مقیاس بی‌ادبی در محیط کار کورتینا (WIS) — ۷ گویه

کسی حرف‌تان را نصفه‌کاره قطع می‌کند، ایده را نادیده می‌گیرد، یا با لحنی کمی تحقیرآمیز حرف می‌زند. هیچ‌کدام فریاد و تهدید نیست، برای همین اغلب اسمی رویش نمی‌گذارید؛ ولی اگر سال‌ها تکرار شود، احترام روزمره فرسوده می‌شود.

مقیاس بی‌ادبی در محیط کار کورتینا همین رفتارهای کم‌شدت و مبهم را می‌شمارد: آنچه از سوی سرپرست یا همکار، در پنج سال اخیر، به شما رسیده است. دربارهٔ شخصیت شما حکم نمی‌دهد و نمی‌گوید شما خودتان با دیگران چگونه رفتار کرده‌اید.

شمردن همین موقعیت‌های کوچک کمک می‌کند مبهم ماندنشان به عادت تبدیل نشود.

مقیاس بی‌ادبی در محیط کار (Workplace Incivility Scale، WIS) را لیلیا کورتینا، ویکی مگلی، جیل ویلیامز و رجینا لنگهوت سال ۲۰۰۱ در Journal of Occupational Health Psychology، جلد ۶، شمارهٔ ۱، صفحات ۶۴ تا ۸۰ منتشر کردند. در متن اصلی، پرسش این است که در پنج سال گذشته آیا از سوی سرپرست یا همکار در چنین موقعیت‌هایی بوده‌اید.

هفت گویه یک سازه را می‌سازند: تجربهٔ بی‌ادبی کم‌شدت که هنجار احترام متقابل را نادیده می‌گیرد، بدون آنکه الزاماً قصد آزار در آن روشن باشد. نمره میانگین ۰ تا ۴ است. این فرم غربال بالینی آزار یا ابزار حقوقی توهین نیست.

هدف، دیدن فراوانی تجربهٔ بی‌ادبی در محیط کار است: رفتار کم‌شدت و اغلب مبهم از طرف مافوق یا همکار، مثل کوچک شمرده شدن، کم‌توجهی به حرف شما، یا اظهارنظر تحقیرآمیز. فقط یک نمرهٔ کلی با عنوان «تجربهٔ بی‌ادبی در محیط کار» از میانگین هفت گویه گزارش می‌شود.

بازهٔ مرجع همان پنج سال گذشته است و طرف مقابل سرپرست یا همکار است، نه مشتری و نه خانواده. این نمره شدت یک تشخیص روان‌پزشکی را نشان نمی‌دهد؛ فقط می‌گوید چنین تجربه‌ای چقدر تکرار شده است.

بالا رفتن میانگین شایستگی یا «پوست‌کلفتی» شما را نشان نمی‌دهد.

هیچ‌کدام از هفت گویه وارونه نمی‌شود. هر پاسخ از ۰ («هرگز») تا ۴ («بارها و بارها») است و نمره میانگین همان هفت پاسخ است، پس دامنهٔ عملی ۰ تا ۴ است نه جمع.

سه پنجره روی هم می‌افتند و برش انحصاری نیستند: ۰ تا ۰ «بدون تجربه»، ۰ تا ۱ «گاه‌به‌گاه» و ۱ تا ۴ «مکرر». میانگین صفر در پنجرهٔ اول و نیز روی لبهٔ پنجرهٔ دوم است و میانگین ۱ بین گاه‌به‌گاه و مکرر مشترک است. قاعدهٔ شیوع این است که اگر حتی یک گویه دست‌کم ۱ باشد، یعنی قدری بی‌ادبی تجربه شده. نقطهٔ برش بالینی رسمی وجود ندارد. میانگین بالاتر یعنی تکرار بیشتر این تجربه، نه عملکرد بهتر.

برای شاغلان بزرگسالی که می‌خواهند دلخوری‌های کوچک ولی تکرارشونده با سرپرست یا همکار را به عدد تبدیل کنند. مدیرانی که فرهنگ احترام را برای خودشان مرور می‌کنند هم می‌توانند، به شرط آنکه نتیجهٔ افراد را نخواهند.

اگر پنج سال اخیر شاغل نبوده‌اید، یا فقط رابطه با مشتری را در ذهن دارید، این میانگین با تعریف اصلی مقیاس جور درنمی‌آید.

در سطح شخصی، میانگین کمک می‌کند ببینید بی‌احترامی کم‌شدت را هرگز ندیده‌اید، گاه‌به‌گاه بوده، یا الگوی تکرارشونده شده است.

کوچ یا کارشناس منابع انسانی فقط با رضایت خودتان می‌تواند از این عدد برای گفت‌وگو دربارهٔ احترام روزمره استفاده کند. گذاشتن آن در پروندهٔ جذب یا ارزشیابی ممنوع است.

اگر تیم، داوطلبانه و بی‌نام، الگو را یکجا ببیند، می‌شود دربارهٔ لحن جلسه‌ها حرف زد. نمرهٔ یک نفر را نباید به همکار خاصی نسبت داد یا ابزار مواخذه کرد.

میانگین نزدیک ۴ یعنی در پنج سال گذشته، کوچک شمرده شدن، بی‌توجهی یا لحن تحقیرآمیز از سوی مافوق یا همکار برایتان آشنا و پرتکرار بوده. این شایستگی شما را کم نمی‌کند؛ فشار محیط را نشان می‌دهد.

میانگین صفر یعنی هیچ‌کدام از هفت موقعیت را گزارش نکرده‌اید. اگر فقط یکی دو گویه روی «یکی دو بار» باشد، قاعدهٔ شیوع می‌گوید قدری تجربه وجود دارد، هرچند میانگین هنوز پایین بماند.

چون پنجره‌ها هم‌پوشان‌اند، عدد لب مرز را با هر دو برچسب بخوانید. گزارش جای بررسی حقوقی توهین یا تشخیص آزار سازمانی را نمی‌گیرد.

گزارش، فراوانی را توصیف می‌کند و مقصر یک نفر را نام نمی‌برد.

هنجار ایرانی منتشرشده‌ای برای این هفت گویه در این نسخه نیست و سه پنجره بالینی نیستند. حال این هفته، یک درگیری تازه، یا سخت‌گیری در نام‌گذاری «بی‌ادبی» می‌تواند میانگین را بالا یا پایین ببرد.

مقیاس رفتار خودتان با دیگران، قلدری شدید، یا آزار قانونی را جدا نمی‌سنجد. بالا بودن عدد هویت شما را خراب نمی‌کند و پایین بودن آن هم ثابت نمی‌کند محیط همیشه محترمانه بوده؛ فقط همین هفت موقعیت را پوشش می‌دهد.

طردشدگی فریس کنار گذاشته شدن را می‌سنجد، نه لحن تحقیرآمیز و بی‌توجهی روزمره. انحراف بنت و رابینسون رفتار خود پاسخ‌دهنده را می‌شمارد، در حالی که WIS کاری است که دیگران با شما کرده‌اند. استرس شغلی پارکر فشار کلی نقش را می‌بیند و شاخص HSE چند بُعد محیط را، پس از معکوس‌سازی، طوری می‌خواند که عدد بالاتر مساعدتر است؛ آن را با فراوانی بی‌ادبی قاطی نکنید.

بی‌ادبی انباشته با عوض شدن تیم، مدیر یا محل کار جابه‌جا می‌شود. چون بازهٔ اصلی پنج سال است، تکرار ماهانه بی‌معناست. فاصلهٔ حدود شش تا دوازده ماه، یا حدود سه ماه پس از جابه‌جایی جدی، برای مقایسه کافی است.

اگر فقط یک حادثهٔ تازه در ذهن دارید، صبر کنید تا چند هفته بگذرد و بعد عدد را با دورهٔ قبلی مقایسه کنید.

در بسیاری از سازمان‌های ایرانی، صراحت لهجه با بی‌احترامی قاطی می‌شود و انتقاد از مافوق گران تمام می‌شود؛ برای همین ممکن است بعضی موقعیت‌ها را دیر «بی‌ادبی» بنامید. سلسله‌مراتب را هنگام خواندن عدد در نظر بگیرید، بی‌آنکه تجربهٔ خودتان را انکار کنید.

پاسخ‌ها پیش مدیر یا واحد منابع انسانی نمی‌رود، مگر خودتان بخواهید نشانشان دهید. ترس از تلافی نباید شما را به پر کردن این فرم مجبور کند.

WIS فقط برای شناخت فراوانی بی‌ادبی کم‌شدت در کار است و جای مشاورهٔ حقوقی، روان‌شناسی یا رسیدگی به آزار را نمی‌گیرد. اگر امنیتتان در محل کار تهدید می‌شود به مرجع مسئول یا متخصص مراجعه کنید. معدل بی‌ادبی سند جذب، رتبه‌بندی کارایی یا ترفیع اداری نیست. نام بردن از یک همکار خاص هم از این هفت جمله برنمی‌آید.