آزمون اضطراب رقابت ورزشی مارتنز (SCAT) — فرم بزرگسال، ۱۵ جمله

۱۵

سنجه علمی

۵

دقیقه

۱۴۸٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

نمونه گزارش آزمون

نگاهی کلی به آنچه در پایان خواهید دید

مشاهده ←

پیش از شروع

لحظه‌های پیش از سوت آغاز، برای هر ورزشکاری آشناست: ضربان تند، دست‌های خیس، ذهنی که میان شوق و نگرانی رفت‌وآمد می‌کند. برای بعضی‌ها این حالت سوخت حرکت است و برای بعضی دیگر باری سنگین که پاهایشان را کند می‌کند. این آزمون نشان می‌دهد شما به طور معمول کجای این طیف هستید. دانستن این نکته اولین قدم برای تبدیل اضطراب به هم‌پیمانی است که به عملکردتان کمک می‌کند، نه دشمنی که آن را می‌رباید. بسیاری از ورزشکاران سال‌ها مسابقه می‌دهند بی‌آنکه بدانند اضطرابشان در مقایسه با دیگران چقدر است و آیا آنچه حس می‌کنند طبیعی است یا نه. پاسخ دادن به این جمله‌ها فرصتی است برای اینکه برای یک بار، از بیرون به آن لحظه‌های پیش از رقابت نگاه کنید.

دربارهٔ این ابزار

آزمون اضطراب رقابت ورزشی را راینر مارتنز، روان‌شناس ورزشی دانشگاه ایلینوی، در سال ۱۹۷۷ معرفی کرد. او بر پایهٔ نظریهٔ اضطراب صفت و حالت چارلز اسپیلبرگر استدلال کرد که اضطراب در ورزش را باید با ابزاری ویژهٔ ورزش سنجید، چون کسی که در زندگی روزمره آرام است ممکن است در رقابت بسیار مضطرب شود. نسخهٔ اول برای نوجوانان ده تا پانزده ساله بود و فرم بزرگسال آن در کتاب «اضطراب رقابتی در ورزش» مارتنز، ویلی و برتن در سال ۱۹۹۰ منتشر شد. برای کاهش اثر پاسخ‌های مطلوب اجتماعی، نام آزمون روی برگهٔ اصلی «پرسش‌نامهٔ رقابت ایلینوی» نوشته می‌شد و پنج جمله‌اش عمداً به اضطراب ربطی ندارند. پژوهش‌های بسیاری در چهار دهه این ابزار را به کار برده‌اند و مارتنز و همکاران میانگین پایایی بازآزمایی آن را ۰٫۷۷ گزارش کرده‌اند.

هدف آزمون

هدف این آزمون سنجیدن اضطراب رقابتی صفتی است، یعنی گرایش نسبتاً پایدار شما به اینکه موقعیت رقابتی را تهدیدآمیز ببینید و با نگرانی و تنش بدنی به آن پاسخ دهید. این آزمون حال شما را در یک مسابقهٔ خاص نمی‌سنجد، بلکه الگوی کلی را نشان می‌دهد. از ۱۵ جملهٔ آن، ۱۰ جمله نمره می‌گیرند و جمع نمره از ۱۰ تا ۳۰ است. نتیجه به شما و مربی‌تان کمک می‌کند بدانید آیا مهارت‌های مدیریت اضطراب باید بخشی از برنامهٔ تمرینی باشد یا نه.

ساختار آزمون

آزمون ۱۵ جمله با سه گزینهٔ پاسخ دارد. هشت جمله دربارهٔ نشانه‌های اضطراب مثل ناآرامی، نگرانی از اشتباه، آشوب معده و تپش قلب‌اند و نمرهٔ ۱ تا ۳ می‌گیرند. دو جمله دربارهٔ آرامش و آسودگی پیش از مسابقه‌اند و معکوس نمره‌گذاری می‌شوند. پنج جملهٔ دیگر، یعنی جمله‌های ۱، ۴، ۷، ۱۰ و ۱۳، فقط برای کاهش سوگیری پاسخ آمده‌اند و نمره ندارند. جمع نمرهٔ ۱۰ جملهٔ نمره‌دار از ۱۰ تا ۳۰ است. پاسخ دادن حدود پنج دقیقه طول می‌کشد.

این آزمون برای چه کسانی است

این فرم برای ورزشکاران نوجوانِ بزرگ‌تر و بزرگسالان طراحی شده است: از بازیکن تیم محلی و دونده‌ای که در مسابقه‌های همگانی شرکت می‌کند تا ورزشکار باشگاهی و ملی. مربیان، روان‌شناسان ورزشی و والدین ورزشکاران نوجوان هم می‌توانند از نتیجه برای فهم بهتر ورزشکار استفاده کنند. برای کودکان زیر پانزده سال، فرم کودک مارتنز مناسب‌تر است.

کاربردهای ورزشی

این نتیجه می‌تواند در چند موقعیت به کار بیاید:

شناخت الگوی اضطراب خود پیش از فصل مسابقاتگفت‌وگوی دقیق‌تر با مربی دربارهٔ آماده‌سازی ذهنیانتخاب مهارت‌های روانی مناسب مانند تنفس، تصویرسازی یا گفت‌وگوی درونیمقایسهٔ وضعیت پیش و پس از یک دورهٔ آموزش مهارت‌های روانیفهم تفاوت عملکرد در تمرین و مسابقهکمک به مربی برای چیدن برنامهٔ پیش از مسابقه متناسب با هر بازیکن

هر کدام از این کاربردها وقتی معنا دارد که نتیجه را کنار تجربهٔ واقعی‌تان در میدان بگذارید.

کاربرد در باشگاه‌ها و تیم‌ها

در باشگاه‌ها و تیم‌های ملی، این آزمون معمولاً در آغاز فصل اجرا می‌شود تا روان‌شناس ورزشی و کادر فنی بدانند کدام بازیکنان به حمایت بیشتری در مدیریت فشار رقابت نیاز دارند. نتیجهٔ آزمون نباید ملاک انتخاب یا کنار گذاشتن بازیکن باشد. اضطراب بالا لزوماً عملکرد بد نمی‌آورد و بسیاری از قهرمانان اضطراب زیادی را تجربه می‌کنند. ارزش این ابزار در شخصی‌سازی آماده‌سازی ذهنی است. برای نمونه، مربی می‌تواند برای بازیکنی که اضطراب بالایی دارد، روال آرام‌تری پیش از بازی بچیند و برای بازیکنی با اضطراب بسیار پایین، روالی که انرژی و تمرکز را بالا ببرد. نتیجه‌ها باید محرمانه بمانند و فقط با رضایت ورزشکار با کادر فنی در میان گذاشته شوند.

تفسیر نتیجه

در این گزارش، نمرهٔ ۱۰ تا ۱۶ اضطراب رقابتی پایین، ۱۷ تا ۲۴ متوسط و ۲۵ تا ۳۰ بالا خوانده می‌شود. این مرزها برش رسمی مارتنز نیستند. آن‌ها قرارداد رایج مربیان و منابع آموزشی‌اند و با میانگین پاسخ‌ها هم‌خوانی دارند، یعنی پاسخ غالب «به‌ندرت»، «گاهی» یا «اغلب». برای مقایسه، به گزارش پوتگیتر، میانهٔ نمره در نمونهٔ آمریکایی مارتنز ۲۱ برای مردان و ۲۰ برای زنان و در نمونهٔ بزرگ آفریقای جنوبی ۲۲ گزارش شده است. پس بیشتر ورزشکاران در محدودهٔ میانی قرار می‌گیرند.

محدودیت‌ها

این آزمون فقط اضطراب صفتی کلی را می‌سنجد و میان نگرانی ذهنی و نشانه‌های بدنی تفکیک نمی‌کند. برای آن تفکیک، ابزارهایی مانند پرسش‌نامهٔ اضطراب حالتی رقابتی یا مقیاس اضطراب ورزشی مناسب‌ترند. هنجارهای ویژهٔ ورزشکاران ایرانی برای این فرم هنوز منتشر نشده یا در دسترس نیست و تفسیر بر پایهٔ قرارداد بین‌المللی و طیف پاسخ است. ترجمهٔ فارسی جمله‌ها از متن انگلیسی منتشرشده انجام شده است.

ترکیب با ابزارهای دیگر

اگر می‌خواهید بدانید اضطرابتان بیشتر ذهنی است یا بدنی و اعتمادبه‌نفستان در روز مسابقه چگونه است، پرسش‌نامهٔ اضطراب حالتی رقابتی ۲ مارتنز را می‌توان چند ساعت پیش از یک مسابقهٔ واقعی تکمیل کرد. مقیاس اضطراب ورزشی اسمیت هم نگرانی، اضطراب بدنی و آشفتگی تمرکز را جدا می‌سنجد. گفت‌وگو با مربی و ثبت احساس‌ها در دفترچهٔ تمرین، این نتیجه را کامل‌تر می‌کند.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

تکرار آزمون

چون این آزمون ویژگی نسبتاً پایدار را می‌سنجد، تغییرش آهسته است. تکرار آن در آغاز و پایان فصل یا پیش و پس از یک دورهٔ هشت تا دوازده‌هفته‌ای آموزش مهارت‌های روانی، بیشترین معنا را دارد. تکرار هفتگی معمولاً تغییر چشمگیری نشان نمی‌دهد. اگر پس از آسیب‌دیدگی به میدان برمی‌گردید، تکرار آزمون می‌تواند نشان دهد ترس از رقابت چقدر تغییر کرده است.

نکته‌های فرهنگی

در فرهنگ ورزشی ما، گاهی اضطراب پیش از مسابقه نشانهٔ ضعف یا کم‌جرئتی دانسته می‌شود و ورزشکار آن را پنهان می‌کند. جمله‌هایی مثل «مرد که نمی‌ترسد» یا «دل شیر داشته باش» شاید با نیت خوب گفته شوند، اما پنهان کردن اضطراب را تشویق می‌کنند. اضطراب واکنش طبیعی بدن به موقعیت مهم است و قهرمانان بزرگ هم آن را تجربه می‌کنند. نکته، شناختن و مدیریت آن است. خانواده‌ها هم گاهی با انتظارهای بزرگ یا مقایسه با دیگران، ناخواسته فشار رقابت را بالا می‌برند. گفت‌وگوی باز دربارهٔ اضطراب در خانه و تیم، آن را از رازی شرم‌آور به موضوعی قابل‌کار تبدیل می‌کند.

پرسش‌های رایج

چرا بعضی جمله‌ها ربطی به اضطراب ندارند؟

پنج جمله عمداً برای کاهش سوگیری در پاسخ‌ها آمده‌اند و در نمره حساب نمی‌شوند.

اگر ورزشکار حرفه‌ای نباشم، آزمون برایم معنا دارد؟

بله. هر کسی که در رقابت ورزشی شرکت می‌کند، حتی در سطح تفریحی، می‌تواند از آن استفاده کند.

نمرهٔ بالا یعنی در مسابقه بد بازی می‌کنم؟

نه لزوماً. رابطهٔ اضطراب و عملکرد پیچیده است و به تفسیر شما از اضطراب و مهارت‌های مدیریت آن بستگی دارد.

نمرهٔ پایین همیشه خوب است؟

نه همیشه. اضطراب بسیار کم گاهی با انگیزه و تمرکز کمتر همراه است.

آیا این آزمون اختلال اضطرابی را تشخیص می‌دهد؟

نه. این آزمون فقط اضطراب در موقعیت رقابت ورزشی را می‌سنجد.

چقدر طول می‌کشد؟

حدود پنج دقیقه برای ۱۵ جمله.

چند وقت یک بار تکرار کنم؟

در آغاز و پایان فصل یا پس از یک دورهٔ آموزش مهارت‌های روانی.

می‌توانم نتیجه را به مربی‌ام نشان دهم؟

بله. این کار به او کمک می‌کند آماده‌سازی را متناسب با شما بچیند.

یادآوری مهم

این آزمون ابزار خودشناسی و آماده‌سازی ورزشی است و جای ارزیابی روان‌شناس یا پزشک را نمی‌گیرد. اگر اضطراب شما به حملات وحشت، بی‌خوابی پایدار، پرهیز کامل از ورزش یا نشانه‌های جسمی شدید رسیده است، با روان‌شناس ورزشی یا بالینی مشورت کنید.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی