مقیاس اضطراب ورزشی اسمیت، اسمول و شوتز (SAS)، فرم ۲۱ جمله‌ای

۲۱

سنجه علمی

۵

دقیقه

۱۴۸٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

نمونه گزارش آزمون

نگاهی کلی به آنچه در پایان خواهید دید

مشاهده ←

مقدمه

تقریباً همهٔ ورزشکاران پیش از مسابقه چیزی از اضطراب را تجربه می‌کنند: دل‌آشوبه، تپش قلب، فکرهای نگران‌کننده یا حواس‌پرتی. برای برخی این تجربه انرژی‌بخش است و برای برخی مانع اجرای خوب.

مقیاس اضطراب ورزشی نشان می‌دهد شما معمولاً چقدر و به چه شکلی اضطراب رقابتی را تجربه می‌کنید. دانستن این الگو نخستین قدم برای تبدیل اضطراب از مانع به سوخت عملکرد است، چون هر شکل از اضطراب راهکار ویژهٔ خودش را دارد. برای مثال، ورزشکاری که بیشتر اضطراب بدنی دارد از تمرین‌های تنفس و آرام‌سازی سود می‌برد، در حالی که ورزشکاری که بیشتر نگران است، از کار روی فکرها و انتظارات بهرهٔ بیشتری می‌برد.

معرفی آزمون

مقیاس اضطراب ورزشی را رونالد اسمیت، فرانک اسمول و رابرت شوتز از دانشگاه واشنگتن و دانشگاه بریتیش کلمبیا در سال ۱۹۹۰ در مجلهٔ پژوهش اضطراب منتشر کردند. آن‌ها در چهار مطالعه روی نمونه‌های مختلف ورزشکار، سه بُعد اضطراب بدنی، نگرانی و به‌هم‌ریختگی تمرکز را با تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی به دست آوردند.

این مقیاس یکی از پرکاربردترین ابزارهای سنجش اضطراب صفتی ویژهٔ ورزش در جهان است. در سال ۲۰۰۶ همین گروه نسخهٔ پانزده‌جمله‌ای تازه‌ای منتشر کردند، اما فرمی که این‌جا می‌بینید، فرم اصلی بیست‌ویک‌جمله‌ای سال ۱۹۹۰ است.

هدف و سنجش

هدف این ابزار سنجش اضطراب صفتی رقابتی است؛ یعنی گرایش پایدار شما به تجربهٔ اضطراب در موقعیت‌های ورزشی رقابتی. این با اضطراب لحظه‌ای یک روز خاص فرق دارد.

مقیاس سه جنبه را می‌سنجد: اضطراب بدنی، مثل تنش عضلات و تپش قلب؛ نگرانی، مثل ترس از عملکرد ضعیف و ناامید کردن دیگران؛ و به‌هم‌ریختگی تمرکز، یعنی وقتی عصبی بودن توجه را از بازی جدا می‌کند. گزارش بر نمرهٔ کل هر ۲۱ جمله تکیه دارد و الگوی سه بُعد را هم توضیح می‌دهد.

ساختار و نمره‌گذاری

این مقیاس ۲۱ جمله دارد که هر کدام از ۱ تا ۴ نمره می‌گیرد و هیچ جمله‌ای معکوس نیست. اضطراب بدنی نه جمله دارد، یعنی جمله‌های ۱، ۴، ۸، ۱۱، ۱۲، ۱۵، ۱۷، ۱۹ و ۲۱. نگرانی هفت جمله دارد، یعنی ۳، ۵، ۹، ۱۰، ۱۳، ۱۶ و ۱۸. به‌هم‌ریختگی تمرکز پنج جمله دارد، یعنی ۲، ۶، ۷، ۱۴ و ۲۰.

نمرهٔ کل جمع همهٔ جمله‌هاست و بین ۲۱ تا ۸۴ قرار می‌گیرد؛ نمرهٔ بالاتر یعنی اضطراب بیشتر. سطح‌بندی گزارش سه‌گانه است: ۲۱ تا ۴۲، ۴۳ تا ۶۳ و ۶۴ تا ۸۴. این مرزها بر پایهٔ دامنهٔ پاسخ‌ها تعیین شده‌اند، چون سازندگان نقطهٔ برش رسمی منتشر نکرده‌اند.

مخاطبان

این مقیاس برای ورزشکاران نوجوان و بزرگسالی طراحی شده است که در رقابت‌های ورزشی شرکت می‌کنند؛ از سطح باشگاهی و مدرسه‌ای تا سطح ملی و حرفه‌ای، در ورزش‌های فردی و تیمی.

مربیان، روان‌شناسان ورزشی و والدین ورزشکاران هم می‌توانند از نتیجه برای فهم بهتر نیازهای ورزشکار استفاده کنند. برای کودکان زیر دوازده سال، نسخهٔ تازه‌تر پانزده‌جمله‌ای که با زبان ساده‌تر نوشته شده، مناسب‌تر است.

کاربرد در ورزش و زندگی

نتیجهٔ این مقیاس در چند موقعیت به کار می‌آید:

پیش از شروع فصل، برای شناخت نیازهای ذهنی ورزشکار.وقتی عملکرد مسابقه با عملکرد تمرین فاصلهٔ زیادی دارد.برای انتخاب مهارت‌های ذهنی مناسب، مثل آرام‌سازی یا تمرکز.برای گفت‌وگوی بهتر میان ورزشکار و مربی.پیش از رقابت‌های بزرگ، مثل مسابقه‌های قهرمانی کشوری.پس از بازگشت از آسیب، وقتی اضطراب رقابتی تغییر کرده است.برای پیگیری اثر آموزش مهارت‌های روانی در طول فصل.

در همهٔ این موقعیت‌ها، نتیجه نقطهٔ شروع گفت‌وگوست، نه حکم نهایی.

کاربرد سازمانی و تیمی

باشگاه‌ها، تیم‌های ملی و مدرسه‌های ورزشی می‌توانند از این مقیاس برای شناسایی ورزشکارانی استفاده کنند که از آموزش مهارت‌های روانی بیشترین بهره را می‌برند. اجرای آن در آغاز و پایان فصل، اثر برنامه‌های آموزشی را نشان می‌دهد.

نتیجه‌ها باید محرمانه بمانند و فقط با رضایت ورزشکار در اختیار مربی قرار گیرند. این مقیاس نباید مبنای انتخاب یا کنار گذاشتن بازیکن باشد، چون اضطراب بالا قابل‌آموزش و مدیریت است و به‌تنهایی پیش‌بینی‌کنندهٔ قطعی عملکرد نیست.

تفسیر کاربردی

نمرهٔ ۲۱ تا ۴۲ نشان می‌دهد اضطراب رقابتی معمولاً کم است و کمتر مانع عملکرد می‌شود. نمرهٔ ۴۳ تا ۶۳ یعنی اضطراب به‌طور محسوس حضور دارد و با مهارت‌های ذهنی به‌خوبی مدیریت‌پذیر است. نمرهٔ ۶۴ تا ۸۴ نشان می‌دهد اضطراب رقابتی شدید است و سرمایه‌گذاری روی مهارت‌های روانی برای شما بسیار ارزشمند است.

این سطح‌بندی بر پایهٔ دامنهٔ پاسخ‌ها ساخته شده، نه بر پایهٔ هنجار جهانی یا نقطهٔ برش رسمی؛ هنجار ایرانی منتشرشده‌ای برای این فرم پیدا نشد. جمع جداگانهٔ سه بُعد کمک می‌کند ببینید اضطراب شما بیشتر بدنی است، فکری یا تمرکزی. در یکی از مطالعه‌های سازندگان، بُعد تمرکز با افت عملکرد در طول فصل همراه بود.

محدودیت‌ها

این ابزار خودگزارشی است و به صداقت و خودآگاهی پاسخ‌دهنده بستگی دارد. برخی ورزشکاران، به‌ویژه در محیط‌هایی که اضطراب با ضعف یکی دانسته می‌شود، ممکن است اضطراب خود را کمتر از واقع گزارش کنند.

مقیاس شدت اضطراب را می‌سنجد، نه این‌که اضطراب برای شما مفید است یا مضر؛ دو ورزشکار با نمرهٔ یکسان ممکن است تجربهٔ متفاوتی داشته باشند. پژوهش دان و همکاران در سال ۲۰۰۰ نشان داد دو جمله از بُعد تمرکز در برخی نمونه‌ها بار عاملی ضعیف‌تری دارند. این مقیاس اختلال اضطرابی را تشخیص نمی‌دهد.

ترکیب با سایر ابزارها

برای تصویر کامل‌تر، این مقیاس را می‌توان کنار سیاههٔ اضطراب رقابتی حالتی، که اضطراب پیش از یک مسابقهٔ خاص را می‌سنجد، و ابزارهای سنجش اعتمادبه‌نفس ورزشی، کمال‌گرایی و مهارت‌های مقابله‌ای به کار برد.

ترکیب این نتایج نشان می‌دهد اضطراب شما با چه عواملی همراه است. مثلاً اگر اضطراب بالا با کمال‌گرایی شدید همراه باشد، کار روی انتظارات از خود نخستین قدم مناسب است؛ اگر با اعتمادبه‌نفس پایین همراه باشد، تجربه‌های موفق تدریجی اولویت دارند.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

زمان‌بندی تکرار

چون این مقیاس اضطراب صفتی را می‌سنجد، تغییرات آن تدریجی است. برای دیدن اثر آموزش مهارت‌های ذهنی، فاصلهٔ هشت تا دوازده هفته مناسب است.

اجرا در آغاز فصل، میانهٔ فصل و پیش از رقابت‌های بزرگ، تصویری از تغییرات اضطراب در طول سال ورزشی می‌دهد. پس از آسیب یا تغییر سطح رقابت، مثلاً ورود به تیم ملی، تکرار آن مفید است، چون موقعیت تازه ممکن است الگوی اضطراب را تغییر دهد.

ملاحظات فرهنگی و حریم خصوصی

در فرهنگ ورزشی ما، گاهی اضطراب نشانهٔ ضعف یا کم‌غیرتی شمرده می‌شود و ورزشکاران از گفتنش پرهیز می‌کنند. این مقیاس فرصتی است تا بدون قضاوت، تجربهٔ خود را بشناسید. اضطراب در همهٔ سطوح ورزش، حتی در میان قهرمانان المپیک، وجود دارد.

پاسخ‌های شما محرمانه است و فقط برای ساختن گزارش شما به کار می‌رود. اگر تصمیم دارید نتیجه را با مربی، خانواده یا روان‌شناس در میان بگذارید، این انتخاب کاملاً با شماست.

پرسش‌های رایج

این مقیاس چند جمله دارد؟

فرم اصلی ۲۱ جمله دارد که سه بُعد اضطراب را می‌سنجد.

آیا اضطراب همیشه برای عملکرد بد است؟

نه. سطح متوسطی از برانگیختگی برای بسیاری از ورزشکاران مفید است.

چرا جمله‌ها دربارهٔ حال معمول من در رقابت‌هاست، نه آخرین مسابقه؟

چون این مقیاس گرایش پایدار شما را می‌سنجد، نه حال یک روز خاص.

آیا جملهٔ معکوس دارد؟

خیر. همهٔ جمله‌ها در یک جهت نمره می‌گیرند.

هنجار ایرانی دارد؟

هنجار ایرانی منتشرشده‌ای برای این فرم پیدا نشد و سطح‌بندی بر پایهٔ دامنهٔ پاسخ‌هاست، نه هنجار.

آیا نتیجه تشخیص پزشکی است؟

خیر. این ابزار برای خودشناسی و برنامه‌ریزی آموزش ذهنی است.

برای کودکان مناسب است؟

برای کودکان زیر دوازده سال، نسخهٔ پانزده‌جمله‌ای ساده‌تر مناسب‌تر است.

چطور اضطرابم را کم کنم؟

با تمرین منظم مهارت‌هایی مثل تنفس، آرام‌سازی، خودگویی و روال پیش از اجرا.

سلب مسئولیت

این مقیاس ابزار خودشناسی و آموزشی است و جای ارزیابی روان‌شناس یا پزشک را نمی‌گیرد. اگر اضطراب شما به زندگی روزمره، خواب یا روابط سرایت کرده یا حملات ترس شدید دارید، با روان‌شناس بالینی یا روان‌پزشک مشورت کنید.

اگر احساس ناامیدی شدید یا فکر آسیب به خود دارید، فوراً با اورژانس اجتماعی ۱۲۳ یا صدای مشاور ۱۴۸۰ تماس بگیرید.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی