مقیاس خودکارآمدی جسمانی (PSE، ۲۲ جمله)

۲۲

سنجه علمی

۶

دقیقه

۱۴۸٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

نمونه گزارش آزمون

نگاهی کلی به آنچه در پایان خواهید دید

مشاهده ←

مقدمه

بدن ما فقط وسیلهٔ انجام کارها نیست؛ بخشی از چیزی است که دیگران می‌بینند و ما از راه آن با دنیا ارتباط می‌گیریم. بعضی‌ها به سرعت، قدرت و چابکی خود اعتماد دارند و در جمع، با صدا، خنده و اندامشان راحت‌اند. بعضی دیگر در یکی از این دو جنبه یا هر دو تردید دارند.

این آزمون کمک می‌کند ببینید باورتان به بدن در این دو جنبه چگونه است. نتیجه می‌تواند نقطهٔ شروعی برای انتخاب فعالیت‌های بدنی مناسب، فکر کردن به نگاه دیگران و ساختن رابطه‌ای آرام‌تر با بدن باشد.

معرفی آزمون

مقیاس خودکارآمدی جسمانی (Physical Self-Efficacy Scale، PSE) را ریچارد رایکمن، مایکل رابینز، بیلی تورنتون و پگی کانترل در سال ۱۹۸۲ در مجلهٔ Journal of Personality and Social Psychology منتشر کردند. پایهٔ نظری آن مفهوم خودکارآمدی آلبرت بندوراست؛ یعنی باور فرد به اینکه می‌تواند کاری را با موفقیت انجام دهد.

سازندگان دو عامل جدا اما مرتبط یافتند: توانایی جسمانی ادراک‌شده و اطمینان در نمایش جسمانی خود. پایایی درونی گزارش‌شده ۰٫۸۵ برای بخش توانایی، ۰٫۷۵ برای بخش نمایش و ۰٫۸۲ برای کل مقیاس است. این مقیاس از آن زمان در پژوهش‌های روان‌شناسی ورزش، تصویر بدن و سلامت به کار رفته است. متن جمله‌ها و کلید نمره‌گذاری از بازنشرهای ثانویهٔ مقیاس گرفته شده و ترجمهٔ فارسی کار خود سایت است.

یکی از ویژگی‌های این مقیاس آن است که اطمینان به بدن را در زندگی روزمره می‌سنجد، نه در یک رشتهٔ ورزشی خاص. به همین دلیل، کسی که هرگز ورزش حرفه‌ای نکرده هم می‌تواند به همهٔ جمله‌ها پاسخ معناداری بدهد.

هدف و سنجش

هدف این آزمون سنجش باور شما به بدنتان در دو جنبه است. بخش نخست، توانایی جسمانی ادراک‌شده، با ۱۰ جمله دربارهٔ سرعت، قدرت، چابکی، واکنش‌ها و توانایی ورزشی است. بخش دوم، اطمینان در نمایش جسمانی، با ۱۲ جمله دربارهٔ راحتی با صدا، خنده، اندام، طرز ایستادن و حضور بدنی در برابر دیگران است.

این آزمون ۲۲ جمله دارد و نمرهٔ کل آن تصویری کلی از خودکارآمدی جسمانی شما می‌دهد. میانگین هر بخش هم نشان می‌دهد کدام جنبه قوی‌تر است.

ساختار و نمره‌گذاری

آزمون ۲۲ جمله دارد و هر جمله شش گزینه: کاملاً مخالفم، مخالفم، تا حدی مخالفم، تا حدی موافقم، موافقم و کاملاً موافقم. یازده جمله منفی نوشته شده‌اند؛ مثل «نمی‌توانم تند بدوم». نمرهٔ این جمله‌ها معکوس می‌شود تا عدد بالاتر همیشه به معنای اطمینان بیشتر باشد.

هر جمله نمره‌ای بین ۱ تا ۶ می‌گیرد و نمرهٔ کل بین ۲۲ تا ۱۳۲ است. گزارش سه بازه دارد: ۲۲ تا ۵۸ (کم)، ۵۹ تا ۹۵ (متوسط) و ۹۶ تا ۱۳۲ (زیاد). این بازه‌ها سه بخش مساوی دامنهٔ پاسخ‌اند، نه هنجار ایرانی یا جهانی.

جمله‌های بخش توانایی: ۱، ۲، ۴، ۶، ۸، ۱۲، ۱۳، ۱۹، ۲۱ و ۲۲. بقیهٔ جمله‌ها به بخش نمایش تعلق دارند.

برای چه کسی مناسب است؟

این آزمون برای کسانی مناسب است که می‌خواهند رابطهٔ خود با بدنشان را بهتر بشناسند؛ چه ورزشکار باشند، چه نه. نسخهٔ این سایت برای ۱۶ سال به بالا تنظیم شده است؛ یعنی نوجوانان بزرگ‌تر و بزرگسالان می‌توانند به آن پاسخ دهند. یکی از جمله‌ها دربارهٔ رابطهٔ جنسی است؛ اگر پاسخ دادن به آن برایتان ناخوشایند است، می‌توانید آزمون را کنار بگذارید.

اگر اکنون با بیماری جدی، آسیب تازه یا نگرانی شدید دربارهٔ ظاهر روبه‌رو هستید، بهتر است نتیجه را با متخصص در میان بگذارید.

در چه موقعیت‌هایی به کار می‌آید؟

این آزمون در موقعیت‌های زیر به کار می‌آید:

پیش از شروع یک برنامهٔ ورزشی تازه، برای شناختن باورهای خود دربارهٔ بدنوقتی حس می‌کنید در جمع با اندام یا صدایتان راحت نیستیدپس از بهبودی از آسیب یا بیماری، برای دیدن تغییر اطمینان به بدنبرای گفت‌وگو با مربی، فیزیوتراپیست یا روان‌شناس دربارهٔ تصویر بدنبرای مقایسهٔ اطمینان خود پیش و پس از یک دورهٔ فعالیت بدنیبرای خودشناسی و فکر کردن به نقش بدن در زندگی روزمره

این آزمون جایگزین ارزیابی پزشک، مربی یا روان‌شناس نیست.

کاربرد در مشاوره و درمان

روان‌شناسان ورزش و سلامت می‌توانند از نتیجه برای شناختن تفاوت میان باور به توانایی و راحتی در حضور اجتماعی استفاده کنند. فیزیوتراپیست‌ها و مربیان هم ممکن است پیش و پس از یک دورهٔ توان‌بخشی یا تمرین، از آن برای گفت‌وگو دربارهٔ اطمینان مراجع به بدنش کمک بگیرند.

در کارهای گروهی، نتیجهٔ ناشناس می‌تواند به طراحی فعالیت‌هایی کمک کند که برای افراد کم‌اطمینان‌تر هم امن و خوشایند باشد.

تفسیر کاربردی

نمرهٔ کل تصویری کلی می‌دهد، اما میانگین دو بخش گویاتر است. جمع هر بخش را بر تعداد جمله‌هایش تقسیم کنید تا میانگینی بین ۱ تا ۶ به دست آید و دو میانگین را با هم مقایسه کنید.

برای نمونه (مثال فرضی)، دو نفر با نمرهٔ کل ۸۰ ممکن است یکی در توانایی بدنی بسیار مطمئن اما در جمع معذب باشد و دیگری در جمع راحت اما به توان بدنی‌اش بی‌اعتماد. این دو به پیشنهادهای متفاوتی نیاز دارند.

اگر میانگین یکی از دو بخش به‌طور محسوس پایین‌تر است، همان بخش جای مناسبی برای شروع تغییر است. برای بخش توانایی، فعالیت‌های بدنی کوچک و قابل‌دستیابی معمولاً کمک می‌کنند؛ برای بخش نمایش، حضور تدریجی در موقعیت‌های اجتماعی که در آن‌ها احساس امنیت دارید، ممکن است مفیدتر باشد. نمرهٔ کل بالا هم به معنای نبود هیچ نقطهٔ ضعفی نیست؛ جمله‌هایی را که پایین‌ترین پاسخ را گرفته‌اند جداگانه نگاه کنید.

محدودیت‌ها

برای نمرهٔ کل هنجار جمعیتی در دست نیست و بازه‌ها فقط تقسیم دامنهٔ پاسخ‌اند. جمله‌ها در دههٔ ۱۹۸۰ در آمریکا نوشته شده‌اند و برخی، مثل جمله‌های مربوط به رابطهٔ جنسی یا مخالفت با افراد درشت‌اندام، ممکن است در فرهنگ ما متفاوت فهمیده شوند. این سایت از نسخهٔ فارسی اعتباریابی‌شده‌ای استفاده نمی‌کند و ترجمهٔ جمله‌ها کار خود سایت است.

این مقیاس باور را می‌سنجد، نه آمادگی جسمانی واقعی را. برای سنجش آمادگی، آزمون‌های بدنی زیر نظر متخصص لازم است.

پاسخ‌ها ممکن است تحت تأثیر حال و هوای روز پاسخ‌دهی یا تمایل به نشان دادن تصویری خوب از خود باشند. اگر نتیجه با تجربهٔ شما جور درنمی‌آید، آن را با آنچه در زندگی روزمره می‌بینید مقایسه کنید.

ترکیب با سایر ابزارها

برای تصویر کامل‌تر، این مقیاس را می‌توان کنار ابزارهای سنجش تصویر بدن، عزت نفس و میزان فعالیت بدنی به کار برد. ثبت چندهفته‌ای فعالیت‌های بدنی و احساس پس از آن‌ها هم می‌تواند نتیجهٔ آزمون را با تجربهٔ واقعی شما مقایسه کند.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

زمان‌بندی تکرار

باور به بدن با تجربه تغییر می‌کند. تکرار آزمون پس از دو تا سه ماه فعالیت منظم، پس از بهبودی از آسیب یا پس از تغییر مهمی در زندگی می‌تواند نشان دهد این باور چگونه تغییر کرده است.

برای مقایسه، به تغییر میانگین هر بخش بیش از تغییر چند نمره‌ای در نمرهٔ کل توجه کنید.

ملاحظات فرهنگی و حریم خصوصی

در فرهنگ ایرانی، دربارهٔ اندام و ظاهر افراد در جمع‌های خانوادگی زیاد صحبت می‌شود و انتظارها از بدن زنان و مردان گاهی متفاوت است. این زمینه ممکن است بر پاسخ‌های بخش نمایش اثر بگذارد. یکی از جمله‌ها دربارهٔ رابطهٔ جنسی است و پاسخ‌های شما محرمانه می‌ماند.

سؤالات متداول

این آزمون چند جمله دارد؟

۲۲ جمله، که پاسخ دادن به آن حدود شش دقیقه طول می‌کشد.

آیا باید ورزشکار باشم تا آزمون را بدهم؟

نه. این آزمون باور هر کسی به بدنش را می‌سنجد.

آیا نمرهٔ بالا یعنی آمادگی جسمانی‌ام عالی است؟

نه لزوماً. این آزمون باور را می‌سنجد، نه توان واقعی را.

چرا بعضی جمله‌ها منفی‌اند؟

تا پاسخ‌های بی‌دقت نمرهٔ گمراه‌کننده‌ای نسازند؛ نمرهٔ آن‌ها معکوس می‌شود.

آیا نمره با هنجار مقایسه می‌شود؟

نه. بازه‌ها سه بخش مساوی دامنهٔ ۲۲ تا ۱۳۲ هستند.

میانگین هر بخش را چطور حساب کنم؟

جمع جمله‌های هر بخش را بر تعداد جمله‌هایش تقسیم کنید.

آیا نسخهٔ فارسی معتبر وجود دارد؟

این سایت از نسخهٔ فارسی اعتباریابی‌شده‌ای استفاده نمی‌کند؛ ترجمه کار خود سایت است.

اگر نتیجه نگرانم کرد چه کنم؟

با روان‌شناس یا پزشک صحبت کنید یا با صدای مشاور ۱۴۸۰ تماس بگیرید.

سلب مسئولیت

این آزمون ابزار خودشناسی آموزشی است و جای ارزیابی پزشک، فیزیوتراپیست یا روان‌شناس را نمی‌گیرد. نتیجه بر پایهٔ ترجمه‌ای اعتباریابی‌نشده و بازه‌هایی است که هنجار نیستند. در شرایط بحرانی با اورژانس ۱۱۵ یا اورژانس اجتماعی ۱۲۳ تماس بگیرید.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی