پرسشنامه نیازهای اساسی گلاسر

چرا یک نفر برای رفتنِ به یک مهمانی شلوغ لحظه‌شماری می‌کند و دیگری همان دعوت را بار سنگینی می‌داند؟ چرا برای یکی، مستقل بودن و تصمیم گرفتن بدون دخالت دیگران از هر چیزی مهم‌تر است، و برای دیگری، نزدیک بودن به آدم‌ها و احساس تعلق در اولویت است؟ ویلیام گلاسر، روان‌پزشک آمریکایی و بنیان‌گذار نظریهٔ انتخاب (Choice Theory)، پاسخ را در پنج نیاز اساسی و ذاتی انسان جست‌وجو کرد؛ نیازهایی که از بدو تولد در ژن‌های ما نوشته شده‌اند، اما شدت هرکدام از فردی به فرد دیگر تفاوت چشمگیری دارد.

پرسشنامهٔ نیازهای اساسی گلاسر دقیقاً همین را می‌سنجد: نه اینکه آیا این نیازها را دارید یا نه — چون طبق نظریهٔ انتخاب همهٔ انسان‌ها هر پنج نیاز را دارند — بلکه اینکه هرکدام در زندگی شما چه شدتی دارد.

پنج نیاز اساسی
۱. عشق و تعلق (Love & Belonging): نیاز به دوست داشتن و دوست داشته شدن، پذیرفته شدن از سوی دیگران و بودن در کنار آن‌ها.
۲. بقا (Survival): نیاز به امنیت، سلامت جسمانی، ثبات مالی و احتیاط در برابر خطر.
۳. آزادی (Freedom): نیاز به استقلال، انتخاب مسیر زندگی خود و رهایی از کنترل و دخالت دیگران.
۴. قدرت (Power): نیاز به توانمندی، پیشرفت، تأثیرگذاری بر دیگران و به‌رسمیت شناخته شدن.
۵. تفریح (Fun): نیاز به شادی، بازی، خنده و لذت بردن از لحظه.

این پرسشنامه ۲۵ گویه دارد که هر پنج گویه به یکی از این نیازها تعلق دارد. برای هر گویه، میزان نیاز خود را روی طیف پنج‌درجه‌ای (از «بسیار کم» تا «بسیار زیاد») مشخص می‌کنید. نمرهٔ هر نیاز از میانگین پنج گویهٔ مربوط به آن به‌دست می‌آید و در گزارش هم به‌صورت میانگین (۱ تا ۵) و هم نمرهٔ خام (۵ تا ۲۵) نمایش داده می‌شود.

چرا شناخت این پروفایل مهم است؟

طبق نظریهٔ انتخاب، بسیاری از رفتارهای ما — و بسیاری از تعارض‌های ما با دیگران، به‌ویژه در روابط نزدیک، خانواده و محل کار — ریشه در تفاوت شدت این نیازها دارد. کسی که نیاز قدرت بالایی دارد ممکن است با همسری که نیاز آزادی بالایی دارد دائماً درگیر کنترل و استقلال شود. کسی که نیاز تفریح پایینی دارد شاید همکار پرانرژی و شوخ‌طبعش را «غیرجدی» ببیند، بدون آنکه بداند این فقط یک تفاوت در نیاز اساسی است، نه یک نقص.

شناخت پروفایل پنج‌گانهٔ خودتان به شما کمک می‌کند بفهمید چرا برخی موقعیت‌ها شما را ارضا می‌کنند و برخی دیگر — حتی اگر از بیرون «خوب» به‌نظر برسند — احساس کمبود ایجاد می‌کنند. همچنین می‌توانید نیازهای اطرافیانتان را بهتر بشناسید و راه‌هایی بیابید که هر دو طرف رابطه، نیازهایشان را بدون تجاوز به نیاز دیگری برآورده کنند.

این پرسشنامه ابزار آموزشی و خودشناسی است، نه یک آزمون بالینی، و نیازی به «نمرهٔ خوب یا بد» ندارد؛ هر پروفایلی طبیعی و معتبر است.

دستورالعمل اجرا: ۲۵ گویه را با دقت بخوانید و بر اساس تجربهٔ واقعی زندگی‌تان — نه آنچه فکر می‌کنید «باید» باشد — پاسخ دهید. حدود هشت دقیقه زمان می‌برد.