تست جهت‌گیری مذهبی ROIS | ایمان و مشارکت

۱۴

سنجه علمی

۱۰

دقیقه

۹۹٬۰۰۰

تومان

ورود و شروع کاوش درون

برای شرکت در آزمون ابتدا وارد شوید

این آزمون چیست

این فرم در سنت پژوهش گرهارد لنسکی است؛ کتاب The Religious Factor در سال ۱۹۶۱ تمایزهایی میان باور (ارتدوکسی)، دیانت شخصی، مشارکت سازمانی و مشارکت اجتماعی گذاشت و این چهار را جهت‌گیری‌های جداگانه دانست، نه اجزای یک نمرهٔ واحد. عنوان کوتاه روی این صفحه ROIS است و ۱۴ جمله با طیف پنج‌درجه‌ای موافقت دارد؛ لنسکی این ابعاد را با پرسش‌های مصاحبه‌ای می‌سنجید و این صفحه آن‌ها را به شکل جمله‌های موافقت درآورده است. سازندهٔ جداگانه‌ای غیر از سنت لنسکی برای این صفحه معرفی نشده است.

گزارش برای هر بُعد نمرهٔ جداگانه می‌دهد. گویهٔ وارونه در کلید نیست.

نوبت عوض می‌شود و شما می‌خواهید نماز را به یک فاصلهٔ خلوت بین دو تحویل شیفت برسانید. همکار کناری از سنت دیگری است و هیچ‌کدام قرار نیست ایمان دیگری را نمره بدهد. سؤال کاری این صحنه ساده است: برنامه چطور جا باز می‌کند، نه اینکه چه کسی مؤمن‌تر است.

تست ROIS در سنت کتاب The Religious Factor اثر گرهارد لنسکی (۱۹۶۱) می‌پرسد جهت‌گیری مذهبی شما بیشتر در باور دیده می‌شود، در دعای شخصی، در شرکت در جمع و انجمن، یا در این که نزدیکان هم‌کیش باشند. هر کدام از این چهار بُعد نمرهٔ جداگانهٔ خودش را دارد و جمع کلی گزارش نمی‌شود. از این عددها برای استخدام کسی استفاده نمی‌شود.

چه چیزهایی سنجیده می‌شود

هدف، توصیف جهت‌گیری و مشارکت مذهبی است، نه داوری اخلاقی و نه پیش‌بینی عملکرد شغل. چهار بُعد جداگانه گزارش می‌شوند:

• باور و ارتدوکسی: جمله‌هایی دربارهٔ خدا، زندگی پس از مرگ و پذیرش آموزه.
• دیانت شخصی: دعا، و پرسیدن اینکه خدا در تصمیم روز چه می‌خواهد.
• مشارکت سازمانی: شرکت در مراسم و فعالیت انجمن مذهبی.
• مشارکت اجتماعی: همسر، بستگان، دوستان و روابط اصلی هم‌کیش.

کنار هم دیدن این چهار نمره نشان می‌دهد وزن تصویر بیشتر روی کدام بُعد است؛ چون لنسکی آن‌ها را جهت‌گیری‌های جدا می‌دانست، جمع کلی ساخته نمی‌شود.

چهارده گویه با طیف ۱ (کاملاً مخالفم) تا ۵ (کاملاً موافقم) پاسخ داده می‌شوند و هیچ گویه‌ای وارونه نمی‌شود. هر بُعد جمع گویه‌های خودش است:

• ارتدوکسی اعتقادی: گویه‌های ۱ تا ۶ (۶ تا ۳۰)؛ پایین ۶ تا ۱۳، متوسط ۱۴ تا ۲۱، بالا ۲۲ تا ۳۰.
• دیانت‌ورزی: گویه‌های ۷ و ۸ (۲ تا ۱۰)؛ پایین ۲ تا ۴، متوسط ۵ تا ۷، بالا ۸ تا ۱۰.
• مشارکت سازمانی: گویه‌های ۹ و ۱۰ (۲ تا ۱۰)؛ پایین ۲ تا ۴، متوسط ۵ تا ۷، بالا ۸ تا ۱۰.
• مشارکت اجتماعی: گویه‌های ۱۱ تا ۱۴ (۴ تا ۲۰)؛ پایین ۴ تا ۹، متوسط ۱۰ تا ۱۴، بالا ۱۵ تا ۲۰.

این بازه‌ها تقسیم توصیفی دامنهٔ هر بُعدند، نه هنجار جمعیتی یا برش بالینی.

برای چه کسی مناسب است؟

برای بزرگسالی که می‌خواهد بداند ایمان و مشارکت مذهبی‌اش بیشتر در باور است، در دعا، در جمع عبادی، یا در حلقهٔ خانوادگی و دوستان، و این تصویر با برنامهٔ کار چه تماسی دارد.

اگر جمله‌های خدا، آخرت یا مراسم با جهان شما بی‌ربط است، جمع پایین بیشتر ناهمخوانی مضمون است تا یک ویژگی شغلی. این فرم برای گزینش نیرو ساخته نشده است.

این آزمون چطور انجام می‌شود

چهارده سؤال را به ترتیب می‌خوانید و جواب می‌دهید. طیف از «کاملاً مخالفم (۱)» تا «کاملاً موافقم (۵)» است. جواب درست و غلطی در کار نیست؛ نزدیک‌ترین گزینه به تجربهٔ واقعی کافی است. بخش‌ها ممکن است پشت سر هم بیایند؛ لازم نیست خودتان حساب کنید هر جمله مال کدام نمره است.

تفسیر کاربردی

هر بُعد را جداگانه بخوانید. پایین یعنی موافقت کم با جمله‌های آن بُعد، متوسط یعنی تصویر مخلوط و بالا یعنی بیشتر جمله‌های آن بُعد را تأیید کرده‌اید. هیچ‌کدام رتبهٔ اخلاقی یا درجهٔ شایستگی شغلی نیست.

مقایسهٔ چهار نمره می‌گوید وزن زندگی مذهبی شما بیشتر روی کدام بُعد است. ارتدوکسی بالا یعنی باورها برجسته‌ترند، دیانت‌ورزی بالا یعنی دعا و پرسش از خواست خدا پررنگ‌تر است، مشارکت سازمانی بالا یعنی مراسم و انجمن جلوترند، و مشارکت اجتماعی بالا یعنی همسر و خویشان و دوستان هم‌کیش بخش اصلی تصویرند. اگر نمره‌ها نزدیک هم باشند، هیچ بُعدی به‌تنهایی غالب نیست. دو بُعد میانی فقط دو جمله دارند، پس یک پاسخ می‌تواند نمرهٔ آن‌ها را جابه‌جا کند.

راهنمای پاسخ‌دهی

چهارده جمله دربارهٔ باور، دعا، حضور در جمع مذهبی و حلقهٔ نزدیکان می‌بینید. درجه‌ها با عدد داخل پرانتز مشخص‌اند. سمت مخالفت «کاملاً مخالفم (۱)» و «مخالفم (۲)» است. وسط «نه موافق نه مخالف (۳)» است. سمت موافقت «موافقم (۴)» و «کاملاً موافقم (۵)» است.

بعضی جمله‌ها باور همین حالا را می‌پرسند و جملهٔ مربوط به مراسم، سال گذشته را در نظر دارد. اگر شیفتی هستید، حضور در نماز یا مراسم را همان‌طور که واقعاً با برنامهٔ کار جور شده علامت بزنید، نه آن‌طور که آرزو می‌کنید دیده شود. هیچ جمله‌ای در کلید وارونه نیست.

این برگه آزمون فضیلت نیست و جواب مورد قبول عمومی ندارد. نزدیک‌ترین درجه به زندگی خودتان را بزنید. معمولاً بین پنج تا هفت دقیقه وقت می‌گذارد.

زمان

برای این نسخه حدود ده دقیقه زمان گذاشته شده است. راهنمای اول صفحه را هم در همین وقت حساب کنید.

محدودیت‌ها

نمره‌ها خودگزارش موافقت‌اند و حال این هفته یا فشار اجتماعی برای «جواب پسندیده» می‌تواند آن‌ها را تکان بدهد. لنسکی این ابعاد را با مصاحبه می‌سنجید و این فرم نسخهٔ موافقت‌محور آن است؛ هنجار منتشرشده‌ای برای این بازه‌ها وجود ندارد. دیانت‌ورزی و مشارکت سازمانی هر کدام فقط دو گویه دارند و دقتشان محدود است. شیوع دینداری در ایران از این صفحه به دست نمی‌آید و آماری این‌جا ساخته نشده.

تقوا، صداقت کاری، یا سازگاری با تیم مستقیم سنجیده نمی‌شود. بالا بودن یک نمره، دلیل سپردن مسئولیت نیست و پایین بودنش هم دلیل کنار گذاشتن کسی از یک نقش نیست.

این نمره‌ها فتوا، سنجش ایمان، یا معیار گزینش شغلی نیستند و جای گفت‌وگو با عالم دینی یا روان‌شناس را نمی‌گیرند. «بالا» فقط نام بالاترین بازهٔ موافقت در هر بُعد است نه برچسب بیماری یا تعصب.

هیچ کارفرمایی نباید این نتیجه را برای استخدام، ارتقا یا ارزیابی عملکرد به کار ببرد. تنظیم شیفت با وقت نماز هم ربطی به بالا یا پایین بودن نمره‌ها ندارد.

کاربرد در تحصیل و کار

تماس ایمان با کار معمولاً در ساعت، تیم و مرخصی دیده می‌شود نه در عنوان شغل.

نوبت‌کاری و وقت نمازتیم با ایمان گوناگونمرخصی مناسبت مذهبیهماهنگی شیفت و عبادتکار در مجموعهٔ دینیضرب‌الاجل نزدیک نمازتنوع عقیده در واحدگفت‌وگوی آرام میان همکاران

در کوچینگ و منابع انسانی، برگه فقط با رضایت فرد وارد گفت‌وگو می‌شود و هرگز ابزار استخدام، ارتقا یا ارزیابی عملکرد نیست. در تیم چندعقیده‌ای، موضوع عملی این است که برنامه به عبادت و مناسبت جا بدهد، بی‌آنکه ایمان کسی سنجیده یا شرط همکاری شود.

سؤالات متداول

تست ROIS چه چیزی را دربارهٔ ایمان و مشارکت می‌سنجد؟

چهار بُعد جهت‌گیری مذهبی لنسکی را جداگانه می‌سنجد: باور (ارتدوکسی)، دعا و دیانت شخصی، مشارکت سازمانی و حلقهٔ اجتماعی هم‌کیش.

تعداد جمله‌های ROIS چند تاست و معمولاً چند دقیقه است؟

چهارده جمله است و اغلب همان بازهٔ پنج الی هفت دقیقه را می‌گیرد.

نمرهٔ بالا در ROIS خوب است یا بد؟

بالا یعنی موافقت بیشتر با جمله‌های آن بُعد، نه رتبهٔ اخلاقی یا شایستگی شغلی. برش بالینی ندارد.

کارفرما بدون اجازه نمرهٔ جهت‌گیری مذهبی‌ام را می‌بیند؟

خیر. کارفرما و منابع انسانی این نمره را نمی‌بینند، مگر خودتان گزارش را نشان دهید.

دینداری این فرم معیار جذب، ارتقا یا ارزیابی عملکرد هست؟

نه. دینداری کمتر یا بیشتر معیار جذب، ارتقا یا ارزیابی عملکرد نیست.

تفاوت آن با جهت‌گیری درونی و بیرونی آلپورت چیست؟

آلپورت می‌پرسد دین برای شما هدف است یا وسیلهٔ آرامش و جمع؛ لنسکی بیشتر باور، دعا، مشارکت سازمانی و حلقهٔ هم‌کیش را وصف می‌کند.

جهت‌گیری مذهبی را با چه فاصله‌ای تکرار کنم؟

هر نیم‌سال یک بار کافی است؛ اگر شیفت جدید وقت عبادت را به‌کلی به‌هم ریخت، زودتر هم معنا دارد.

چرا نمرهٔ کل ندارد؟

چون لنسکی این چهار بُعد را جهت‌گیری‌های جداگانه می‌دانست؛ ممکن است کسی باورهای قوی داشته باشد ولی کم در مراسم شرکت کند. جمع کردن آن‌ها این تفاوت را پنهان می‌کند.

وقت نماز در شیفت را این تست حل می‌کند؟

خود عدد شیفت را عوض نمی‌کند؛ فقط نشان می‌دهد مشارکت شما بیشتر عبادی است یا اجتماعی، تا دربارهٔ برنامه حرف بزنید نه دربارهٔ ارزش شخص.

آیا آمار دینداری ایرانی این‌جا هست؟

نه. هیچ شیوع یا هنجار جمعیتی ایرانی برای این فرم در داده نیامده و ساخته هم نشده است.

ترکیب با سایر ابزارها

مقیاس جهت‌گیری آلپورت، که در نسخهٔ بازنگری‌شدهٔ گورساچ و مک‌فرسون این‌جاست، انگیزهٔ درونی یا بیرونی را می‌پرسد نه همین چهار ایدهٔ لنسکی را. رضایت از انعطاف برنامهٔ روتاوزن نشان می‌دهد شیفت چقدر به وقت نماز و مناسبت جا می‌دهد. حس جامعهٔ سازمانی هم تعلق به جمع همکاران را از تعلق به حلقهٔ هم‌کیش جدا می‌کند. این سه ابزار را به‌جای یکدیگر نگذارید.

* برای دیدن آزمون‌های مرتبط، به بلوک «آزمون‌های مرتبط» در پایین همین صفحه نگاه کنید.

زمان‌بندی تکرار

باورها کند عوض می‌شوند، ولی شرکت در مراسم با تغییر شیفت، مهاجرت شهری یا عوض شدن جمع دوستان جابه‌جا می‌شود. فاصلهٔ حدود شش ماه منطقی است. اگر نوبت‌کاری تازه، وقت نماز را به‌کلی عوض کرده، زودتر هم می‌توان دوباره پر کرد. تکرار در یک ماه بیشتر حافظهٔ جواب قبلی است تا تغییر واقعی مشارکت.

ملاحظات فرهنگی و حریم خصوصی

در سازمان ایرانی، اذان، ماه رمضان و تعطیلی مذهبی بخشی از تقویم کارند و تیم‌ها اغلب یکدست نیستند. تنظیم وقت نماز با تحویل شیفت یک مسئلهٔ برنامه‌ریزی است. سنجش میزان دین برای چیدن نیروی انسانی مسئلهٔ دیگری است و این تست برای دومی ساخته نشده.

نمره پیش شما می‌ماند. کارفرما، همکار و واحد انسانی بدون درخواست خودتان به آن راه ندارند. ایمان را در مصاحبهٔ جذب نسنجید، حتی اگر عدد را خود فرد آورده باشد.

نظر یا پرسش‌تان را در مورد آزمون مطرح کنید

© ۱۴۰۵ پلتفرم خودشناسی دکتر مانی رفیعی — هم‌سفر امن شما در مسیر آگاهی و رشد شخصی