تست جهت‌گیری مذهبی ROS-R | درونی و بیرونی

۱۴

سنجه علمی

۵

دقیقه

۹۹٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

این آزمون چیست

گوردون آلپورت و مایکل راس مقیاس جهت‌گیری مذهبی را سال ۱۹۶۷ در Journal of Personality and Social Psychology معرفی کردند. ریچارد گورساچ و سوزان مک‌فرسون سال ۱۹۸۹ در Journal for the Scientific Study of Religion نسخهٔ بازنگری‌شدهٔ I/E-Revised را با ۱۴ گویه منتشر کردند. همین ۱۴ جمله، فرم ROS-R این صفحه است.

در سنت آنان، جهت درونی یعنی دین هدف است و جهت بیرونی یعنی دین برای آرامش، امنیت یا دوستان به کار می‌رود. مقالهٔ ۱۹۶۷ به تعصب هم پرداخته بود، ولی این اجرا نمرهٔ تعصب نمی‌دهد. آنچه ذخیره شده یک جمع است، به‌علاوهٔ سه روایت: گرایش به دین درونی، گرایش به دین بیرونی، و پروفایل متعادل. این روایت‌ها خرده‌مقیاس عددی جدا نیستند.

همکار می‌پرسد چرا عصر را مرخصی خواسته‌اید. شاید مناسبت مذهبی است، شاید فقط خسته‌اید. این تست آن مکالمه را قضاوت نمی‌کند. می‌پرسد دینی که می‌شناسید بیشتر جهت زندگی شماست، یا بیشتر جاهای آرامش، امنیت و جمع دوستان را پر می‌کند. جواب را برای راضی کردن تیم ننویسید. خلوص را هم به کسی ثابت نکنید.

در زندگی مسلمان ایرانی، مسجد برای دیدار و دعا برای آرام شدن مسیرهای معمولی‌اند، نه نشانهٔ دورویی. سر کار هم همین انگیزه‌ها کنار ضرب‌الاجل، هنجار تیم و مرخصی می‌نشینند. عدد، درجهٔ صداقت شما نیست.

چه چیزهایی سنجیده می‌شود

هدف، دیدن انگیزهٔ پشت دین‌ورزی است نه مقدار شعائر و نه شایستگی شغلی. یک جمع نظری از ۱۴ تا ۷۰ دارید. دو ایده در جمله‌ها هست و گزارش با روایت، نه با دو نمره، آن‌ها را جدا می‌کند:

• درونی: دین به‌عنوان هدف؛ زندگی و نگاه کلی با باور تنظیم می‌شود.
• بیرونی: دین به‌عنوان راه آرامش، امنیت، یا بودن با دوستان و آشنایان.

چند جملهٔ بیرونی در کلید وارونه نیستند. پس موافقت با «مسجد برای دوستان» هم می‌تواند جمع را بالا ببرد، همان‌طور که موافقت با «زندگی‌ام بر پایهٔ دین است». برای همین یک عدد، درونی را از بیرونی جدا نمی‌کند و باید روایت گزارش را خواند. بیرونی بودن در این متن ریا نیست.

چهارده گویه روی طیف ۱ تا ۵ است. گویه‌های ۳، ۱۰ و ۱۴ معکوس‌اند تا مخالفت با جمله‌هایی که دین را از زندگی روزانه جدا می‌کنند، جمع را بالا ببرد. از نظر حسابی، کمینهٔ جمع ۱۴ و بیشینهٔ ۷۰ است.

پنجره‌های ذخیره‌شدهٔ نمرهٔ کل این‌هاست: ۱ تا ۲۶ پایین، ۲۷ تا ۵۲ متوسط، ۵۳ تا ۷۸ بالا، ۷۹ تا ۱۰۵ شدید. پنجرهٔ شدید کاملاً بالای سقف عملی ۷۰ نشسته و در عمل کسی آنجا قرار نمی‌گیرد. لبهٔ بالای «بالا» هم تا ۷۸ نوشته شده، در حالی که جمع از ۷۰ جلوتر نمی‌رود؛ پس بخش قابل دستیابیِ بالا همان ۵۳ تا ۷۰ است. پایین از ۱ شروع شده، ولی با این طیف جمع کمتر از ۱۴ ساخته نمی‌شود. روایت‌های درونی، بیرونی و متعادل جدا از این برچسب‌ها هستند و بازهٔ نمرهٔ مستقل ندارند.

برای چه کسی مناسب است؟

برای بزرگسالی که می‌خواهد انگیزهٔ دین‌ورزی خودش را بی‌قضاوت ببیند و نسبت آن را با قول کاری، هنجار تیم و مرخصی مناسبت روشن‌تر کند.

اگر دین در زندگی شما موضوعیتی ندارد، جمله‌های مسجد و دعا مصداق شخصی کمی دارند. این فرم ابزار گزینش اخلاقی نیرو نیست و برای نوجوان زیر سن کار طراحی نشده.

این آزمون چطور انجام می‌شود

چهارده سؤال را به ترتیب می‌خوانید و جواب می‌دهید. طیف از «کاملاً مخالفم (۱)» تا «کاملاً موافقم (۵)» است. جواب درست و غلطی در کار نیست؛ نزدیک‌ترین گزینه به تجربهٔ واقعی کافی است. بخش‌ها ممکن است پشت سر هم بیایند؛ لازم نیست خودتان حساب کنید هر جمله مال کدام نمره است.

تفسیر کاربردی

پایین تا متوسط و بالا، شدت جمع موافقت را وصف می‌کنند، بعد از وارونه شدن سه گویه. چون هم جمله‌های «دین هدف زندگی است» و هم جمله‌های «مسجد برای دوستان و دعا برای آرامش» می‌توانند جمع را بالا ببرند، بالا بودن به‌تنهایی یعنی درونی بودن نیست. شدید، ۷۹ تا ۱۰۵، در عمل خالی می‌ماند چون سقف پاسخ ۷۰ است.

روایت درونی یعنی دین برای شما بیشتر غایت است. روایت بیرونی یعنی آرامش، امنیت یا جمع دوستان در جمله‌ها پررنگ‌ترند و این در زندگی روزمرهٔ بسیاری از مسلمانان عادی است، نه برچسب نفاق. روایت متعادل یعنی هر دو رنگ در پاسخ‌ها هست. گزارش کامل را برای همین تفکیک بخوانید و یک عدد را هویت دینی خود ندانید.

راهنمای پاسخ‌دهی

چهارده جمله دربارهٔ انگیزهٔ دین‌ورزی است، نه شمارش تعداد نماز یا مسجد. برچسب میانی «نه موافق نه مخالف (۳)» است. دو سوی نزدیکش «مخالفم (۲)» و «موافقم (۴)» هستند و دو انتهای طیف «کاملاً مخالفم (۱)» و «کاملاً موافقم (۵)».

سه جمله، شمارهٔ ۳ و ۱۰ و ۱۴، در محاسبه وارونه می‌شوند چون فاصله گرفتن زندگی روزانه از دین را می‌گویند. شما همان موافقت واقعی را بزنید. مسجد رفتن برای دیدن آشنا و دعا برای آرام شدن در این فرهنگ عادی است؛ لازم نیست جواب را «معنوی‌تر» از آنچه هست بنویسید.

هیچ گزینه‌ای ریا یا خلوص را ثابت نمی‌کند. نزدیک‌ترین توصیف به انگیزهٔ خودتان کافی است. پاسخ‌دادن حدود شش دقیقه وقت می‌گیرد.

زمان

حدود پنج دقیقه وقت می‌خواهد. ارزشش به این است که وسطش سراغ کار دیگری نروید.

محدودیت‌ها

جمع واحد، دو انگیزه را قاطی می‌کند و سه گویهٔ معکوس فقط جمله‌های فاصله‌گیری از دین را برمی‌گردانند، نه همهٔ جمله‌های اجتماعی را. پنجرهٔ شدید قابل دستیابی نیست و لبهٔ ذخیرهٔ بعضی بازه‌ها بیرون از ۱۴ تا ۷۰ است. هنجار جمعیتی ایرانی این‌جا ادعا نشده.

صداقت، تعصب، یا کیفیت همکار بودن سنجیده نمی‌شود. مقالهٔ کلاسیک به تعصب مربوط بود، ولی این اجرا آن سازه را نمره نمی‌دهد.

این فرم انگیزهٔ دین‌ورزی را برای خودشناسی وصف می‌کند و مرجع قضاوت اخلاقی، گزینش نیرو، یا مشاورهٔ تخصصی دینی و روان‌شناختی نیست. روایت بیرونی را ریا نخوانید.

از این نتیجه برای استخدام، ارتقا یا ارزیابی عملکرد استفاده نکنید. اگر تعارض ایمان و کار فرساینده شده، با فرد متخصص حرف بزنید. پنجرهٔ شدید هم که بالاتر از سقف نمره است، مبنای هیچ قضاوتی نیست.

کاربرد در تحصیل و کار

انگیزهٔ ایمان وقتی به کار مربوط می‌شود که با قول، هنجار جمع و وقت آزاد تماس پیدا کند.

قول تحویل و تعهد شخصیهنجار پوشش تیممرخصی عید و مناسبتنوبت عصر و نماز جماعتهمکار با باور متفاوتمدیر و گفت‌وگوی بی‌قضاوتماه شلوغ تقویم دینیمرز وظیفه و مناسک

مربی و واحد انسانی تنها اگر خودتان برگه را بیاورید آن را می‌بینند. بردن این انگیزه به جلسهٔ جذب، ترفیع یا کارنامه ممنوع است، چون بیرونی خواندن کسی را به ریا ترجمه می‌کند و این ترجمه غلط است. در تیم، هنجار پوشش، غذا و وقت نماز موضوع توافق جمع است نه مسابقهٔ خلوص.

سؤالات متداول

تست ROS-R چه چیزی را دربارهٔ انگیزهٔ دین می‌سنجد؟

انگیزهٔ جهت‌گیری مذهبی را می‌سنجد: دین به‌عنوان هدف، در برابر دین برای آرامش، امنیت یا دوستان، به‌علاوهٔ یک جمع کلی.

حجم این فرم چقدر است و چند دقیقه باید کنار بگذارم؟

چهارده جمله است و حدود شش دقیقه طول می‌کشد.

بالا بودن جمع ROS-R، و پنجرهٔ شدید، خوب است یا بد؟

بالا به‌خودی‌خود خوب یا بد نیست، چون هم انگیزهٔ درونی و هم برخی جمله‌های بیرونی جمع را بالا می‌برند. پنجرهٔ شدید بالاتر از سقف ۷۰ است و کسی در آن قرار نمی‌گیرد. برش رسمی اخلاقی وجود ندارد.

گزینش یا مدیر مستقیم انگیزهٔ دینی من را می‌بیند؟

خیر. مدیر و گزینش این پاسخ را نمی‌بینند، مگر خودتان گزارش را بدهید.

انگیزهٔ دینی را برای غربال استخدام، ارتقا یا نمرهٔ عملکرد به کار می‌برند؟

نه. انگیزهٔ دینی ابزار غربال استخدام، ارتقای رتبه یا نمرهٔ عملکرد نیست.

تفاوت آن با جهت‌گیری لنسکی چیست؟

لنسکی باور، دعای شخصی، مشارکت در نهاد و حلقهٔ هم‌کیش را وصف می‌کند؛ اینجا سؤال اصلی این است که دین هدف است یا برای آرامش و جمع به کار می‌رود.

انگیزهٔ دینی را هر چند ماه یک بار دوباره ببینم؟

شش ماه فاصله بگذارید، مگر مهاجرت، سوگ یا جمع مذهبی تازه واقعاً انگیزه را تکان داده باشد.

چرا گویه‌های ۳ و ۱۰ و ۱۴ معکوس‌اند؟

چون فاصله گرفتن زندگی روزانه از دین را می‌گویند و با برگردان، مخالفت با آن فاصله جمع را بالا می‌برد.

بیرونی یعنی ریاکارم؟

نه. مسجد برای دیدار و دعا برای آرام شدن در زندگی مسلمان ایرانی عادی است و این فرم آن را نفاق نمی‌نامد.

پنجرهٔ شدید چرا در گزارش هست؟

چون در داده تا ۱۰۵ ثبت شده، ولی بیشینهٔ عملی جمع ۷۰ است و در عمل کسی به ۷۹ تا ۱۰۵ نمی‌رسد.

ترکیب با سایر ابزارها

فرم لنسکی روی همین سامانه چهار ایدهٔ باور، نیایش، نهاد و حلقهٔ نزدیک را کنار هم می‌گذارد و انگیزهٔ هدف در برابر وسیله را جدا نمی‌سنجد؛ کنار هم، تصویر کامل‌تر از عدد تنهاست. رضایت از انعطاف برنامهٔ روتاوزن به درد تنظیم مرخصی مناسبت و وقت نماز می‌خورد. شاخص HSE هم اگر فشار شیفت با این تنظیم گره خورده باشد، حال محیط کار را جدا نشان می‌دهد.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

زمان‌بندی تکرار

انگیزه معمولاً فصل‌به‌فصل عوض نمی‌شود. فاصلهٔ حدود شش ماه، یا بعد از یک تغییر بزرگ مثل مهاجرت، سوگ، یا عوض شدن جمع مذهبی، کافی است. شروع یک شیفت تازه به‌تنهایی دلیل تکرار فوری نیست، مگر آنکه نسبت شما با وقت عبادت واقعاً عوض شده باشد. تکرار هفتهٔ بعد بیشتر یاد جواب قبلی است.

ملاحظات فرهنگی و حریم خصوصی

مسجد برای خیلی از ایرانی‌ها هم عبادت است و هم دیدار فامیل و همسایه، و دعا در دل‌تنگی یک عادت آشناست. اگر این‌ها را خودبه‌خود «دین وسیله‌ای» و آن را هم ریا بخوانیم، زندگی معمولی را بد فهمیده‌ایم. سر کار، مرخصی مناسبت و وقت نماز موضوع هماهنگی است نه بازجویی انگیزه.

جزئیات پاسخ در حساب شما می‌ماند و برای مدیر یا گزینش فرستاده نمی‌شود، مگر گزارش را خودتان به کسی بدهید.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی