شاخص ارتباط حل مسئله خانواده (FPSC)

هر خانواده‌ای گاهی با مشکل و اختلاف روبه‌رو می‌شود. آنچه خانواده‌ها را از هم متمایز می‌کند، لزوماً نبودن اختلاف نیست، بلکه شیوه‌ای است که هنگام اختلاف با هم حرف می‌زنند. این گزارش نگاهی ساده و دوستانه به همین شیوه است.

این شاخص را مک‌کوبین و همکارانش در سال ۱۹۸۸ ساختند تا نشان دهند خانواده‌ها هنگام مشکل بیشتر با حمایت و شنیدن به هم نزدیک می‌شوند یا با تنش از هم فاصله می‌گیرند. متن فارسی عبارت‌ها ترجمه‌ای امانت‌دار است و برای آن نسخهٔ فارسی اعتبارسنجی‌شده‌ای در دست نیست.

گزارش برای آشنایی با الگوی گفت‌وگوی خانواده و پیدا کردن چند گام کوچک است. از آن نمی‌توان برای قضاوت دربارهٔ اعضای خانواده، تصمیم‌های بزرگ یا مقایسه با دیگران استفاده کرد، و جای گفت‌وگوی واقعی میان اعضا را نمی‌گیرد.

گزارش سه بخش دارد. نمرهٔ کل از ۰ تا ۳۰ است و تصویری کلی از سازنده بودن گفت‌وگوی خانواده می‌دهد. مقیاس ارتباط تأییدگر (حمایتی)، با پنج عبارت و دامنهٔ ۰ تا ۱۵، به احترام، شنیدن و نزدیکی در گفت‌وگو می‌پردازد. مقیاس ارتباط آتش‌افروز (تنش‌زا)، نیز با پنج عبارت و دامنهٔ ۰ تا ۱۵، به فریاد، تلخی و بالا گرفتن تنش مربوط است و نمرهٔ بالاتر در آن یعنی تنش بیشتر. هر مقیاس سه بازه دارد که سه قسمت تقریباً مساوی از دامنهٔ نمره‌اند: پایین، میانی و بالا. این بازه‌ها از طرف سازندگان ابزار تعیین نشده‌اند و فقط برای سازمان‌دهی خواندن گزارش به کار رفته‌اند.

نتیجه را آرام بخوانید و آن را مثل آیینه‌ای کوچک ببینید، نه حکم. یک نکته را انتخاب کنید که با تجربهٔ شما می‌خواند و اگر فضای امنی دارید، دربارهٔ آن با یکی از اعضای خانواده حرف بزنید. اگر گفت‌وگو دربارهٔ مشکل برای شما ناامن است، لازم نیست آن را مطرح کنید.

نمرهٔ کل بالاتر یعنی ارتباط خانواده در زمان مشکل سازنده‌تر دیده می‌شود، و نمرهٔ مقیاس تنش‌زا بالاتر یعنی تنش و تلخی بیشتر. چون حد برش منتشرشده‌ای وجود ندارد، بازه‌های پایین، میانی و بالا فقط سه قسمت مساوی‌اند و نمی‌توان آن‌ها را برچسبی بالینی دانست. این ابزار یک خودگزارشی کوتاه است و تشخیص نیست؛ هیچ نمره‌ای دربارهٔ ارزش خانواده یا نیت کسی چیزی نمی‌گوید و برچسب نمی‌زند. در خانواده‌ای که تنش زیاد دارد هم ممکن است لحظه‌های مهربانی باشد، و در خانواده‌ای با نمرهٔ سازنده هم گاهی صدا بالا می‌رود.

ده عبارت فقط تصویر کوتاهی از گفت‌وگوی خانواده می‌دهد و برداشت شما ممکن است با برداشت دیگران فرق کند. حال‌وهوای روز پاسخ‌گویی هم می‌تواند اثر بگذارد. پس نتیجه را تصویر یک لحظه و یک دیدگاه بدانید.

این گزارش را می‌توانید کنار گفت‌وگو با اعضای خانواده، یادداشت‌های شخصی و در صورت تمایل مشورت با یک مشاور خانواده بگذارید. هر منبع بخشی از تصویر را روشن می‌کند و هیچ‌کدام به‌تنهایی کامل نیست؛ پس بهتر است از همه با هم بهره ببرید.

اگر پس از چند ماه یا بعد از تغییری مهم در خانواده دوباره پاسخ دهید، شاید نتیجه فرق کند. این تفاوت می‌تواند بازتاب تغییر روابط و شرایط زندگی باشد و لزوماً نگران‌کننده نیست؛ آن را با کنجکاوی بخوانید.

شیوهٔ ابراز ناراحتی، بلند صحبت کردن یا سکوت در فرهنگ‌ها و خانواده‌ها معنای متفاوتی دارد. عبارت‌ها ترجمه‌اند و ممکن است برای برخی خانواده‌ها آشنا نباشند، پس نتیجه را با زمینهٔ زندگی و باورهای خانوادگی خود بسنجید.

این گزارش آموزشی است و جای تشخیص، درمان یا مشاورهٔ حضوری را نمی‌گیرد. اگر کسی در خانه در معرض خطر است یا احساس ناامنی شدید دارید، با اورژانس ۱۱۵ یا اورژانس اجتماعی ۱۲۳ تماس بگیرید و در جای امن بمانید؛ اگر زیر هجده سال دارید، با یک بزرگسال مورد اعتماد یا مشاور مدرسه صحبت کنید.