کنید و آن ابزارها نشان می‌دهند حالتان چگونه است. معاینهٔ پزشکی و آزمایش‌های دوره‌ای هم تکمیل‌کنندهٔ آن‌اند.

اگر نمرهٔ مدیریت استرس یا رشد معنوی پایین است و هم‌زمان غم، بی‌خوابی یا اضطراب پایدار دارید، گفت‌وگو با روان‌شناس یا پزشک گام بعدی مناسبی است.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

بازآزمایی

سبک زندگی با زمان و شرایط تغییر می‌کند. پر کردن دوبارهٔ پرسش‌نامه هر سه تا شش ماه، یا پس از آغاز یک برنامهٔ تغییر، کمک می‌کند پیشرفت را ببینید. برای مقایسه، به زیرمقیاس‌ها و جمله‌ها نگاه کنید، نه فقط به نمرهٔ کل؛ تغییر یک یا دو رفتار ممکن است در نمرهٔ کل کوچک اما در زندگی بزرگ باشد.

برای مقایسهٔ درست، پرسش‌نامه را در شرایط مشابه پر کنید؛ مثلاً نه در میانهٔ یک سفر یا بیماری کوتاه، مگر اینکه بخواهید اثر همان دوره را ببینید. یادداشت کردن تاریخ و رویدادهای مهم هر بار، تفسیر تغییرها را آسان‌تر می‌کند.

ملاحظات فرهنگی

سنت‌های ایرانی، مانند غذای خانگی و سبزی خوردن، پیوندهای خانوادگی، دعا و معنویت و طبیعت‌گردی، منابع آشنای سبک زندگی سالم‌اند. از سوی دیگر، نان و برنج فراوان، قند در چای، نمک و روغن زیاد، و فشارهای اقتصادی، بر برخی جمله‌ها اثر دارند. جملهٔ لمس محبت‌آمیز (۳۱) و جملهٔ «پیوند با نیرویی بزرگ‌تر» (۴۸) را بر پایهٔ فرهنگ و باور خود پاسخ دهید.

در ماه رمضان، الگوی خواب، غذا و فعالیت تغییر می‌کند؛ اگر در این ماه پرسش‌نامه را پر می‌کنید، این تغییر را در نظر بگیرید.

پرسش‌های رایج

این پرسش‌نامه چند جمله دارد؟

پنجاه‌ودو جمله (۵۲) در شش زیرمقیاس.

چرا میانگین؟

واکر میانگین را پیشنهاد کرده تا زیرمقیاس‌هایی با ۸ و ۹ جمله قابل‌مقایسه باشند.

آیا نمرهٔ پایین یعنی بیمارم؟

نه. پرسش‌نامه رفتار را می‌سنجد، نه سلامت را.

از کدام حوزه شروع کنم؟

از حوزه‌ای که تغییرش برایتان ساده‌تر است.

آیا پاسخ‌هایم محرمانه است؟

بله.

چرا برخی جمله‌ها قدیمی به نظر می‌رسند؟

پرسش‌نامه در دههٔ ۱۹۹۰ ساخته شده؛ مقدارهای غذایی و پایش ضربان از راهنماهای آن زمان‌اند.

نمرهٔ کل مهم‌تر است یا زیرمقیاس‌ها؟

هر دو؛ نمرهٔ کل تصویر کلی و زیرمقیاس‌ها جزئیات را نشان می‌دهند.

چند وقت یک بار دوباره پر کنم؟

هر سه تا شش ماه، یا پس از تغییری مهم در زندگی.

یادآوری

این نتیجه برای آگاهی شخصی است و تشخیص پزشکی یا روان‌شناختی نیست. پیش از آغاز ورزش شدید یا رژیم ویژه، به‌ویژه اگر بیماری زمینه‌ای دارید، با پزشک مشورت کنید. اگر غم، ناامیدی، استرس شدید یا افکار آسیب به خود دارید، با صدای مشاور بهزیستی (۱۴۸۰) یا در شرایط اورژانسی با ۱۱۵ تماس بگیرید.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی