خودکارآمدی برای یادگیری و عملکرد، خرده‌مقیاس پرسشنامهٔ راهبردهای انگیزشی یادگیری (MSLQ)

این هشت جمله خرده‌مقیاس خودکارآمدی برای یادگیری و عملکرد از پرسشنامهٔ راهبردهای انگیزشی یادگیری است که پل پینتریچ، دیوید اسمیت، ترزا گارسیا و ویلبرت مک‌کیچی در دانشگاه میشیگان ساختند. دستنامهٔ پرسشنامه در ۱۹۹۱ منتشر شد و به‌طور آزاد در دسترس است. پرسشنامهٔ کامل ۸۱ جمله و پانزده خرده‌مقیاس دارد و از پرکاربردترین ابزارهای سنجش انگیزه و راهبردهای یادگیری دانشجویان در جهان است.
دستنامه داده‌های ۳۸۰ دانشجو را از ۳۷ کلاس در چهارده حوزهٔ درسی گزارش کرده است. در این داده‌ها، پایایی این خرده‌مقیاس ۰٫۹۳ بود که بالاترین پایایی در کل پرسشنامه است، و همبستگی آن با نمرهٔ پایانی درس ۰٫۴۱. سازندگان عمداً هنجار عمومی منتشر نکردند، چون پرسشنامه برای سنجش در سطح یک درس طراحی شده است.

برخی درس‌ها را با این حس شروع می‌کنیم که از پسشان برمی‌آییم و برخی را با تردید. این حس، که روان‌شناسان آن را خودکارآمدی می‌نامند، بر اینکه چقدر تلاش می‌کنیم، در برابر مطلب سخت چقدر دوام می‌آوریم و چه روش‌هایی برای مطالعه انتخاب می‌کنیم اثر می‌گذارد.
این خرده‌مقیاس کوتاه کمک می‌کند ببینید باورتان به توانایی‌تان در یک درس مشخص چه وضعی دارد و کدام بخش‌های درس بیشترین تردید را برایتان ایجاد می‌کنند.

هدف این خرده‌مقیاس، توصیف باور شما به توانایی‌تان در یک درس مشخص است: اینکه چقدر مطمئنید مفهوم‌های پایه و مطالب دشوار آن را می‌فهمید، تکلیف‌ها و امتحان‌هایش را خوب انجام می‌دهید، مهارت‌هایش را یاد می‌گیرید و نتیجهٔ خوبی می‌گیرید. سازندگان این خرده‌مقیاس را ترکیبی از دو جنبهٔ انتظار می‌دانند: انتظار موفقیت در عملکرد و قضاوت دربارهٔ توانایی تسلط بر کار.
نتیجه ابزاری برای خودشناسی، برنامه‌ریزی مطالعه و گفت‌وگو با استاد یا مشاور است، نه سنجش توانایی واقعی یا هوش.

خرده‌مقیاس ۸ جمله دارد که همه با طیف هفت‌درجه‌ای پاسخ داده می‌شوند. هیچ جمله‌ای معکوس نیست و نمرهٔ بالاتر همیشه یعنی اطمینان بیشتر. نمرهٔ کل جمع هشت پاسخ است و از ۸ تا ۵۶ تغییر می‌کند. دستنامه نمره را به‌صورت میانگین جمله‌ها گزارش می‌کند؛ برای تبدیل، جمع را بر ۸ تقسیم کنید.
نتیجه در سه سطح گزارش می‌شود که بر پایهٔ معنای طیف تعیین شده‌اند: پایین از ۸ تا ۳۱، یعنی میانگین کمتر از نقطهٔ میانی ۴؛ متوسط از ۳۲ تا ۴۳؛ و بالا از ۴۴ تا ۵۶، یعنی میانگین ۵٫۵ یا بیشتر. مرز سطح بالا نزدیک میانگین نمونهٔ اصلی است که ۵٫۴۷ بود.

این خرده‌مقیاس برای دانشجویان کاردانی، کارشناسی و تحصیلات تکمیلی و نیز دانش‌آموزان سال‌های پایانی دبیرستان مناسب است. شرط استفاده این است که پاسخ‌دهنده درسی مشخص را در ذهن داشته باشد. برای کودکان و نوجوانان کم‌سن‌تر، ابزارهای ویژهٔ همان سن مناسب‌ترند.
خرده‌مقیاس برای دانشجویان همهٔ رشته‌ها، از علوم پایه و مهندسی تا علوم انسانی و هنر، قابل استفاده است، چون جمله‌ها به محتوای خاصی وابسته نیستند و فقط به درسی که در ذهن دارید اشاره می‌کنند.

هشت سؤال را به ترتیب می‌خوانید و جواب می‌دهید. طیف از «۱، اصلاً دربارهٔ من درست نیست» تا «۷، کاملاً دربارهٔ من درست است» است. جواب درست و غلطی در کار نیست؛ نزدیک‌ترین گزینه به تجربهٔ واقعی کافی است.

در تفسیر، علاوه بر نمرهٔ کل، به تک‌تک جمله‌ها نگاه کنید. چهار جمله دربارهٔ فهمیدن‌اند، از مفهوم‌های پایه تا دشوارترین مطالب؛ دو جمله دربارهٔ انتظار نتیجه‌اند؛ و دو جمله دربارهٔ انجام تکلیف و یادگیری مهارت. فاصلهٔ میان این گروه‌ها نشان می‌دهد گره اصلی در فهم است یا در تبدیل فهم به نمره.
نمرهٔ پایین یعنی در حال حاضر تردید بر اطمینان می‌چربد و بهتر است از کوچک‌ترین بخش روشن درس شروع کنید. نمرهٔ متوسط پایه‌ای از اطمینان با بخش‌هایی نیازمند کار است. نمرهٔ بالا اطمینان قوی است که بهتر است با نمونه سؤال واقعی آزموده شود. این گروه‌بندی جمله‌ها فقط کمکی برای خواندن نتیجه است و خرده‌مقیاس جداگانه نیست.

در ادامه هشت جمله دربارهٔ یک درس آمده است. پیش از شروع، یک درس مشخص را که اکنون می‌گذرانید یا به‌تازگی گذرانده‌اید در نظر بگیرید و همهٔ جمله‌ها را دربارهٔ همان درس پاسخ دهید. برای هر جمله، عددی از ۱ تا ۷ انتخاب کنید: ۱ یعنی اصلاً دربارهٔ من درست نیست، ۷ یعنی کاملاً دربارهٔ من درست است و عددهای میانی یعنی کم‌وبیش درست است. پاسخ درست یا غلط وجود ندارد؛ تا جای ممکن دقیق پاسخ دهید.

حدود چهار دقیقه وقت می‌خواهد. ارزشش به این است که وسطش سراغ کار دیگری نروید.

این خرده‌مقیاس باور را می‌سنجد، نه توانایی را؛ رابطهٔ آن با نمرهٔ درس واقعی اما متوسط است. نتیجه به درسی که در ذهن داشتید و زمان پاسخ دادن بستگی دارد و ممکن است در درس دیگر یا در زمان دیگر متفاوت باشد. دستنامه هنجار نمی‌دهد و داده‌های آن از دانشجویان آمریکایی در ۱۹۹۰ است؛ هنجار ایرانی برای این خرده‌مقیاس در دست نیست و سطح‌ها بر پایهٔ طیف پاسخ تعیین شده‌اند. ترجمهٔ جمله‌ها از متن انگلیسی دستنامه انجام شده است. این ابزار برای تشخیص هیچ مشکل روان‌شناختی ساخته نشده است.

این خرده‌مقیاس ابزاری برای خودشناسی و گفت‌وگوی آموزشی است و تشخیص روان‌شناختی نمی‌دهد. نتیجه نباید مبنای گزینش، ارزشیابی یا تصمیم‌های رسمی تحصیلی باشد. اگر ناامیدی، فشار شدید یا بی‌خوابی پایدار دارید، با مرکز مشاورهٔ دانشگاه یا یک متخصص سلامت روان صحبت کنید؛ در بحران، اورژانس اجتماعی ۱۲۳ یا اورژانس ۱۱۵ در دسترس‌اند.

برای تصویری کامل‌تر، می‌توان این خرده‌مقیاس را با خرده‌مقیاس‌های دیگر همان پرسشنامه، مثل ارزش تکلیف، اضطراب امتحان و مدیریت زمان و محیط مطالعه، یا با ابزارهای سنجش اضطراب امتحان و اهمال‌کاری تحصیلی همراه کرد. در نمونهٔ اصلی، خودکارآمدی با اضطراب امتحان رابطهٔ منفی داشت؛ دیدن هر دو کنار هم نشان می‌دهد تردید با نگرانی همراه است یا نه.

چون باور به توانایی با تجربه تغییر می‌کند، تکرار پس از چهار تا شش هفته، یا در آغاز و پایان ترم، مفید است. برای مقایسه، هر بار همان درس را در نظر بگیرید.

در برخی فرهنگ‌ها، از جمله فرهنگ ما، ابراز اطمینان به توانایی خود ممکن است خودستایی تعبیر شود و پاسخ‌دهنده آگاهانه یا ناآگاهانه پاسخ‌هایش را پایین بیاورد. یادآوری اینکه پرسشنامه فقط برای خودشناسی است، به پاسخ صادقانه کمک می‌کند. نتیجه اطلاعات شخصی است و نباید بدون رضایت با استاد، خانواده یا دیگران به اشتراک گذاشته شود.