غربال مصرف الکل، دخانیات و مواد (ASSIST نسخهٔ ۳)

تا ۷۱

پرسش

۱۰

دقیقه

۱۴۸٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

این آزمون چیست

این غربال، فرم فارسی «آزمون غربال‌گری مصرف الکل، دخانیات و مواد» (ASSIST) نسخهٔ ۳٫۰ است که گروه کاری ASSIST سازمان جهانی بهداشت برای گفت‌وگوی مراقبت اولیه ساخته است (WHO ASSIST Working Group, 2002؛ Humeniuk و همکاران، ۲۰۰۸؛ راهنمای نسخهٔ ۳٫۰، ۲۰۱۰). گویه‌ها، ترتیب، طیف پاسخ، وزن گزینه‌ها و برش‌ها از همین نسخهٔ منتشرشده گرفته شده است. نتیجه به‌جای یک عدد کلی، برای هر ماده جداگانه سطح خطر نشان می‌دهد.

چه چیزهایی سنجیده می‌شود

• مصرف در طول زندگی: کدام یک از ده گروه ماده را دست‌کم یک بار (غیرپزشکی) مصرف کرده‌اید. این بخش فهرست غربال است و سطح خطر نیست.
• برای هر ماده‌ای که در غربال مصرف آن را گزارش کرده‌اید، در سه ماه گذشته: دفعات مصرف، میل یا اشتیاق شدید، مشکلات سلامتی، اجتماعی، قانونی یا مالی، و ناتوانی در انجام کارهای روزمره.
• برای همان مواد، در طول زندگی: نگرانی اطرافیان و تلاش ناموفق برای کم کردن مصرف.
• ده گروه ماده: دخانیات، الکل، کانابیس، کوکائین، محرک‌های آمفتامینی، مواد استنشاقی، آرام‌بخش‌ها و قرص‌های خواب‌آور، توهم‌زاها، مخدرات و مواد دیگر.
• یک پرسش جدا دربارهٔ تزریق که در نمرهٔ هیچ ماده‌ای نمی‌آید و برای همه پرسیده می‌شود.

این آزمون برای چه کسانی است

مناسب بزرگسالان ۱۸ سال و بالاتر که می‌خواهند مصرف الکل، دخانیات یا مواد خود را در سه ماه گذشته مرور کنند، پیش از گفت‌وگو با پزشک، روان‌شناس یا مشاور. برای زیر ۱۸ سال این فرم ساخته نشده است. اگر همین حالا در بحران یا مسمومیت هستید، این صفحه جای کمک فوری نیست؛ با اورژانس یا یک متخصص تماس بگیرید.

این آزمون چطور انجام می‌شود

پرسش‌ها یکی‌یکی نمایش داده می‌شوند و با پاسخ شما سازگار می‌شوند. نخست برای هر ده گروه ماده می‌پرسد در طول زندگی مصرف کرده‌اید یا نه. سپس پرسش‌های پیگیری فقط برای موادی که مصرف کرده‌اید می‌آید: در سه ماه گذشته، دفعات مصرف، میل شدید، مشکلات، کنار ماندن کارهای روزمره؛ و در طول زندگی، نگرانی اطرافیان و تلاش برای کم کردن مصرف. برای دخانیات، پرسش پنجم طبق راهنمای WHO نمایش داده نمی‌شود. در پایان، پرسش تزریق برای همه می‌آید. شمار کل گویه‌ها به پاسخ‌های غربال بستگی دارد و حداکثر ۷۱ است. پیشرفت ذخیره می‌شود و گزارش بلافاصله ساخته می‌شود.

گزارش شما چه چیزهایی دارد

برای هر ماده یک نمرهٔ درگیری و سطح خطر «پایین»، «متوسط» یا «بالا» طبق برش‌های منتشرشدهٔ سازمان جهانی بهداشت گزارش می‌شود. برای همهٔ مواد، خطر بالا ۲۷ و بیشتر است. بیشینهٔ نمرهٔ ممکن ۳۹ است؛ برای دخانیات بیشینه ۳۱ است چون پرسش پنجم پرسیده نمی‌شود. برای الکل ۰ تا ۱۰ پایین، ۱۱ تا ۲۶ متوسط و ۲۷ و بیشتر بالا؛ برای دخانیات و بقیهٔ مواد ۰ تا ۳ پایین، ۴ تا ۲۶ متوسط و ۲۷ و بیشتر بالا. پاسخ پرسش تزریق جدا نشان داده می‌شود. گزارش، تشخیص یا برچسب نمی‌دهد و فقط سطح درگیری گزارش‌شده را در سه ماه گذشته نشان می‌دهد.

چگونه آماده شوید

در جای خصوصی و بدون حضور دیگران پاسخ دهید تا راحت و صادق باشید. پیش از شروع به سه ماه گذشته فکر کنید. پاسخ‌ها محرمانه‌اند و فقط برای ساختن گزارش خودتان به کار می‌روند.

زمان

زمان به تعداد مواد مصرف‌شده بستگی دارد؛ معمولاً حدود ۱۰ دقیقه، در یک نوبت و بدون عجله. حداکثر ۷۱ پرسش است.

محدودیت‌ها

• خودگزارشی است و به حال امروز، فهم پرسش و تمایل به نشان دادن تصویر مطلوب بستگی دارد؛ آزمایش سم‌شناسی نیست.
• برش‌ها همان برش‌های بین‌المللی راهنمای سازمان جهانی بهداشت است و برش ایرانی جداگانه‌ای برای این فرم در دست نیست.
• سطح خطر بالا حکم درمان اجباری یا تشخیص وابستگی نیست و سطح پایین بی‌خطری قطعی نیست.
• طبق راهنمای WHO پرسش پنجم برای دخانیات نمره ندارد؛ همین پرسش نشان داده می‌شود ولی در جمع دخانیات نمی‌آید، پس سقف نمرهٔ دخانیات ۳۱ و سقف سایر مواد ۳۹ است.
• در گروه «مواد دیگر» مشخص نمی‌شود چه ماده‌ای مدنظر است.
• یک بار اجرا، شخصیت یا صلاحیت را ثابت نمی‌کند.

کاربرد در تحصیل و کار

فقط با رضایت و در برنامهٔ سلامت یا مشاورهٔ اعتیاد معنا دارد، نه برای گزینش پنهان. این آزمون صلاحیت شغلی، گواهینامه یا مجوز صادر نمی‌کند و تصمیم‌های اداری یا حقوقی از روی آن گرفته نمی‌شود.

کاربرد در محیط کار و سازمان

در سازمان فقط با رضایت آگاهانه و برای بازخورد سلامت به کار می‌رود، نه برای استخدام یا اخراج. نتیجهٔ فردی محرمانه می‌ماند و به مدیر تحویل داده نمی‌شود مگر خودتان بخواهید.

تفسیر کاربردی

نمرهٔ بالاتر یعنی درگیری گزارش‌شدهٔ بیشتر با همان ماده در سه ماه گذشته. هر ماده جدا خوانده می‌شود: الکل آستانهٔ پایین متفاوتی از بقیهٔ مواد دارد و دو ماده می‌توانند هم‌زمان در سطح‌های متفاوت باشند. اگر سطح متوسط یا بالا دیدید، همان را به‌عنوان آغاز یک گفت‌وگو با متخصص بگیرید.

ترکیب با سایر ابزارها

کنار آزمون AUDIT برای الکل و کنار مسیر تکانشگری در همین سامانه می‌تواند تصویر کامل‌تری بدهد.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

زمان‌بندی تکرار

پس از تغییر مصرف یا چند ماه پس از یک مداخلهٔ کوتاه؛ فرم دربارهٔ سه ماه گذشته می‌پرسد و تکرار زودتر همان دوره را دوباره می‌سنجد.

ملاحظات فرهنگی و حریم خصوصی

نام ماده‌ها و مثال‌ها به فارسی و برای بافت ایران روشن شده‌اند، بی‌آنکه معنای پرسش عوض شود. پاسخ‌ها محرمانه است و برای تبلیغ یا تصمیم پنهان به کار نمی‌رود. اگر گفتن مصرف سخت است، همان را در گفت‌وگو با متخصص بگویید؛ این فرم جای بازجویی نیست.

پرسش‌های متداول

این آزمون چه چیزی را می‌سنجد؟

میزان مصرف و پیامدهای مصرف ده گروه ماده در سه ماه گذشته، با نمرهٔ جدا برای هر ماده. چند سؤال دارد و چقدر طول می‌کشد؟ شمار گویه‌ها متغیر است و به پاسخ غربال بستگی دارد؛ حداکثر ۷۱ گویه و معمولاً حدود ۱۰ دقیقه. نمرهٔ بالاتر یعنی چه؟ درگیری گزارش‌شدهٔ بیشتر با آن ماده و سطح خطر بالاتر روی برش راهنمای WHO. آیا این آزمون تشخیص می‌دهد؟ خیر. تشخیص نمی‌دهد و برچسبی نمی‌سازد؛ فقط سطح خطر گزارش‌شده را نشان می‌دهد. چرا برای دخانیات پرسش پنجم نمره ندارد؟ چون در راهنمای WHO این پرسش برای دخانیات کدگذاری نمی‌شود. برای ماده‌ای که مصرف نکرده‌ام چه می‌شود؟ پرسش‌های پیگیری آن ماده نمایش داده نمی‌شود؛ نیازی نیست برای مادهٔ مصرف‌نشده گزینهٔ «هرگز» را در پرسش‌های پیگیری بزنید. آیا داروی تجویزشده حساب می‌شود؟ نه؛ فقط مصرف غیرپزشکی. نتیجه را به چه کسی نشان بدهم؟ اگر نگران حال خود هستید، با روان‌شناس یا پزشک در میان بگذارید. این نتیجه به‌تنهایی تصمیم نمی‌سازد.

سلب مسئولیت

این آزمون ابزار خودشناسی و غربال است و جایگزین تشخیص، درمان یا ارزیابی متخصص نیست و برچسب تشخیصی نمی‌دهد. اگر نگران مصرف، رانندگی، خواب یا حال روانی خود هستید با متخصص واجد شرایط صحبت کنید. منبع: گروه کاری ASSIST سازمان جهانی بهداشت، نسخهٔ ۳٫۰.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی